Zwangerschap en bevalling
Zwangerschap en bevalling
Leerdoelen
Je kunt uitleggen hoe een zwangerschap verloopt.
Je kunt de ontwikkeling van het ongeboren kind beschrijven.
Je kunt zwangerschapsverschijnselen en -kwalen herkennen.
Je kunt uitleggen waarom controles belangrijk zijn.
Je kunt beschrijven wat er gebeurt tijdens de vier stadia van de bevalling.
Wat is zwangerschap?
Ontstaat na de bevruchting van een eicel door een zaadcel
De bevruchte eicel nestelt zich in de baarmoeder (innesteling)
Het embryo ontwikkelt zich tot een foetus
Een zwangerschap duurt gemiddeld 40 weken en bestaat uit 3 trimesters
Fasen van de zwangerschap
Eerste trimester (0–12 weken)
aanleg van organen
hartje begint te kloppen
grootste kans op een miskraam
Tweede trimester (13–27 weken)
baby groeit snel
moeder voelt de eerste bewegingen
geslacht vaak zichtbaar op echo
Derde trimester (28–40 weken)
verdere groei en gewichtstoename
longen rijpen verder
voorbereiding op de bevalling
Ontwikkeling van het kind: eerste maand (week 1–4)
Belangrijkste ontwikkelingen
Bevruchting van de eicel
Innesteling in de baarmoeder
Aanleg van hersenen en ruggenmerg
Aanleg van hart, longen en andere organen
Het hartje begint te kloppen (rond week 5)
Belangrijk
De eerste weken zijn cruciaal voor de ontwikkeling van het ongeboren kind.
Ontwikkeling van het kind: tweede maand (week 5–8)
Belangrijkste ontwikkelingen
Armen en benen worden zichtbaar
Ogen, neus en oren ontwikkelen zich
Het hart klopt en pompt bloed rond
Organen ontwikkelen zich verder
Het embryo groeit snel
Belangrijk
Aan het einde van de tweede maand zijn de belangrijkste organen aangelegd.
Vanaf ongeveer week 9 noemen we het embryo een foetus.
Ontwikkeling van het kind tijdens de zwangerschap
Tweede trimester (13–27 weken)
Baby groeit snel
Bewegingen worden voelbaar
Gehoor ontwikkelt zich
Geslacht vaak zichtbaar op echo
Derde trimester (28–40 weken)
Organen rijpen verder
Longen ontwikkelen zich
Baby komt aan in gewicht
Voorbereiding op de geboorte
Belangrijk
Aan het einde van de zwangerschap zijn de organen voldoende ontwikkeld om buiten de baarmoeder te functioneren.
Zwangerschapsverschijnselen
Eerste trimester (0–12 weken)
misselijkheid (vooral rond week 6–12)
vermoeidheid
gevoelige of gespannen borsten
vaker plassen
Tweede trimester (13–27 weken)
groeiende buik
eerste bewegingen van de baby (rond week 16–20)
meer eetlust
vaak meer energie
Derde trimester (28–40 weken)
kortademigheid
vermoeidheid
rugklachten
vaker plassen door druk van de baby
Belangrijk
Zwangerschapsverschijnselen zijn normale veranderingen die ontstaan door hormonen en de groei van de baby.
Zwangerschapskwalen
Eerste trimester (0–12 weken)
misselijkheid
braken
vermoeidheid
Tweede trimester (13–27 weken)
obstipatie (verstopping)
maagzuur
duizeligheid
Derde trimester (28–40 weken)
rugpijn
bekkenpijn
vocht vasthouden (oedeem)
kortademigheid
Belangrijk
Zwangerschapskwalen zijn klachten die ontstaan door hormonale veranderingen en de groei van de baby.
Belang van controles tijdens de zwangerschap
Waarom zijn controles belangrijk?
gezondheid van moeder controleren
groei en ontwikkeling van de baby volgen
complicaties vroegtijdig herkennen
vragen en zorgen bespreken
Controles bestaan o.a. uit:
bloeddruk meten
gewicht controleren
luisteren naar de hartslag van de baby
echo-onderzoek
Belangrijk
Regelmatige controles helpen om problemen tijdens de zwangerschap tijdig op te sporen.
Onderzoeken tijdens de zwangerschap
Veel voorkomende onderzoeken
bloedonderzoek
urineonderzoek
bloeddruk meten
termijnecho (rond 10–12 weken) (Hoever zwangerschap is)
13-wekenecho (Lichamelijke afwijkingen)
20-wekenecho (Uitgebreide onderzoek en geslacht)
Waarom deze onderzoeken?
gezondheid van moeder controleren
groei en ontwikkeling van de baby beoordelen
afwijkingen of complicaties vroeg herkennen
Belangrijk
Niet alle onderzoeken zijn verplicht. Sommige onderzoeken zijn een keuze van de ouders.
Psychische veranderingen tijdens de zwangerschap
Veel voorkomende veranderingen
stemmingswisselingen
onzekerheid
angst of spanning
emotioneler reageren
zorgen over de bevalling of het ouderschap
Oorzaak
hormonale veranderingen
lichamelijke veranderingen
voorbereiding op het ouderschap
Belangrijk
Psychische veranderingen tijdens de zwangerschap zijn normaal en verschillen per persoon.
