Toetsstof proefwerkweek II
Hs. 1 Tekstsoorten p. 44 (herhaling)
Hs. 2 Tekstdoelen p. 46 (herhaling)
Hs. 3 Het onderwerp van een tekst p. 48 (herhaling)
Hs. 4 De structuur van een tekst p. 50 (nieuw)
Hs. 5 De verbanden in een tekst p. 52 (nieuw)
Hs. 8 Woorden en hun betekenissen P. 58 (herhaling)
Hs. 9 Leesdoelen en leesmanieren p. 60 (herhaling)
Paginanummers verwijzen naar de hoofdstukken in het handboek (het dikke lesboek)!
Toetsstof proefwerkweek II
Hs. 1 Tekstsoorten p. 44 (herhaling)
Hs. 2 Tekstdoelen p. 46 (herhaling)
Hs. 3 Het onderwerp van een tekst p. 48 (herhaling)
Hs. 4 De structuur van een tekst p. 50 (nieuw)
Hs. 5 De verbanden in een tekst p. 52 (nieuw)
Hs. 8 Woorden en hun betekenissen P. 58 (herhaling)
Hs. 9 Leesdoelen en leesmanieren p. 60 (herhaling)
Paginanummers verwijzen naar de hoofdstukken in het handboek (het dikke lesboek)!
Welke tekstsoort geeft vooral feiten?
Verhalende tekst
Waarderende tekst
Informerende tekst
Geen van deze
Welke tekstsoort probeert vaak te overtuigen?
Verhalende tekst
Waarderende tekst
Informerende tekst
Geen van deze
Wat is dit voor een tekst?
Morgen wordt het 20 graden en zonnig.
Verhalende tekst
Waarderende tekst
Informerende tekst
Geen van deze
Wat is dit voor een tekst?
Ik vind het boek erg goed, omdat de verhaallijn mij totaal verraste.
Verhalende tekst
Waarderende tekst
Informerende tekst
Geen van deze
Wat is dit voor een tekst?
Jette liep het hele land door op zoek naar haar prins op het witte paard, maar ze kwam alleen kikvorsen tegen. Ze zou op deze manier nooit haar 'ze leefden nog lang en gelukkig' vinden.
Verhalende tekst
Waarderende tekst
Informerende tekst
Geen van deze
Hs. 1 Tekstsoorten
Grofweg drie tekstsoorten (te gebruiken als een soort kapstok):
- Verhalende teksten: vermaken of aanzetten tot denken
- Informerende teksten: gaat om feiten, om wat er echt gebeurd is
- Waarderende teksten: oordeel geven. Kan proberen de lezer te overtuigen van zijn mening, maar hij kan ook verkennen welke meningen er allemaal zijn over het onderwerp
Als je weet tot welke soort een tekst hoort, weet je ook wat het doel ervan is
Een tekstsoort kenmerkt zich door het doel van de tekst en de stappen die in de tekst gezet worden om dat doel te bereiken
Tekstsoorten worden gerealiseerd in allerlei tekstvormen: mondeling, schriftelijk, digitaal of op papier
Welk doel hebben informerende teksten?
beschrijven, ordenen
instructie geven, verklaren
uitleggen
Alle antwoorden zijn goed
Welk doel hebben verhalende teksten?
delen van persoonlijke ervaringen en gebeurtenissen, vermaken of tot nadenken aanzetten
beschrijven, ordenen, instructie geven, verklaren, uitleggen, activeren, motiveren of verzoeken
overtuigen, evalueren, vanuit een of meer gezichtspunten bekijken
Alle antwoorden zijn goed
Welk doel hebben waarderende teksten?
delen van persoonlijke ervaringen en gebeurtenissen, vermaken of tot nadenken aanzetten
beschrijven, ordenen, instructie geven, verklaren, uitleggen, activeren, motiveren of verzoeken
overtuigen, evalueren, vanuit een of meer gezichtspunten bekijken
Alle antwoorden zijn goed
Hs. 2 Tekstdoelen
Verhalende tekstsoorten: delen van persoonlijke ervaringen en gebeurtenissen, vermaken of tot nadenken aanzetten
Informerende/feitelijke tekstsoorten: beschrijven, ordenen, instructie geven, verklaren, uitleggen, activeren, motiveren of verzoeken
Waarderende tekstsoorten: overtuigen, evalueren, vanuit een of meer gezichtspunten bekijken
Als je het doel herkent, weet je ook tot welke soort een tekst gerekend wordt
Zie overzicht p. 46 van tekstdoelen en tekstvormen in je handboek
Hoe noteer je het onderwerp van een tekst?
Hoe vind je het onderwerp van een tekst?
Hoe noteer je de hoofdgedachte?
Waar vind je de hoofdgedachte meestal?
Hs. 3 Het onderwerp van een tekst
Wat wil de schrijver of spreker nu eigenlijk zeggen?
Onderwerp:
- Basis van elke boodschap
- Eén woord of woordgroep (is nooit een zin!)
- Onder te verdelen in deelonderwerpen
Hoofdgedachte (of boodschap):
- Het belangrijkste dat de schrijver over het onderwerp wil zeggen
- Samenvatting van de tekst in 1 stellende zin (dus niet meerdere zinnen of een vraag!
Twee teksten over hetzelfde onderwerp kunnen allebei een andere hoofdgedachte hebben:
- ‘Straattaal is een verrijking van de Nederlands taal.’
- ‘Straattaal is een verloedering van de Nederlandse taal.’
Waar vind je de deelonderwerpen in een tekst?
