CREATIEF WERKEN MET LEVENSVERHALEN
Bijeenkomst 2
CREATIEF WERKEN MET LEVENSVERHALEN
Bijeenkomst 2
Dit is een training, geen hoorcollege. Theorie wordt in de methodieklijn behandeld. Hier gaan we oefenen, oefenen
Programma
Opwarmer & check-in
Terugblik vorige week: presentie
Nonverbale communicatie
Oefenen met actief luisteren en doorvragen: memory spel
Wat is creatief agogisch werken?
Werken met metaforen
Socialisatieverslag
Afsluiting
Deze slide heeft geen instructies
Opwarmer
Neem de (eerste) 3 letters van je naam
Welke goede kwaliteiten bezit jij? Schrijf er één op voor elke letter uit je naam
Benoem per kwaliteit een situatie/voorbeeld uit je leven waaruit blijkt dat je deze kwaliteit bezit
Minimaal 3 letters ;-)
Koppel dit aan het voorwerp dat ze hebben meegenomen (zie voorbereidingsopdracht op moodle) zodra ze aan de beurt zijn om hun letters toe te lichten.
Doel: de letters zijn een ijsbreker, om daarna de diepte in te kunnen door door te vragen over het onderwerp dat ze meegebracht
Check-in: Actief luisteren
Draai je naar iemand in de buurt. Eén van jullie begint te vertellen over hoe je je vandaag voelt, wat je vanochtend deed voordat je hier kwam en wat jou vandaag nog te doen staat.
De ander luistert met volle aandacht - zonder iets te zeggen - alleen luisteren met je ogen, oren, lijf.
Na 1,5 minuut omdraaien van rol.
1. Stilte en adem (1 min)“Sluit even je ogen als je wil, of laat je blik zacht worden.
Voel je voeten op de grond. Adem rustig in… en uit… Je hoeft nergens heen. Je bent hier.”
2. Luisteren naar geluiden (1 min)“Richt je aandacht op de geluiden om je heen. Wat hoor je in de ruimte? Buiten de ruimte? Kun je zonder oordeel luisteren?”
3. Luisteren naar een ander (1,5 min)“Draai je naar iemand in de buurt. Eén van jullie zegt rustig 3 zinnen over hoe je je vandaag voelt, wat je vanochtend deed voordat je hier kwam en wat jou vandaag nog te doen staat. De ander luistert met volle aandacht — zonder iets te zeggen, alleen luisteren met je ogen, oren, lijf.”Dan omdraaien van rol.
4. Reflectie (1,5 min – plenaire vraag of in tweetallen)
“Hoe was het om alleen maar te luisteren?”
“Wat deed het met je om volle aandacht te geven of krijgen?”
Doel van de oefening: Zeer laagdrempelig, zelfs voor studenten die wat spanning ervaren. Activeert het lijf, de zintuigen en het empathisch vermogen en legt een mooie basis voor lesinhoud rond presentie, afstemming en creatief werken met cliënten
Terugblik: Presentie
Bekijk het volgende filmpje en let op welke kenmerken van presentie je terugziet
Vorige keer gehad over narratieve methode (In eerste instantie is het een gespreksmethode, maar, en dat is wat jullie net gedaan hebben, het is ook goed mogelijk om bijvoorbeeld aan de hand van foto’s en videos of muziek herinneringen op te roepen en aan de hand daarvan een verhaal te vertellen. (dus wat we steeds oefenen tijdens de verschillende werkvormen) en presentie. Als het goed is hebben jullie ook de tekst gelezen over presentie die op moodle stond.
Vijf methodische kenmerken van de
presentietheorie -
1. er-zijn-voor-de-ander. De zorgprofessional is
aanwezig en volgt de ander.
2.Hij is ongehaast. Het ritme van werken is afgestemd op het
leefritme van de anderen - gespecialiseerd in het ongespecialiseerde.
3.De zorgprofessional is
niet louter aanspreekbaar op één type probleem of hulpvraag.
