Paragraaf 4.5 Wie heeft de macht?
Hoofdstuk 4: Politiek
Paragraaf 4.5 Wie heeft de macht?
Hoofdstuk 4: Politiek
Leerdoelen
• Je kunt de verhouding tussen het parlement en de regering
uitleggen.
• Je kunt het verband uitleggen tussen kabinetsformatie,
compromissen en regeerakkoord.
• Je kunt de begrippen coalitie en oppositie uitleggen.
In deze paragraaf:
• Kabinetsformatie
• Plannen maken
• Coalitie en oppositie
• Verhouding tussen regering en parlement
• Wie heeft de macht
Kabinetsformatie
De regering regeert en het parlement controleert.
Het parlement is de wetgevende macht en wordt door de bevolking gekozen.
De regering is de uitvoerende macht, maar wordt niet door de
bevolking gekozen. Hoe komt de regering dan wel tot stand?
Kabinetsformatie
Een kabinet bestaat uit partijen die willen samenwerken en een
meerderheid in de Tweede Kamer hebben. Die meerderheid is
nodig om wetten aan te kunnen nemen.
De kabinetsformatie zijn de onderhandelingen om tot een nieuw
kabinet te komen.
Hiervoor zijn compromissen nodig: afspraken waarbij alle
betrokkenen een beetje toegeven.
Waarom is het in een coalitie
altijd nodig om compromissen te sluiten?
Plannen maken
Bij het vormen van een nieuwe regering komt er meestal een
regeerakkoord: de plannen van de regering voor de
komende jaren.
Als de regeringspartijen het eens zijn, dan tekenen ze het
regeerakkoord en kan het kabinet aan het werk.
Coalitie & Oppositie.
De coalitie bestaat uit de partijen die samen de regering vormen.
Zij stemmen bijna altijd vóór de plannen van de ‘eigen’ ministers.
De oppositie bestaat uit de partijen die niet in de regering zitten.
Zij stemmen vaak tegen de plannen van het kabinet of komen zelf
met een wetsvoorstel.
Verhouding tussen regering en parlement
Als de Kamer ontevreden is over een minister, dan kunnen ze deze
laten aftreden.
Problemen tussen het parlement en een minister kunnen zelfs
leiden tot het aftreden van het hele kabinet. Dit noemen we een
kabinetscrisis.
Waarom worden er na de val van een
kabinet meestal snel weer verkiezingen gehouden?
Verhouding tussen regering & parlement
Slide tekst
Wie heeft de meeste macht, regering of parlement?
Wie heeft de macht?
Ministers hebben veel verantwoordelijkheid en ze moeten de
wetten uitvoeren. Ze hebben daarvoor veel macht.
Maar het parlement moet altijd eerst toestemming geven.
Het parlement kan ook het vertrouwen in het hele kabinet
opzeggen.
In Nederland heeft het parlement dus altijd het laatste woord.
Leerdoelen
• Je kunt de verhouding tussen het parlement en de regering
uitleggen.
• Je kunt het verband uitleggen tussen kabinetsformatie,
compromissen en regeerakkoord.
• Je kunt de begrippen coalitie en oppositie uitleggen.
Huiswerk
Maken opdrachten paragraaf 4.5
Maak een woordenlijst van alle dikgedrukte woorden.