PVS LUK 4 week 5 bijeenkomst 3 zingeving

• newEditor
• Verpleegkunde
• HBO
• Studiejaar 1

PVS LUK 4 zingeving bijeenkomst 1

Op zoek naar betekenis

Weekoverzicht PVS LUK 4 Week 5

Bijeenkomst 1: PPI- pitches

Bijeenkomst 2: Ethiek - afronding opdracht

Bijeenkomst 3: Zingeving - Op zoek naar betekenis

Bijeenkomst 4: Zingeving - Van theorie naar praktijk

Bijeenkomst 5: Zingeving - ondersteunen van welbevinden

Planning

In de komende drie bijeenkomsten PVS behandelen we de thema's zingeving en verlies. Deze thema's geven input aan de opdracht zingeving, waar je na deze bijeenkomst aan kunt beginnen.

In bijeenkomst 6.2 verwachten we dat de opdracht zingeving afgerond mee naar de les komt voor peerfeedback.

Let op: je opbrengst ga je delen met groepsgenoten tijdens 6.2. Houd hiermee rekening in hoe persoonlijk je het verhaal wil maken.

Studenten mogen voor deze opdracht in 6.2 samenwerken met klasgenoten waar ze zich veilig bij voelen. Hierin kun je studenten geruststellen.

Voorbereiding

Ter voorbereiding op bijeenkomst 5.3 dien je de onderstaande vragen te kunnen beantwoorden
1. Wat is geluk voor jou? Wat is een fijne dag? Wat is een goede dag? Wat is het verschil?
2. Waar gaat het om in het leven voor jou?
3. Wat maakt jouw leven de moeite waard? Of: wat is van waarde? Heb je een doel in het leven? Wat is dat dan? Waarmee/met wie voel je je verbonden? 
4. Heb je wel eens iets dierbaars verloren? Iemand die dierbaar is? Wat deed dat met je? Hoe reageerde je? Wie/wat steunde je? (of niet)

Lees de onderstaande literatuur en focus hierbij op de volgende vragen die jou helpen bij het lezen van de literatuur:
Leget. C,. Zingeving in zorg en welzijn

Artikel: Echt luisteren leidt tot maatrwerk

Keirse, M. Helpen bij verlies en rouw. Hoofdstuk 2 verdriet overleven.

1. In de literatuur worden voorbeelden gegeven van zingeving en zingevingsvragen. Probeer andere voorbeelden uit je eigen leven of dat van je naasten te vinden.
2. Er worden in de literatuur verschillende modellen gegeven. Werk eens uit voor jezelf hoe dat zat bij de voorbeelden uit jouw leven/ het leven van je naasten. Het kan voor iedereen anders zijn, maar herken je de aspecten van het model? Wat wel/ niet? Hoe zou dat komen?
3. In de literatuur worden veel tips gegeven over het in gesprek gaan over zingeving. Meestal blijven normale gesprekken meer aan de oppervlakte. Je kan veel doen (of laten) om een diepgaander gesprek te voeren. Noteer al deze tips voor jezelf.

Leerdoelen

• Je kunt het begrip zingeving en welbevinden herkennen en verwoorden bij jezelf en een ander.  

• Je kunt de dimensies van zingeving volgens Derkx herkennen en toepassen op een eenvoudige casus.  

• Je kunt de 6 dimensies van Positieve Gezondheid van Huber beschrijven en het verband met zingeving en welbevinden uitleggen.  

• Je kunt uitleggen waarom aandacht voor zingeving belangrijk is binnen persoonsgerichte zorg en het klinisch redeneren. 

Wat past het beste bij het begrip zingeving?

A

Alleen religie of geloof

B

Alles wat iemand betekenis en waarde geeft in het leven

C

Positief denken ondanks problemen

D

Je gelukkig voelen zonder verdriet

Even kort activeren

“Welke zin, uitspraak of inzicht uit de voorbereiding bleef jou het meest bij?”

Bespreek deze items even kort na: waarom is dat voor jou zo? Antwoorden die je mag verwachten:

- “Verdriet verwerken bestaat eigenlijk niet; je leert ermee leven.”

- Het verschil tussen geluk, welbevinden en zingeving.

- Dat verlies niet alleen over overlijden gaat, maar ook over gezondheid, rollen of toekomstverwachtingen.

- Het idee dat verdriet de keerzijde van liefde is.

- Dat mensen niet in vaste rouwfasen passen en iedereen anders rouwt.

- Het belang van écht luisteren zonder direct oplossingen te geven.

- Dat verbondenheid met anderen een belangrijke bron van zingeving is.

- Het diamantmodel van Leget (ik-ander, herinneren-vergeten, vasthouden-loslaten, doen-laten, geloven-weten).

- Dat rituelen mensen kunnen helpen omgaan met verlies en verandering.

- Dat verpleegkundigen ook aandacht moeten hebben voor spirituele/existentiële vragen en niet alleen lichamelijke zorg.