4.Hij heeft aandacht voor de
mens; niet voor de diagnose -
5. aansluiting bij de leefwereld en levensloop van de ander.
Benoem de kenmerken van presentie die je zag in het filmpje
Deze slide heeft geen instructies
Gesprekstechnieken
Let tijdens je gesprekken met de oudere op:
Non-verbale communicatie: wat is dat?
Belang van stiltes: wat is de kracht van stiltes laten vallen?
Empathisch inlevingsvermogen: waarom is dit belangrijk?
Waarom is dit belangrijk? -> Presentie!!
Bij non-verbale communicatie kun je denken aan:
Mimiek (gezichtsuitdrukkingen)
Gebaren
Houding en voorkomen
Afstand tot de gesprekspartner
Toonzetting (volume, tempo hoogte/laagte vd stem)
Hoe herken je zelfvertrouwen? Hoe herken je onzekerheid/angst?
Deze slide heeft geen instructies
nabespreken: welke kenmerken van non verbale communicatie en wat zegt dat over de houding? Zelfverzekerd, angstig, open?
Zie je ook hoe de werkvorm (kijken in elkaars ogen en niet praten) de houding veranderd? Dit is de kracht van presentie
Straks oefenen met
Kies een woord dat te maken heeft met:
Van de plaats waar jij geboren bent
Van een familielid die heel belangrijk voor je is
Van een vriend/vriendin waar je altijd op terug kan vallen
Van iets waar jij kracht uit haalt
Die iets weergeeft over een mindere periode uit je leven
Die laat zien hoe jij je kindertijd hebt ervaren
Oefenen met luisteren en doorvragen
WOORD MEMORY
Fysieke les: gebruik papier, stiften/pennen en schaar -> studenten schrijven 6 woorden op een A4 en knippen deze tot 6 kaarten. Dan in groepjes van 3 of 4 memory spelen. Clue: zodra er een match is, vertelt de persoon die de woorden heeft opgeschreven erover en de anderen vragen door
Digitale les: gebruik link: puzzel.org
Memory spel!
Maak een memory spel van je antwoorden
Gebruik hiervoor papier (knip 1 A4 in 6 kaartjes)
Speel elkaars memory spel in drie/viertallen
2 dezelfde gevonden? Vertel het verhaal van wat er op het kaartje staat!
De ander is present, luistert actief en vraagt door!
Let erop dat studenten oefenen met doorvragen, maar ook met nonverbale communicatie
Nabespreking: Hoe ervoeren degene die hun verhaal vertelde de aanwezigheid van de anderen? Waaraan merkte/voelde je dat de ander actief luisterde? dit is weer een voorbeeld van een creatieve werkvorm om verhalen naar boven te halen. Vraag: in hoeverre kan dit empowerent werken voor een oudere?
Doel voor oudere: Korte termijn geheugen trainen. En natuurlijk reminiscentie
Creatief agogisch werken
Creatief agogisch werken is een methodiek die gebruik wordt binnen de geestelijke gezondheidzorg. Een gesprek is niet altijd het aangewezen middel om de cliënt te ondersteunen of te begeleiden (…) Creatief agogisch werken kan daarbij helpen. Cliënten kunnen zich uiten door middel van speelse, creatieve activiteiten. Deze activiteiten kunnen het begin zijn van een goed gesprek.
presentie en narratief werken
een koppeling leggen met de literatuur
Creatief agogische activiteiten:
Dit zijn de functies van creatief agogisch werken. Dus waarom je het zou inzetten
Voorbeelden van creatief agogische vormen:
Doel: daarna bespreken dat er meer dan alleen knutselen of tekenen is als we het over creatief agogische vormen hebben. Dan volgende slides laten zien
Vormen van creatief agogisch werken:
Receptief:
via zintuiglijke waarnemingen muzische producten en processen beleven
Voorbeeld?
(bijvoorbeeld : kijken naar een film, luisteren naar muziek);
Vormen van creatief agogisch werken:
Reproductief:
reageren door nadoen en imiteren op grond van waarneming, herkenning en herinneringen
Voorbeeld?
