De Geheimen van de Schildklier: Anatomie en Fysiologie Ontdekt
De Geheimen van de Schildklier: Anatomie en Fysiologie Ontdekt
Lesduur is: 60 minOnderdelen in deze les
De Geheimen van de Schildklier: Anatomie en Fysiologie Ontdekt
Leerdoelen
Ik benoem de anatomie van de Glandula Thyreoïdea (schildklier)
Ik leg uit hoe de schildklier werkt
Ik leg het belang uit van Jodium in relatie tot het functioneren van de schildklier
Ik leg het begrip negatieve terugkoppeling uit
Ik benoem de anatomie van de Parathyreoïden (bijschildklieren)
Ik leg uit hoe de bijschildklieren werken.
Wat weet je al over de bouw en functie van de schildklier?
Ligging van de Schildklier
De schildklier bevindt zich op de overgang van het strottenhoofd en de luchtpijp.
Bouw van de Schildklier
De schildklier is omgeven door een kapsel, weegt 15-25 gram en is aan de buitenkant niet te zien of te voelen . Hij bestaat uit 2 Lobi die verbonden zijn door de Isthmus. Het weefsel van de schildklier bestaat uit blaasjes (follikels). Bij het slikken beweegt de schildklier met het strottenhoofd mee.
Bloedvoorziening
De schildklier is een bloedrijk orgaan en krijgt veel bloed aangeboden door de circulatie. Dit is essentieel is voor zijn functie.
Fysiologie van de Schildklier
De werking van de schildklier wordt geregeld vanuit de hersenen, door twee kleine organen:
de hypothalamus
de hypofyse
Fysiologie van de Schildklier
Als er te weinig schildklierhormoon in het bloed zit dan stuurt de hypothalamus meer TRH (Thyrotropine Releasing Hormoon) naar de hypofyse. De hypofyse reageert hierop door TSH (Thyreoïd Stimulerend Hormoon) aan te maken en dat naar de schildklier te sturen.
Fysiologie van de Schildklier
In de follikels wordt thyroglobuline gemaakt, dit is een eiwit met schildklierhormoon. Het schildklierhormoon wordt opgeslagen in de follikels en wordt vanuit de follikels afgegeven aan het bloed. In de follikels is genoeg voorraad voor een aantal maanden.
Aanmaak van Schildklierhormoon
Jodium is nodig voor de aanmaak van thyroxine
In de follikels wordt eerst thyrosine afgescheiden (aminozuur) en gekoppeld aan thyroglobuline
Dan worden er 3 of 4 delen Jodium aan gekoppeld
Schildklier produceert dus 2 vormen van schildklierhormoon:
T4 = Thyroxine (93%)
T3 = Tri-Joodthyronine (7%)
De effecten van schildklierhormonen op enkele organen
Negatieve terugkoppeling
Als er te weinig schildklierhormoon in het bloed zit dan zorgen de hypothalamus en de hypofyse ervoor dat de schildklier meer schildklierhormoon gaat aanmaken.
En omgekeerd als er te veel schildklierhormoon in het bloed zit dan zorgen de hypothalamus en de hypofyse ervoor dat de schildklier minder schildklierhormoon gaat aanmaken.
Door dit terugkoppelingsmechanisme is bij een gezonde schildklier de juiste hoeveelheid schildklierhormoon in het bloed aanwezig. De hypothalamus maakt voor dat doel TRH aan en de hypofyse TSH.
Negatieve terugkoppeling
Calcitonine
Hormoon:
geproduceerd door c-cellen in de schildklier
deze liggen verspreid in het klierweefsel
Verlaagt het calciumgehalte in het bloed:
beschermt het lichaam dus tegen een te hoog gehalte aan calcium
Schrijf 3 dingen op die je over de schildklier hebt geleerd.
Wat weet je al over de bouw en functie van de bijschildklieren?
Ligging en bouw van de Bijschildklieren
De bijschildklieren zijn kleine kliertjes in de hals in de buurt van de schildklier, onderdeel van het hormoonstelsel. Meestal liggen ze naast of achter de schildklier, maar ze kunnen ook veel hoger of lager in de hals liggen. De meeste mensen hebben vier bijschildklieren, maar ook dat kan per persoon verschillen. Ze hebben ongeveer de grootte van een rijstkorrel en ze lijken erg op vetweefsel.
Fysiologie van de Bijschildklieren
De bijschildklieren maken bijschildklierhormoon. Dat wordt ook Parathyroïd hormoon, Parathormoon of PTH genoemd.
Dat hormoon regelt het calciumgehalte en fosfaatgehalte in het bloed. Zowel calcium als fosfaat zijn belangrijke bouwstenen van botten en tanden. Beide stoffen zorgen ook voor de overdracht van prikkels tussen zenuwen en van zenuwen naar spieren.
Fysiologie van de Bijschildklieren
Calcium is grotendeels opgeslagen in de botten en een kleine hoeveelheid stroomt door het bloed.
Het bijschildklierhormoon zorgt:
voor een goed evenwicht tussen de hoeveelheid calcium in de botten en het bloed.
ervoor dat calcium (en fosfaat) uit het bot vrijgemaakt worden wanneer het calciumgehalte in het bloed te laag wordt. Tegelijkertijd regelt het dat er minder calcium en fosfaat wordt uitgeplast.
ervoor dat in de nieren vitamine D wordt omgezet in actief vitamine D wat o.a. zorgt voor de opname van calcium (en fosfaat) uit de voeding in de darm.
Schrijf 3 dingen op die je over de bijschildklieren hebt geleerd.
Samenvatting
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
