§4.5 Samengestelde diagrammen (leerjaar 3)

4

Statistiek

Paragraaf 4.5

Samengestelde diagrammen

Twee reeksen in één diagram of een lijn die steeds optelt: hoe lees je zo'n samengesteld diagram?

Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 3, vmbo-kgt (mavo)

1 / 14
volgende
Slide 1: Slide
newEditorWiskundeMiddelbare schoolvmbo t

In deze les zitten 14 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Introductie

Leerlingen lezen diagrammen met twee reeksen en cumulatieve diagrammen en berekenen verschillen, toenames en percentages uit het totaal. Les bij Getal & Ruimte vmbo-kgt (mavo) leerjaar 3, hoofdstuk 4 Statistiek, paragraaf 4.5. Met startvraag, theorie, opdrachten Kennis en Toepassing, een Verderkijker en de checklist leerdoelen.

Onderdelen in deze les

4

Statistiek

Paragraaf 4.5

Samengestelde diagrammen

Twee reeksen in één diagram of een lijn die steeds optelt: hoe lees je zo'n samengesteld diagram?

Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 3, vmbo-kgt (mavo)

Les bij Getal & Ruimte, leerjaar 3, hoofdstuk 4 Statistiek, paragraaf 4.5 Samengestelde diagrammen. Ongeveer 40 minuten, mavo. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.5

4.5  Samengestelde diagrammen

Leerdoelen

4.5.1

Je kunt een diagram met twee reeksen aflezen en de reeksen vergelijken.

4.5.2

Je kunt een cumulatief diagram lezen en de toename per periode bepalen.

4.5.3

Je kunt uit twee reeksen een totaal en een percentage berekenen.

De leerdoelen staan in het boek bovenaan de paragraaf. Aan het eind van de les komen ze terug in de checklist. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.5

Startvraag

Jongens en meisjes

Bij welke sport is het verschil tussen jongens en meisjes het grootst?

A

Voetbal

B

Hockey

C

Dansen

D

Zwemmen

Verschillen: voetbal 12 − 3 = 9, hockey 7 − 4 = 3, dansen 10 − 2 = 8, zwemmen 8 − 6 = 2. Het grootste verschil is bij voetbal. Dansen komt dichtbij: laat leerlingen dat controleren in plaats van op het oog te kiezen. Image credit: Eigen figuur, LessonUp

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.5

Twee reeksen in één diagram

In een samengesteld diagram staan twee reeksen naast elkaar, zoals jongens en meisjes of twee winkels.

  • de legenda vertelt welke kleur bij welke reeks hoort

  • vergelijk per categorie de twee staven of de twee punten

  • lees steeds één reeks tegelijk af, dan maak je minder fouten

Laat leerlingen de legenda als eerste benoemen. Een veelgemaakte fout is kleuren verwisselen. Doorvraag: wat zegt de som van twee staven bij dezelfde categorie? Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.5

Twee lijnen vergelijken

Twee webshops, twee lijnen. Shop A stijgt bijna elke maand. Shop B daalt eerst en stijgt dan weer.

Het verschil in juni: 34 − 27 = 7 duizend euro, A ligt boven B. In januari lag B juist boven A.

Een verschil tussen twee lijnen lees je op één lijn recht boven elkaar af. Let op: de lijnen snijden tussen april en mei, daarna ligt A boven B. Vraag: in welke maand liggen de lijnen het dichtst bij elkaar? (Maart, verschil 1.) Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.5

Opdrachten Toepassing

1

In welke maand is het verschil tussen A en B het kleinst?

A

Januari

B

Februari

C

Maart

D

Juni

De verschillen zijn januari 12, februari 6, maart 1, april 2, mei 4 en juni 7. In maart is het verschil dus het kleinst. Wie januari kiest, kijkt naar het begin van de lijn. Image credit: Eigen figuur, LessonUp

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.5

Cumulatief: het lopend totaal

Bij een cumulatief diagram tel je steeds op wat er al was. Spaar je elke maand een bedrag, dan toont de lijn het totaal tot nu toe.

De lijn daalt nooit. Hoe steiler het stuk, hoe meer er die maand bij kwam: in maart kwam er 32 − 24 = 8 euro bij.

Vraag: wat betekent een horizontaal stuk? Er kwam niets bij. Het verschil tussen twee punten is de toename in die periode. Wie het totaal aflaat als bedrag per maand, verwart cumulatief met per periode. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.5

Voorbeeldopdracht 1

De lijn toont het totaal aantal verkochte kaartjes. Hoeveel kaartjes zijn er donderdag verkocht?

gegeven

Totaal woensdag: 60 kaartjes

Totaal donderdag: 100 kaartjes

uitwerking

Op donderdag kwamen er bij:

100 − 60 = 40

antwoord

40 kaartjes op donderdag

Wie 100 antwoordt, leest het totaal af in plaats van de toename. Controle: 20 + 25 + 15 + 40 + 30 = 130 kaartjes in totaal. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Cumulatieve diagrammen: vul de woorden in.

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.5

Opdrachten Kennis

2

In een cumulatief diagram daalt de lijn nooit.

Het laatste punt van de lijn is het totaal.

Een horizontaal stuk betekent: er kwam niets bij.

nooit
totaal
niets
altijd
gemiddelde

Het lopend totaal kan alleen gelijk blijven of stijgen, als er niets negatiefs bij komt. Doorvraag: kan een cumulatieve lijn dalen als er een bedrag wordt opgenomen? (Dan niet meer cumulatief in de gewone zin.)

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.5

Opdrachten Toepassing

3

Hoeveel meer broodjes kaas dan broodjes ham zijn er woensdag verkocht?

Woensdag: 40 kaas en 30 ham, dus 40 − 30 = 10. Wie 70 antwoordt, telt de twee staven op. Wie 5 antwoordt, leest de donderdag in plaats van de woensdag af. Image credit: Eigen figuur, LessonUp

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.5

Opdrachten Toepassing

★ 4

Hoeveel procent van de jaaromzet kwam uit filiaal A?

Filiaal A: 30 + 35 + 40 + 45 = 150. Filiaal B: 20 + 25 + 30 + 25 = 100. Samen 250, dus 150 : 250 · 100% = 60%. Wie 150 antwoordt, noemt het bedrag in plaats van het percentage. Wie 40% antwoordt, rekent met filiaal B. Image credit: Eigen figuur, LessonUp

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.5

V E R D E R K I J K E R

Gestapeld diagram

Soms zijn de twee reeksen niet naast elkaar getekend maar op elkaar gestapeld. Dan toont de hele staaf het totaal en elk deel een reeks.

Handig voor het totaal en het aandeel. Moeilijker is het om de bovenste reeks te vergelijken, want die begint niet op de nul-lijn.

Laat leerlingen een gestapeld diagram uit een krant bespreken. Vraag: waarom is het lastig om de bovenste delen met elkaar te vergelijken? Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.5

Checklist leerdoelen

Welk leerdoel vind je nog het lastigst?

1

4.5.1 Twee reeksen aflezen

2

4.5.2 Cumulatief diagram lezen

3

4.5.3 Totalen en percentages berekenen

4

Ik kan ze allemaal

In het boek sluit elke paragraaf af met de checklist leerdoelen. Gebruik de uitslag om te kiezen wat je de volgende les herhaalt.

4.5

Klik hier

Image credit: LessonUp