(bijvoorbeeld een spel volgens de spelregels spelen; volgens een bouwmodel een dinosaurusmodel in elkaar zetten);
Vormen van creatief agogisch werken:
Reflectief:
een reactie of een waardeoordeel geven, een persoonlijke situatie toetsen aan criteria, een emancipatorische houding ontwikkelen, bewust worden
Voorbeeld?
(bijvoorbeeld een film of boek nabespreken, nagaan wat je aanspreekt in een songtekst);
Vormen van creatief agogisch werken:
Creatief:
ontwerpen en fantasie aanspreken, nieuwe ideeën en associaties gebruiken en onderzoeken
Voorbeeld?
(bijvoorbeeld een driedimensionaal beeld maken uit speksteen, een tekening maken);
Vormen van creatief agogisch werken:
Expressief:
emotionele belevingen aanspreken, zich uitdrukken, uiting geven aan wat in je leeft
Voorbeeld?
(bijvoorbeeld een gedicht maken over je gevoelens rond het afscheid van een dierbare).
Creatief werken
Creativiteit is niet alleen weggelegd voor kunstenaars en schrijvers.
Iedereen is van nature creatief en kan leren zijn creatieve vaardigheden beter te benutten!
Het is niet alleen dus het kunnen tekenen of acteren, het gaat er bij creativiteit om dat je op je eigen manier komt tot vernieuwende ideeen of oplossingen.
Voorbeelden
Voorbeelden van creatief agogische werkvormen via:
https://www.blikbijzonder.nl/project/grootse-verhalen/
Welke vorm past waarbij?
GRootse verhalen -> creatief
Zusjes Zeep -> expressief ?
Aan de slag met een voorbeeld! Welke spreuk past bij jou? Maak een foto van jouw tegeltje en plaats hem hier:
Zoek jouw tegeltje op tegeltjeswijsheid in google
Dit is een voorbeeld van een creatieve werkvorm. Welke deden we vorige week ook al weer? (bijv:aan de hand van foto's op je mobiel jezelf voorstellen)
Creatieve energizer (max 10minuten) volgende sessies. Steeds een ander duo. Afspreken wie de eerstvolgende keer is
Waar denk je aan bij het begrip: "metafoor"?
Doel is om ze nadien uit te leggen dat een metafoor beeldspraak is (zoals in een spreuk of gedicht), maar het kan ook in de vorm van een schilderij of een foto)
Het is een vergelijking van kenmerken van een persoon of situatie met iets anders wat ook die kenmerken heeft
Deze slide heeft geen instructies
Krachtig beÏnvloedingsmiddel
Door metaforen te gebruiken, kun je boodschappen en motivaties krachtig uitdrukken, het onderbewuste effectief bereiken en een gewenste richting opsturen. Hierdoor is de toehoorder geneigd om mee te bewegen zonder dat hij het door heeft
Metaforen en verhalen beïnvloeden mensen zonder dat ze het
doorhebben. Wanneer je met metaforen werkt, wordt de weerstand van je toehoorders automatisch verlaagd. Het
verhaal is op een bewust niveau ver weg en niet nu aan het gebeuren, waardoor het kritisch denken
uitgeschakeld kan worden.
Bijv. "voel jij je ook zo slap als een vaatdoek? Mijn batterij is echt bijna leeg, ik moet nodig even opladen!" Dat klinkt toch anders dan: "ik heb last van stress, jij ook?"
Sprookjes zijn een goed voorbeeld: zodra we “Er was eens” horen, schakelen we naar verhaal-modus. We
hoeven niet met onze innerlijke criticus in discussie , want ‘het is maar een verhaal’. Je onbewuste zal denken: “Oh, ik ga mezelf openstellen en ik
ga net als in mijn kindertijd alles absorberen en naar alles luisteren in plaats van kritisch te zijn.” Reuzen, trollen,
bankiers die eerlijk zijn… HET VERLAAGT DAN DUS DE DREMPEL
Waarom zou je een metafoor gebruiken als je ook gewoon direct to the point kunt komen?
