1.5. Bezit te goeder trouw en wettelijke vermoedens

Bezit te goeder trouw en wettelijke vermoedens

1 / 12
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGoederenrechtHBOStudiejaar 1

In deze les zitten 12 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 30 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Bezit te goeder trouw en wettelijke vermoedens

Relevante artikelen:

Art. 3:118 BW BES

Art. 3:11 BW BES

Art. 3:109 BW BES

Art. 3:119 BW BES

Art. 3:107 BW BES


Te goeder trouw = in good faith

Goede trouw: art. 3:118 BW BES bepaalt dat een bezitter te goeder trouw ('in good faith') is, wanneer hij zich als rechthebbende beschouwt én dat redelijkerwijs mag doen.

Art. 3:118 BW BES:


1. Een bezitter is te goeder trouw, wanneer hij zich als rechthebbende beschouwt en zich ook redelijkerwijs als zodanig mocht beschouwen.


2. Is een bezitter eenmaal te goeder trouw, dan wordt hij geacht dit te blijven.


3. Goede trouw wordt vermoed aanwezig te zijn; het ontbreken van goede trouw moet worden bewezen.


Het Burgerlijk Wetboek BES bevat geen algemene, positieve definitie van het begrip “goede trouw", maar wel een negatieve definitie. In art 3:11 BW BW BES is bepaald dat goede trouw van een persoon ontbreekt, indien hij van de werkelijke feiten of juridische verhouding op de hoogte is, of indien hij deze had moeten kennen.


Voorbeeld:


Als iemand een roerende zaak zoals een auto van een ander koopt, dan is hij niet te goeder trouw als hij weet dat de verkoper niet de rechtmatige eigenaar is, maar de verkoper de auto bijvoorbeeld heeft geleend of gehuurd. De koper moet soms ook onderzoeken of de verkoper die auto wel mag verkopen. Voor de aankoop van een auto heeft de rechtspraak bepaald dat een onderzoek naar de kentekenpapieren het minimum is. Als er een goede reden bestaat om te twijfelen aan de bevoegdheid van de verkoper is een nader onderzoek altijd geboden. Dat doet zich bijvoorbeeld voor als het kenteken niet op naam van de verkoper staat die zich ook moet legitimeren.

Art. 3:11 BW BES bepaalt de inhoud van "goede trouw".

Art. 3:11 BW BES:


Goede trouw van een persoon, vereist voor enig rechtsgevolg, ontbreekt niet alleen indien hij de feiten of het recht, waarop zijn goede trouw betrekking moet hebben, kende, maar ook indien hij ze in de gegeven omstandigheden behoorde te kennen. Onmogelijkheid van onderzoek belet niet dat degene die goede reden tot twijfel had, aangemerkt wordt als iemand die de feiten of het recht behoorde te kennen.


Het Burgerlijk Wetboek BES bevat geen algemene, positieve definitie van het begrip “goede trouw", maar wel een negatieve definitie. In art 3:11 BW BW BES is bepaald dat goede trouw van een persoon ontbreekt, indien hij van de werkelijke feiten of juridische verhouding op de hoogte is, of indien hij deze had moeten kennen.


Voorbeeld:


Als iemand een roerende zaak zoals een auto van een ander koopt, dan is hij niet te goeder trouw als hij weet dat de verkoper niet de rechtmatige eigenaar is, maar de verkoper de auto bijvoorbeeld heeft geleend of gehuurd. De koper moet soms ook onderzoeken of de verkoper die auto wel mag verkopen. Voor de aankoop van een auto heeft de rechtspraak bepaald dat een onderzoek naar de kentekenpapieren het minimum is. Als er een goede reden bestaat om te twijfelen aan de bevoegdheid van de verkoper is een nader onderzoek altijd geboden. Dat doet zich bijvoorbeeld voor als het kenteken niet op naam van de verkoper staat die zich ook moet legitimeren.

Peildatum is het moment van bezitsverkrijging: is de bezitter eenmaal te goeder trouw, dan wordt hij onweerlegbaar geacht dit te blijven, dus ook wanneer hij naderhand de ware rechtstoestand ontdekt.

Deze slide heeft geen instructies


Uitzondering hierop: goede trouw kán later ontstaan als een bezitter meent en mag menen dat een gebrek ten tijde van de verkrijging is geheeld.