Deze les gaan we aan de hand van een 3-tal gespreksronden verder kennismaken met de begrippen en hoe wij ons daartoe verhouden.

• Wat vinden we belangrijk?

• Wat hebben we al meegemaakt?

• Hoe zouden deze thema's naar voren kunnen komen tijdens het werk?

• Waarom is het belangrijk ons hierin te verdiepen?

Omdat we met elkaar in gesprek gaan over eventueel best wel persoonlijke ervaringen en gedachten is het belangrijk verwachtingen aan je gesprekspartners kenbaar te maken.

Voor jullie ligt een geeltje schrijf hierop wat je belangrijk vindt dat de gesprekspartners in deze setting doen of juist niet doen? Plak deze naast elkaar voor jullie op tafel.

Eerste gespreksronde

In de voorbereiding heb je nagedacht over verschillende vragen:

Eerste gesprek:

Wat is geluk voor jou? Wat is een fijne dag? Wat is een goede dag? Wat is het verschil?

Pak een kaart uit het spel, of zoek online een afbeelding, die jou aanspreekt en ga in gesprek met je medestudenten.

10

minute

00

second

add30s

Optioneel: Neem naar je les maximaal 1 set mee van kaartenset over zingeving ( in rechter boekenkast op de 8e etage)

Wat is geluk, wat is zingeving?

Korte uitwisseling van de reflectievragen 1 en 2 in de peergroepjes. (Uitdaging voor de studenten: luister niet alleen naar wat je ook zelf hebt, maar vooral naar hoe een ander dit beleeft).

Vragen stap 1 (uit voorbereiding thuis):

Wat is geluk voor jou? Wat is een fijne dag? Wat is een goede dag? Wat is het verschil?

Nabespreking kort:

begrippen zingeving en geluk, met een paar voorbeelden uit de klas.

Leg uit dat er verschillende manieren zijn om naar zingeving te kijken. 

Diamant model vertaald naar mogelijke vragen die gesteld kunnen worden.

Hulpmiddel om te gebruiken is het Diamantmodel van Leget. Licht kort toe.

Vragen kunnen studenten als voorbeelden gebruiken. Laat hen bv een foto maken van deze slide.

Tweede gespreksronde

Eerste hulp bij doorvragen

Voorbereidingsopdracht

1. Waar staat de afbeelding voor? (feiten)

2. Wat roept de afbeelding bij je op? (gevoelens)

3. Wat voor betekenis heeft dit voor jou? (betekenis/zingeving)

4. Is deze betekenis altijd zo geweest? (biografie)

5. Hoe zie je dat in de toekomst?

Waar gaat het om in het leven voor jou? Wat maakt jouw leven de moeite waard?

Neem even rustig de tijd om 3 afbeeldingen te zoeken waarmee je deze vragen kunt beantwoorden. Je medestudenten luisteren en vragen door.

15

minute

00

second

add30s

Dimensies van zingeving

Hoogleraar Humanisme  en Levensbeschouwing Peter Derkx heeft kenmerken van een zinvol leven/zingevingsbehoeften beschreven:

1. doelgerichtheid (leef je ergens naartoe wat je van waarde vindt?)

2. morele rechtvaardiging (is je leven moreel te verantwoorden?)

3. competentie (heb je het gevoel dat je invloed hebt op je leven)

4. eigenwaarde (vind je jezelf de moeite waard?)

5. begrijpelijkheid (heb je een begrijpelijk verhaal over je leven/gebeurtenissen?)

6. verbondenheid ( voel je je verbonden met anderen?)

7. transcendentie (voel je je deel van een groter geheel? Bv religie. Of verlang je hiernaar?

Kijk eens voor jezelf en denk eens na over binnen welke dimensie(s) jouw voorbeelden te plaatsen zijn. Of vanuit welk perspectief (dimensie) je het voorbeeld hebt gekozen.

In de vorige opdracht hebben de studenten verteld en toegelicht wat voor hen het leven de moeite waard maakt.

Peter Derkx heeft ze beschreven.

In verpleegkunde-onderwijs worden ze vaak praktisch vertaald naar vragen zoals:

“Waar haal je kracht uit?”

“Wat maakt het leven voor u nog waardevol?”

“Wie zijn belangrijk voor u?”

“Waar maakt u zich zorgen over?”

“Wat geeft hoop of richting?”

Al naar gelang je tijd denkt te hebben kun je de groepen nu nog eens naar hun onderwerpen uit het tweede gesprek laten kijken en aan elkaar te laten vertellen waarom ze in bepaalde dimensies zitten met hun onderwerp.

Derde ronde

Heb je wel eens iets dierbaars verloren? Of iemand die dierbaar is? Wat deed dat met je? Hoe reageerde je?

Ga in gesprek. 

Wat steunde je/hielp je overleven? Waar had je behoefte aan?

