8.4 Gegevens combineren

Gegevens combineren

1 / 26
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 26 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Gegevens combineren

Open met het idee dat je soms pas iets kunt zeggen als je gegevens uit twee bronnen samen bekijkt, zoals leeftijd met gewicht of leeftijd met lengte.

Lesdoel

Ik kan gegevens uit verschillende diagrammen combineren en daaruit een conclusie trekken.

Deze slide heeft geen instructies

Waar denk je aan bij gegevens combineren?

Gebruik de reacties om voorkennis op te halen, zoals diagram, assen, vergelijken, conclusie, gewicht, lengte of punt.

Wat betekent combineren?

Bij gegevens combineren gebruik je informatie uit meer dan één bron.


Je kijkt bijvoorbeeld naar:

  • leeftijd en gewicht

  • leeftijd en lengte

  • een punt in een diagram en een conclusie in woorden


Pas als je die gegevens samen leest, weet je wat er aan de hand is.

Benadruk dat één diagram vaak niet genoeg is. De kern van deze les is: eerst aflezen, daarna samenvoegen, dan pas concluderen.

Twee diagrammen, één persoon

In deze opgaven horen twee diagrammen bij elkaar.


Voorbeeld:

  • diagram 1: leeftijd en gewicht

  • diagram 2: leeftijd en lengte

  • beide gaan over dezelfde baby

Gebruik het voorbeeld uit de bijlage: de diagrammen horen bij gezond gewicht en gezonde lengte voor een baby. De leerling moet beseffen dat het om dezelfde persoon gaat.

Wat lees je af in een diagram?

Let steeds op drie dingen:

  • horizontale as: wat staat onderaan, bijvoorbeeld leeftijd in weken

  • verticale as: wat staat links, bijvoorbeeld gewicht in kg

  • punt: waar die twee waarden elkaar kruisen


Dat punt geeft de situatie van één persoon weer.

Herhaal de woorden horizontale as, verticale as en punt. Deze termen komen terug in het woordenlijstje.

Wat betekent gegevens combineren?

A

Eén bron gebruiken

B

Gegevens schatten

C

Bronnen samen gebruiken

D

Alleen vergelijken

Controleert de kern van slides 2-4: je gebruikt informatie uit meer dan één bron en leest die samen.

Diagram lezen

In een diagram kijk je eerst naar de horizontale as onderaan. Daarna lees je op de verticale as links de andere waarde af. Het punt laat de situatie van één persoon zien.

horizontale as
verticale as
punt
rode lijn
groene vlak
gemiddelde

De drie kernwoorden uit deze subtopic moeten goed blijven hangen: horizontale as, verticale as en punt.

Voorbeeld: Kris in het gewichtdiagram

Gegeven:

  • Kris is 20 weken oud

  • Kris weegt 6 kg


In het gewichtdiagram zoek je:

  • op de horizontale as: 20 weken

  • op de verticale as: 6 kg

  • daarna zet je het punt op het snijpunt

De bijlage noemt expliciet: 'Kris weegt 6 kg en is 20 weken oud. Zet dit punt in het juiste diagram.' Leg uit dat hier alleen het gewichtdiagram past, niet het lengtediagram.

Groene vlak en rode lijn

In deze diagrammen betekenen kleuren en lijnen iets:

  • groen vlak: gezond gebied

  • rode lijn: gemiddelde

  • boven de rode lijn: hoger dan gemiddeld

  • onder de rode lijn: lager dan gemiddeld

Zeg erbij dat 'gemiddelde' niet hetzelfde is als 'gezond'. Een punt kan onder of boven het gemiddelde liggen en toch nog in het groene vlak staan.

Van punt naar conclusie

Na het zetten van een punt kijk je waar het ligt.


Mogelijke conclusies:

  • in het groene vlak → gezond

  • boven de rode lijn → boven het gemiddelde

  • onder de rode lijn → onder het gemiddelde

  • buiten het groene vlak → niet in het gezonde gebied

Laat zien dat een conclusie altijd uit de ligging van het punt komt. Niet gokken, maar kijken naar vlak en lijn.

Kris vergelijken met het gemiddelde

Voor Kris is het punt (20 weken, 6 kg).


Daarmee kun je vergelijken met de rode lijn:

  • ligt het punt erboven, dan weegt Kris meer dan gemiddeld

  • ligt het punt erop, dan is Kris gemiddeld

  • ligt het punt eronder, dan weegt Kris minder dan gemiddeld

In de bijlage staat de zin 'Kris zit met haar gewicht ... het gemiddelde.' De leerling moet die zin aanvullen door de plek van het punt te vergelijken met de rode lijn.

Wat betekent het groene vlak?

A

Gezond gebied

B

Gemiddelde lijn

C

Te laag gewicht

D

Verkeerde meting

Distractors sluiten aan bij veelgemaakte verwarring tussen groen vlak en rode lijn.