Deze slide heeft geen instructies


Omkering bewijslast

De bezitter wordt steeds vermoed te goeder trouw te zijn. Het ontbreken van goede trouw moet worden bewezen. NB: bij omkering van de bewijslast blijft de stelplicht onverlet! (HR Apon/Bisterbosch)

HR 4 april 1986, NJ 1986, 810 m.nt. WMK, Apon/Bisterbosch.


Apon heeft een Mercedes gekocht en deze, en kentekenbewijzen, vrijwillig aan Walthuis meegegeven die de auto aan autohandelaar Schepers heeft verkocht en geleverd. Bisterbosch heeft de auto vervolgens van Schepers gekocht. Apon heeft nadat hij hiermee bekend wordt de auto in revindicatoir beslag genomen. Apon vordert revindicatie van de auto, Bisterbosch beroept zich op de goede trouw ten tijd van het kopen van de auto.


Rechtsvraag

Is er sprake van goede trouw?


Overweging

De rechtbank heeft de vordering van Apon afgewezen. Het Hof oordeelde dat onder de gegeven omstandigheden moet worden aangenomen dat Bisterbosch de auto te goeder trouw heeft verkregen en derhalve de door Apon gestelde beschikkingsonbevoegdheid van Schepers niet aan Bisterbosch kan worden tegengeworpen. De Hoge Raad vernietigt het arrest van het Hof. Voor goede trouw is niet alleen nodig dat de verkrijger ten tijde van de levering de onbevoegdheid van zijn voorman niet kende, maar ook dat niet gezegd kan worden dat hij die onbevoegdheid toen behoorde te kennen. Hij dient met het oog hierop onderzoek in te stellen naar de bevoegdheid van zijn voorman, dat in de gegeven omstandigheden van hem kan worden verlangd. Dit brengt mee dat de verkrijger van een tweede-hands auto tenminste de autopapieren heeft onderzocht. Dit behoort derhalve tot de omstandigheden die hij bij betwisting van zijn goede trouw zal hebben te stellen. Noch uit de bestreden uitspraak nog uit de stukken van het geding blijkt dat Bisterbosch aan deze stelplicht heeft voldaan. Bisterbosch was dus niet te goeder trouw.


Rechtsregel

Voor goede trouw is niet alleen nodig dat de verkrijger ten tijde van de levering de onbevoegdheid van zijn voorman niet kende, maar ook dat niet gezegd kan worden dat hij die onbevoegdheid toen behoorde te kennen. Hij dient met het oog hierop onderzoek in te stellen naar de bevoegdheid van zijn voorman, dat in de gegeven omstandigheden van hem kan worden verlangd. Dit brengt mee dat de verkrijger van een tweede-hands auto tenminste de autopapieren (kentekenbewijs en de kopie van deelIII) heeft onderzocht. Dit behoort derhalve tot de omstandigheden die hij bij betwisting van zijn goede trouw zal hebben te stellen.


Wettelijke vermoedens (weerlegbaar)

Deze slide heeft geen instructies

Vermoeden van bezit:

Art. 3:109 BW BES: wie een goed houdt wordt vermoed dit voor zichzelf te houden.

Art. 3:109 BW BES:


Wie een goed houdt, wordt vermoed dit voor zichzelf te houden.

Vermoeden van eigendom:

Art. 3:119 BW BES: wie bezit heeft, wordt vermoed eigenaar te zijn (let op de uitzondering met betrekking tot registergoederen in het tweede lid van dit artikel).

Artikel 3:119 BW BES:


1. De bezitter van een goed wordt vermoed rechthebbende te zijn.


2. Ten aanzien van registergoederen wijkt dit vermoeden, wanneer komt vast te staan dat de wederpartij of diens rechtsvoorganger te eniger tijd rechthebbende was en dat de bezitter zich niet kan beroepen op verkrijging nadien onder bijzondere titel waarvoor inschrijving in de registers vereist is.

Middellijkheid / onmiddellijkheid van bezit:

Art. 3:107 lid 2 en 3 BW BES.

Artikel 3:107 BW BES:


1. Bezit is het houden van een goed voor zichzelf.


2. Bezit is onmiddellijk, wanneer iemand bezit zonder dat een ander het goed voor hem houdt.


3. Bezit is middellijk, wanneer iemand bezit door middel van een ander die het goed voor hem houdt.


4. Houderschap is op overeenkomstige wijze onmiddellijk of middellijk.

Onmiddellijk bezit: bezit zonder dat een ander voor de bezitter houdt.

Deze slide heeft geen instructies

Middellijk bezit: bezit door middel van een ander (een houder)

NB: ditzelfde onderscheid kan op grond van lid 4 ook voor houders worden gemaakt.