VESA Marktgedrag 3.1 t/m 3.6

• Economie
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 5

Welkom

5 vwo ECONOMIE  ||  2026-2027

Lesdoelen 

• Voorbeelden noemen van markten van oligopolie
• De kenmerken van de marktvorm oligopolie beschrijven
• Uit een functie conclusies kunnen trekken over het soort product dat er wordt verkocht. 
• GO-functie opstellen vanuit Qa.
• Een MO-functie opstellen vanuit een p-functie. 

Overzicht marktvormen

Oligopolie

Homogeen oligopolie

(klanten letten vooral op de prijs, er kan een prijsoorlog ontstaan)

Heterogeen oligopolie

(producenten moeten met elkaar concurreren)

Supermarkten

Internet en telefonie

Heterogeen oligopolie

Energie

Brandstof

Homogeen oligopolie 

Duopolie

Als er maar twee oligopolies zijn, noem je het een duopolie.

Weinig aanbieders, veel vragers

Moeilijke toetreding tot de markt

Toetredingsbarrières:

• hoge aanvangsinvesteringen
• verzonken kosten (vaste gemaakte kosten die bij sluiting van de onderneming nite meer terugverdiend kunnen worden)
• octrooien 

Marktaandeel

Ontstaan oligoplie

• schaalvoordelen, kostenvoordelen
• verzonken kosten: hierdoor zullen partijen terughoudend zijn met samenwerking, tenzij er contracten worden gemaakt.

Wat betekent substitueerbaar ook alweer?

qa = -2Pa + Pb + 300
qb = -2Pb + Pa + 300
Leg uit of deze goederen substitueerbaar of complementair zijn.

I Bij homogene goederen is de concurrentie feller dan bij heterogene producten

II Naarmate er minder concurrentie is, hebben aanbieders meer invloed op de prijs van hun product.

1. Beide beweringen zijn juist.
2. Beide beweringen zijn onjuist.
3. Bewering I is juist en bewering II is onjuist.
4. Bewering I is onjuist en bewering II is juist.

Welke van de volgende goederen / diensten kunnen een oligopolist zijn?

1. Benzine
2. Mobiele telefoons
3. Cola
4. Vliegtuigmaatschappij

Hoe heet een product waarbij het voor de consument niet uit maakt wie het levert of van welk merk het product is?

1. Homogeen goed
2. Heterogeen goed

Bereken het marktaandeel van Samsung

Samsung	30000
Apple	75000
LG	10000
Huawei	25000
Overig	5000

1. 25,3%
2. 21,4%
3. 19,5%
4. 20,7%

qa = -2Pa - Pb + 300
qb = -2Pb - Pa + 300
Leg uit of deze goederen substitueerbaar of complementair zijn.

Qa = -4Pa + Pb + 250
Zijn de producten homogeen of heterogeen? Leg uit

Qa = -4Pa + Pb + 250
De prijs van B is 100 euro.
Maak de GO functie van qa.

P = -0,25q + 87,5
Maak de MO-functie

Oligopolist

• Gedraagt zich als prijszetter. 
• Toetredingsbarrières.
• Prijzenoorlog --> soms stilzwijgend

www.rtlnieuws.nl

Concurrentie bestrijden

• Liever geen prijzenoorlog
• Productdifferentiatie
• Marketing 

Aan de slag

Maken H3.1 t/m 3.6

Zachtjes overleggen! / Aan docent vragen

Klaar? Nakijken

Niet af? Huiswerk!