Hoe bepaal je of Kris meer of minder dan gemiddeld weegt?

Verwachte elementen: Kris is 20 weken oud, weegt 6 kg, zet dus een punt bij 20 weken en 6 kg in het gewichtdiagram en vergelijk daarna met de rode lijn om 'meer dan gemiddeld', 'gemiddeld' of 'minder dan gemiddeld' te bepalen.

Van punt naar conclusie

Je zet eerst het punt op het snijpunt van 20 weken en 6 kg. Daarna vergelijk je dit met de rode lijn. Ligt het punt erboven, dan weegt Kris meer dan gemiddeld.

punt
rode lijn
meer dan gemiddeld
groene vlak
minder dan gemiddeld
verticale as

De volgorde is belangrijk: eerst punt zetten, dan vergelijken met de rode lijn.

Gegevens uit twee diagrammen samen

Soms moet je meer dan één conclusie trekken over dezelfde persoon.


Dan werk je zo:

  1. lees de gegevens

  2. kies het juiste diagram

  3. zet het punt

  4. lees de conclusie af

  5. herhaal dit in het andere diagram

Maak duidelijk dat je gewicht en lengte niet door elkaar haalt. Elk diagram heeft zijn eigen verticale as en dus zijn eigen soort gegeven.

Eén persoon, twee uitspraken

Door gegevens te combineren kun je bijvoorbeeld zeggen:

  • het gewicht ligt in het gezonde gebied

  • de lengte ligt ook in het gezonde gebied


Of juist:

  • het gewicht is onder het gemiddelde

  • de lengte is ongeveer gemiddeld


Zo krijg je een vollediger beeld.

Dit is de kern van 'combineren': niet één los antwoord, maar meerdere gegevens naast elkaar gebruiken voor een completere conclusie.

Veelgemaakte fouten

Let op deze fouten:

  • de verkeerde as aflezen

  • gewicht invullen in een lengtediagram

  • alleen naar de rode lijn kijken

  • vergeten te controleren of het punt in het groene vlak ligt

  • een conclusie trekken zonder punt te zetten

Gebruik deze slide om nauwkeurig werken te benadrukken. Vooral het verschil tussen 'gezond gebied' en 'gemiddelde' vraagt aandacht.

Stappenplan

Gebruik dit vaste stappenplan:

  • lees de gegevens zorgvuldig

  • bepaal welk diagram je nodig hebt

  • zoek de juiste waarden op de assen

  • zet het punt op het snijpunt

  • vergelijk met groen vlak en rode lijn

  • schrijf je conclusie in woorden op

Dit stappenplan mag leerlingen helpen bij vergelijkbare opgaven in werkboek of toets.

Wat doe je na je conclusie in het eerste diagram?

A

De assen wisselen

B

Stoppen met kijken

C

Nieuw punt gokken

D

Herhalen in ander diagram

Toetst de werkwijze uit slides 9-12: bij combineren werk je dezelfde stappen ook in het tweede diagram af.

Stappenplan combineren

Bij gegevens combineren lees je eerst de gegevens zorgvuldig. Daarna kies je het juiste diagram en zet je het punt op het snijpunt. Daarna vergelijk je met het groene vlak en de rode lijn.

gegevens
diagram
snijpunt
gemiddelde
gewicht
conclusie

Laat leerlingen de vaste aanpak in eigen werk herkennen: gegevens, diagram, snijpunt.

Welke fout komt vaak voor?

A

Punt op snijpunt zetten

B

Juiste diagram kiezen

C

Gewicht in lengtediagram

D

Groen vlak controleren

Gebaseerd op de lijst met veelgemaakte fouten op slide 11.

Wat heb jij vandaag geleerd over gegevens combineren?

Reflectie zonder goed of fout. Laat leerlingen benoemen wat zij echt hebben geleerd, bijvoorbeeld assen lezen, punt zetten, groen vlak en rode lijn vergelijken of twee diagrammen samen gebruiken.

Welk onderdeel hielp jou het meest om dit te begrijpen?

Reflectie zonder goed of fout. Mogelijke antwoorden: het stappenplan, het voorbeeld van Kris, de kleuren in het diagram, of juist dat twee diagrammen bij één persoon horen.

Wat vond jij nog lastig aan deze les?

Reflectie zonder goed of fout. Gebruik de antwoorden om te zien waar extra uitleg nodig is, zoals assen aflezen of gezond gebied en gemiddelde uit elkaar houden.

Begrippen

gegevens combineren - informatie uit meer dan één bron samen gebruiken

diagram - een afbeelding waarin gegevens overzichtelijk staan

horizontale as - de as die onderaan loopt

verticale as - de as die langs de zijkant loopt

snijpunt - de plek waar twee waarden elkaar ontmoeten

gemiddelde - de middelste of gewone waarde in een groep

gezond gebied - het deel van het diagram waarin de waarden gezond zijn

Deze slide heeft geen instructies