Zorg tijdens de zwangerschap
Belangrijk voor een gezonde zwangerschap
gezonde en gevarieerde voeding
voldoende rust en slaap
regelmatig bewegen
geen alcohol, roken of drugs
voldoende foliumzuur gebruiken
Waarom is dit belangrijk?
ondersteunt de ontwikkeling van de baby
vermindert risico op complicaties
bevordert de gezondheid van moeder en kind
Belangrijk
Een gezonde leefstijl tijdens de zwangerschap draagt bij aan een goede groei en ontwikkeling van het ongeboren kind.
Wat is een bevalling?
Bevalling
Een bevalling is het proces waarbij de baby, placenta en vruchtvliezen het lichaam van de moeder verlaten.
De bevalling begint meestal met:
weeën
ontsluiting van de baarmoedermond
breken van de vliezen
Gemiddelde duur
eerste kindje: vaak 12–18 uur
volgende kinderen: vaak korter
Belangrijk
Een bevalling verloopt in 4 baringstijdperken.
1e baringstijdperk: Ontsluiting
Wat gebeurt er?
de weeën beginnen
de baarmoedermond wordt dunner en zachter
de baarmoedermond opent zich tot 10 cm
Weeën
zorgen voor samentrekkingen van de baarmoeder
helpen de baby richting het geboortekanaal
Duur
eerste bevalling: gemiddeld 8–18 uur
volgende bevallingen: vaak korter
Belangrijk
Bij 10 cm ontsluiting is de baarmoedermond volledig geopend en kan de uitdrijvingsfase beginnen.
2e baringstijdperk: Uitdrijving
Wat gebeurt er?
de baarmoedermond is volledig geopend (10 cm)
de moeder krijgt persweeën
de baby daalt door het geboortekanaal
de baby wordt geboren
Persweeën
sterke weeën die helpen de baby naar buiten te duwen
de moeder perst actief mee
Duur
eerste bevalling: gemiddeld 30 minuten tot 2 uur
volgende bevallingen: vaak korter
Belangrijk
Dit tijdperk eindigt wanneer de baby volledig geboren is.
3e baringstijdperk: Nageboorte
Wat gebeurt er?
de baby is geboren
de baarmoeder trekt opnieuw samen
de placenta laat los van de baarmoederwand
de placenta en vruchtvliezen worden geboren
Duur
meestal 5 tot 30 minuten na de geboorte van de baby
Waarom is dit belangrijk?
controle of de placenta volledig is geboren
voorkomt complicaties zoals bloedverlies of infecties
Belangrijk
De bevalling is pas volledig afgerond wanneer ook de placenta is geboren.
4e baringstijdperk: Eerste uren na de bevalling
Wat gebeurt er?
moeder en baby worden gecontroleerd
bloedverlies van de moeder wordt gecontroleerd
hartslag, ademhaling en temperatuur worden gecontroleerd
eerste contact tussen moeder en baby
Belangrijk in deze fase
borstvoeding kan worden gestart
herstel van de moeder begint
baby past zich aan aan het leven buiten de baarmoeder
Duur
ongeveer de eerste 2 uur na de bevalling
Belangrijk
In deze periode wordt gecontroleerd of moeder en baby gezond en stabiel zijn.
Mogelijke complicaties tijdens zwangerschap en bevalling
Tijdens de zwangerschap
zwangerschapsdiabetes
hoge bloeddruk (pre-eclampsie)
vroeggeboorte
Tijdens de bevalling
langdurige bevalling
onvoldoende ontsluiting
noodzaak tot keizersnede
Belangrijk
Niet iedere zwangerschap of bevalling verloopt zonder problemen. Daarom zijn controles tijdens de zwangerschap zo belangrijk.
Een zwangerschap duurt gemiddeld 40 weken.
Een zwangerschap duurt gemiddeld 40 weken.
Waar
Tijdens het eerste trimester worden de belangrijkste organen van de baby aangelegd.
Tijdens het eerste trimester worden de belangrijkste organen van de baby aangelegd.
Waar
Een foetus noemen we in de eerste 4 weken van de zwangerschap.
Een foetus noemen we in de eerste 4 weken van de zwangerschap.
Niet waar / Embryo
Zwangerschapskwalen ontstaan vaak door hormonale veranderingen en de groei van de baby.
Zwangerschapskwalen ontstaan vaak door hormonale veranderingen en de groei van de baby.
Waar
Tijdens het tweede baringstijdperk wordt de placenta geboren.
Tijdens het tweede baringstijdperk wordt de placenta geboren.
Niet waar / Tijdens het 2e baringstijdperk wordt de baby geboren
Bij 10 cm ontsluiting kan de uitdrijvingsfase beginnen.
Bij 10 cm ontsluiting kan de uitdrijvingsfase beginnen.
Waar
Lets go
Opdracht met de klas
Module 14 / Hoofdstuk 1 zwangerschap en bevalling