In de inleiding van een tekst
In het slot van een tekst
In de kern van een tekst
Door de hele tekst heen
Voorkeursplaatsen
Waar vind je de belangrijkste informatie in een tekst?
Het onderwerp kun je vinden in:
- (Onder)titel
- Inleiding
- Slot
- Afbeeldingen
De deelonderwerpen kun je vinden in:
- Tussenkoppen
- Witregels
De hoofdgedachte kun je vinden in:
- (Onder)titel
- Inleiding
- Slot
Hs. 4 De structuur van een tekst (inleiding, kern en slot)
De meeste teksten zijn in te delen in een inleiding, kern en slot
Hoe herken je de inleiding van een tekst?
Welke twee belangrijkste functies heeft de inleiding van een tekst?
Inleiding
Kennismaking met het onderwerp:
- Prikkelende vraag stellen
- Voorbeeld geven
- Samenvatting vooraf geven
- Standpunt noemen
- Probleem omschrijven
- Opvallende uitkomst van onderzoek noemen
Richting gevend aan de tekstopbouw
Idee gevend van de tekstsoort
Schept verwachtingen over de tekst
Trekt de aandacht van de lezer:
- Anekdote (persoonlijk verhaaltje)
- Opvallende stelling/mening
- Actuele gebeurtenis
Geef een voorbeeld van mogelijke deelonderwerpen bij het onderwerp van de tekst: voetbal
Welk tussenkopje past het beste boven deze alinea?
De geschiedenis van spoken word gaat ver terug. Mensen delen gedurende de hele geschiedenis al verhalen met elkaar. Daarom kennen alle literaire culturen een orale traditie. Je zou bijvoorbeeld minstrelen kunnen aanwijzen als vroege spokenwordartiesten. De enige overeenkomst die ik zelf tot nu toe zonder uitzondering in spoken word heb kunnen vinden door de jaren heen, is dat het altijd gemaakt is om voor te dragen.
Overeenkomsten
Voordragen
Geschiedenis
Spoken word
Welk tussenkopje past het beste boven deze alinea?
Je zou denken dat je deze teksten dan niet kan vastleggen op papier, maar dat kan gelukkig wel. Het is wel een uitdaging, want sommige woordspelingen klinken nu eenmaal beter als ze worden uitgesproken dan wanneer ze op papier gevangen blijven. Ook kunnen diepere lagen die voortkomen uit de theatrale aspecten verloren gaan.
Spoken word niet op papier
Spoken word op papier
Spoken word uitdaging
Spoken word
Kern
Het onderwerp valt uiteen in deelonderwerpen; soms herkenbaar aan tussenkopjes
Per alinea (of een paar alinea’s samen) wordt een deelonderwerp behandeld.
Welke zin geeft het beste de hoofdgedachte van de tekst weer?
Nu is spoken word een soort poëzie, maar ook een soort theater, en ook een soort rap. Spoken word kan alle kanten opgaan. Dit is een van de krachten van het genre: de vrijheid om je eigen stem te kunnen laten horen, hoe die ook klinkt. Een interviewer stelde mij laatst weer eens die moeilijke vraag: ‘Wat is spoken word?’ Mijn antwoord luidde: ‘Spoken word is wanneer iemand praat en je weet dat die de waarheid spreekt.’
Nu is spoken word een soort poëzie, maar ook een soort theater, en ook een soort rap. Spoken word kan alle kanten opgaan.
Dit is een van de krachten van het genre: de vrijheid om je eigen stem te kunnen laten horen, hoe die ook klinkt.
‘Spoken word is wanneer iemand praat en je weet dat die de waarheid spreekt.’
Geen van deze antwoorden is goed.
Slot
Het slot is het einde van de tekst of boodschap, de afronding. In het slot vind je:
- Samenvatting
- Conclusie
- Oproep
- Afweging
- Hoofdgedachte
- Uitsmijter
Welk signaalwoord past bij een conclusie?
omdat
maar
dus
als...dan
Welk signaalwoord past bij een tegenstelling?
omdat
maar
dus
als...dan
Welk signaalwoord past bij een voorwaarde?
omdat
maar
dus
als...dan
Welk signaalwoord past bij een reden?
omdat
maar
dus
als...dan
Hs. 5 De verbanden in een tekst
In een goede tekst hangen woorden, zinnen en alinea’s met elkaar samen. Die samenhang heet het verband in de tekst
Door te letten op verbanden (meervoud) in de tekst, kun je de tekst beter begrijpen
Je kunt verbanden vaak herkennen aan signaalwoorden. Signaalwoorden zijn woorden die een bepaalde samenhang aanduiden. Zoals: want, omdat, maar, bijvoorbeeld, dus en tot slot
Signaalwoorden geven je een signaal over het soort verband tussen tekstdelen, zinnen, alinea’s of zelfs hele hoofdstukken
Zie overzicht p. 52 in je handboek
> Leer uit je hoofd welke signaalwoorden horen bij welk tekstverband!
De verbanden in een tekst
Welke leesmanier gebruik je, wanneer je een vraag over een alinea moet beantwoorden?
Verkennend lezen
Intensief lezen
Studerend lezen
Zoekend lezen
Welke leesmanier gebruik je om het onderwerp in de tekst te vinden?
Verkennend lezen
Intensief lezen
Studerend lezen
Kritisch lezen
Welke leesmanier gebruik je, als je moet inschatten of de informatie die je leest, wel klopt?
Kritisch lezen
Intensief lezen
Studerend lezen
Zoekend lezen
Hs. 9 Leesdoelen en leesmanieren
Wanneer je weet wat je leesdoel is, weet je ook op welke manier je een tekst moet lezen.