Programma
Informatie
verschillende werkvormen
Afsluiter
Executieve functies
Iets oud en nieuws
Quizvraag:
Wat is de naam van deze tang?
A. Telefoontang
B. Krombektang
C. 45° bektang
D. Zaagbektang
Quizzvraag:
Wat is de naam van deze tang?
A. Telefoontang (gebogen puntbektang rekenen we ook goed)B. KrombektangC. 45° bektangD. Zaagbektang
Executieve vaardigheden als tool en professionalisering van jezelf in het onderwijs
EXECUTIEVE FUNCTIES… ZELFSTURING
Wat zijn executieve functies?
Waarom is het belangrijk dat leerlingen executieve vaardigheden ontwikkelen?
Hoe kun je de executieve vaardigheden van leerlingen aansturen en ontwikkelen?
Wat zijn executieve functies?
Executieve functies sturen je gedrag en je leren aan.
‘Executieve functies’ is een verzamelterm voor denkprocessen die belangrijk zijn voor het uitvoeren van sociaal en doelgericht gedrag (Smidts & Huizinga, 2011)
Iemand met goed ontwikkelde executieve vaardigheden is vaak beter in staat om succesvol het onderwijs te doorlopen dan bijvoorbeeld iemand met een hoog intelligentie niveau en niet goed ontwikkelde executieve vaardigheden.
Er bestaan 11 executieve functies welke onder te verdelen zijn in gedragsvaardigheden en denkvaardigheden
Executieve functies zijn er als tool voor de begeleiding van onze leerlingen.
We zijn al veel bezig met executieve functies (bewust of onbewust), maar door het onderdeel te maken van onze “vaktaal’ wordt het tastbaar en professioneel zichtbaar voor zowel de leerlingen en ons als docenten.
Welke executieve functies zijn er?
Werkgeheugen
Plannen
Organiseren
Timemanagement
Metacognitie
Reactie-inhibitie
Emotieregulatie
Taakinitiatie
Volgehouden aandacht
Flexibiliteit
Doelgericht doorzettingsvermogen
GEDRAGSVAARDIGHEDEN
DENKVAARDIGHEDEN
MOGELIJKE OORZAKEN VAN ZWAKKE(RE) EF EN EV
ASS
AD(H)D
Slaapstoornissen
Epilepsie
Depressie
Angsten
Drugs- of alcoholmisbruik
Trauma
Hoogbegaafdheid
Medicijngebruik
Niet aangeboren hersenletsel
Nature en nurture
Normale variatie in executieve functies en vaardigheden
Doel achter werken met executieve functies/Waar kunnen we het voor gebruiken?
Met de executieve vaardigheden kan de leerling en docent sneller inspelen op de leerbehoeften van leerlingen.
Met executieve vaardigheden zijn we in staat om sneller een “vinger op de zere plek” te leggen wanneer een leerlingen hulp nodig heeft in het leerproces.
Executieve vaardigheden zijn handig om gericht een hulpvraag te formuleren in de ondersteuning van onze leerlingen.
Executieve vaardigheden helpen de leerlingen en ons om het leerrendement te verhogen.
Executieve vaardigheden zijn waardevol in te passen tijdens het MOL-gesprek in bijv. het stellen van doelen voor een periode.
Met het implementeren van “werken met executieve vaardigheden” professionaliseren we ons als docenten en oop, waarmee we direct en indirect ons onderwijs verbeteren.
Kaartje Centraal
Doel: Elkaar beter leren kennen
+ wat beheers ik al!
Kaarten liggen op tafel in stapeltjes (per tafel bv. 3 EF/alle stapel/beperken tot 1 EF)
3 kaarten die goed bij jou passen
Die persoon/personen lezen hun gekozen stelling voor.
Toelichten waarom jij vindt dat je deze vaardigheid goed beheerst.
Optioneel: met andere groepjes rouleren van EF
Docent pakt categoriekaarten = vraagt: Wie heeft van deze categorie een kaart gepakt? Antwoord leerlingen: wat doe je al? > oftewel goede tips voor anderen?
Variant: beperk het tot 1 categorie
Doelgroep: beide onder- en bovenbouw
Drie cirkels variant: 1 categorie
Zelfde doelen + evt. wat kan beter?
1. vel met 3 cirkels > 3 smiley
in groepje/2-tal doorloop stellingen en schrijf ze bij de best passende smiley.
Overleg en geef toelichting
Binnen groepje/2-tal: elk groepslid geeft een tip aan een ander groepslid om verder te helpen.
Doelgroep: onderbouw
minute
second
Doelgroep:
Beide onder-
bovenbouw.
Klassikaal/
groepjes/
individueel.
Check leerlijn welke EF centraal staat
Werkvorm: Schalen
Doel: De hulpvraag van de leerling helder krijgen en eventueel samen al een interventie voor deze hulpvraag uitzoeken.
Inventarisatielijst van alle 11 EF invullen.
Welk cijfer geef jij jezelf per EF?
Welke EF wil je verder onderzoeken?
Vervolg: interventie erbij zoeken
Doelenformulier (volgende dia) + inventarisatielijst
Verder vervolg: periodiek checken
Individueel,
Doelgroep:
Beide onder-,
bovenbouw
Verdere toepassingen:
Dag- of weekplanner (hoe ga ik om met doelen die ik heb gesteld obv de EF)
Huiswerkplanner (moeite met plannen, organisatie, etc.)
Gebruik van spellen zoals Regenwormen, Tangram, Dobble, vlotte geesten, etc.
Downloads van Leren leren Nederland
Gebruiksmogelijkheden
Wanneer kun je dit inzetten?
In mentorlessen
Mentorgesprekjes
MOL- gesprek
Vaklessen
Vragen?
Afsluiter
Schrijf op een post-it note wat jij van de werkvormen of info gaat gebruiken tijdens je (mentor)lessen of gesprekken?