Door metaforen te gebruiken, kun je dus boodschappen en motivaties krachtig uitdrukken, het onderbewuste
effectief bereiken en een gewenste richting opsturen. Hierdoor is de toehoorder geneigd om mee te bewegen
zonder dat hij het door heeft. Het werkt dus drempelverlagend als je metaforen gebruikt. Dit kunnen foto's zijn, sprookjes, spreuken, anekdotes, beelden of gedichten
Klassikaal
Casus:
Samira (19) is gestopt met haar opleiding. Ze zit veel thuis, heeft weinig energie en zegt dingen als:
“Het heeft toch geen zin.”
“Ik weet niet waar ik moet beginnen, ik heb geen energie.”
“Alles voelt te zwaar.”
Hulpverleners hebben al veel directe gesprekken geprobeerd (“Wat wil je?”, “Wat zijn je doelen?”), maar dat levert weinig op.
Welke vragen met metaforen zou je kunnen bedenken?
Het klinkt alsof je in een dikke mist leeft op dit moment “Waar zie je al een klein lichtpuntje?”
Je zegt dat je weinig energie hebt. Eigenlijk dat je batterij leeg is. “Wat laadt jou een beetje op?”
Als jouw situatie een reis is, waar zit je dan?
Wat heb je nodig om een stap verder te komen?
Clue: Beelden (metaforen) maken het probleem concreet en bespreekbaar, vooral voor cliënten die moeite hebben met praten
Ze helpen cliënten afstand nemen en anders kijken
Ze openen nieuwe handelingsperspectieven
Ze kunnen weerstand verminderen
Interpretatie
Je ziet straks 1 voor 1 in totaal 5 beelden op de volgende sheets
Opdracht:
Schrijf de cijfers 1 t/m 5 onder elkaar op een A4
Per kaart schrijf je meteen op wat in je opkomt/denkt/ voelt
Na afloop gaan we alle kaartjes langs waarbij iedereen vertelt wat hij/zij heeft opgeschreven
Duur 20 min. Laat de hierna volgende beelden een voor een aan de studenten zien tijdens de opdracht
Opdracht: Schrijf de cijfers 1 tot en met vijf onder elkaar op een a4tje. Per kaar schrijf je, je eerste gedachten en of gevoelens op. Na afloop gaan we alle kaartjes weer langs waarbij iedereen vertelt wat hij/zij heeft opgeschreven.Onderstaande koppeling door de student laten maken:
Doel iedereen kijkt anders, niet invullen voor een ander invullen kan leiden tot miscommunicatie tip altijd checken
Laat studenten een persoonlijke voorbeeld geven van miscommunicatie
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Nabespreking
Iedereen kijkt/denkt/voelt anders, dus niet invullen voor een ander. Invullen kan namelijk leiden tot miscommunicatie
Dus tip: altijd checken
Deze slide heeft geen instructies
Socialisatieverslag
Pak je levenslooplijn erbij (heb je in periode 2 uitgewerkt voor het socialisatieverslag)
Opdracht: Wie ben jij en hoe heb je je ontwikkeld?
Gebruik je creativiteit, bijvoorbeeld dmv een collage/poster
Gebruik papier, tijdschriften, kranten, stiften,schaar, lijm/plakband
Deze slide heeft geen instructies
Terugblik
Presentie
Gesprekstechnieken
Actief luisteren en doorvragen
Creatief agogisch werken
Metaforen
Deze slide heeft geen instructies
Afsluiting
Schrijf voor jezelf op wat je van deze les meeneemt voor jouw eigen activiteit
Wat is de volgende stap voor jou?
Wat heb je hiervoor nodig en hoe ga jij dit bereiken?
Deze slide heeft geen instructies
Tot volgende keer!
voorbereiding op Moodle!
Deze slide heeft geen instructies