Wat neem je daaruit mee naar je eigen professionele ontwikkeling?

15

minute

00

second

add30s

This picture was generated with chat gpt

Let op veiligheid in de klas en groepjes. Het kan voor studenten een uitdaging zijn om hier echt te vertellen wat ze hebben meegemaakt en/of nog steeds meemaken.

Cirkel van verlies

Toont aan dat:

• verlies niet alleen overlijden is maar veel meer dan dat.

Lees deze eens rustig door en bedenk je eens of er iets op jouw van toepassing is.

Zorg dat je de optie "toon bij studenten" aan hebt staan in je lessonup anders zal je op het schoolbord moeten gaan zoomen.

Belangrijke aandachtspunten voor ons bij dit soort gesprekken

Verlies: niet alleen bij overlijden maar bij bv werk, gezondheid, scheiding .....

Rouw: gaat ook over reacties/gedrag bij verlies.

Alles is goed, niets is fout. Geef geen oordeel.

Omgaan met verlies -> gaat over coping. Ieder heeft een eigen stijl.

Wat we vandaag hoopten dat jullie zouden ontdekken over klinisch redeneren

Dat klinisch redeneren niet alleen gaat over ziekte of lichamelijke problemen, maar ook over:

1. betekenisgeving;

2. coping;

3. verlieservaringen;

4. sociale verbondenheid;

5. motivatie en veerkracht;

Zodat jullie in de toekomst beter in staat zullen zijn om:

Z.O.Z

Het nut van de bijeenkomst en het onderwerp uitgelegd.

Klinisch redeneren

1. betere zorgvragen herkennen;

2. passender interventies kiezen;

3. eerder psychosociale of existentiële problemen signaleren;

4. beter aansluiten bij zelfmanagement opgaven en persoonsgerichte zorg.

“Twee patiënten kunnen dezelfde ziekte hebben, maar totaal verschillend omgaan met hun situatie. Benadering vanuit positieve gezondheid en kennis van zingeving helpen je begrijpen waarom.”

Vooruitblik bijeenkomst 5.4, van theorie naar praktijk

Neem het handboek verpleegkundige diagnosen mee naar de bijeenkomst.

• maak een start met de zingevingsopdracht en neem eventuele vragen mee naar de bijeenkomst.

• Denk na over rouw en bedenk voor jezelf eens wat rouw in relatie tot ons beroep kan betekenen. Moeten wij daar altijd iets mee? Wanneer wordt het wel belangrijk i.r.t. gezondheid?

• Lees het artikel van Keirse, Helpen bij verlies en rouw. Hoofdstuk 2 verdriet overleven, nogmaals door.

Geef de studenten aan dat het actieve les gaat worden waarin ze dmv samenwerking aan een opdracht bij casuïstiek een beter beeld van de theorie in de praktijk gaan krijgen.

Hoe beschrijven de doel- en beroepsgroep, gekend in de kwaliteitsstandaard, de rol van de zorgverlener?

Een kwaliteitsstandaard geeft vanuit het perspectief van de cliënt weer wat op een bepaald gebied nodig is om goede zorg te verlenen. Leidend bij het omgaan met levensvragen zijn de behoeften en verlangens en de fysieke en cognitieve mogelijkheden van de individuele cliënt.

De uitgangspunten van de Kwaliteitsstandaard Levensvragen zijn::

• Levensvragen als onderdeel van het proces van zingeving zijn inherent aan het menselijk bestaan, ook en vooral wanneer mensen zorg behoeven.

• Levensvragen kunnen bij ouderen gedurende het gehele zorgproces aan de orde komen. Dit is soms voorspelbaar maar vaak ook niet. Dat maakt omgaan met levensvragen voor een deel onplanbare zorg.

• Een goede zorgrelatie tussen zorgmedewerker en cliënt is een basisvoorwaarde bij het omgaan met levensvragen.

• Omgaan met levensvragen van cliënten behoort bij het werk van een zorgmedewerker, ongeacht opleiding of functie, en staat los van vaktechnische of medische deskundigheid. Oog voor levensvragen dient onderdeel te zijn van beroepsopleidingen en onderwerp van bijscholing in zorgorganisaties.

• De kernactiviteit van de zorgmedewerker in het omgaan met levensvragen is het bieden van aandachtige en liefdevolle zorg waardoor de cliënt ervaart dat hij er toe doet en ruimte voelt om eventuele levensvragen te uiten.

• De rol van de zorgmedewerker is om impliciet of expliciet geuite levensvragen te herkennen, erkennen en ermee om te gaan. Dat kan in elk geval door te luisteren, een klein gebaar van begrip te tonen of in gesprek te gaan, dan wel door in de zorgketen te zorgen dat een op het terrein van zingeving geschoolde professional contact opneemt met de cliënt

. • Wat betreft zorgmedewerkers gaat het bij het goed omgaan met levensvragen met name om het ontwikkelen van bewustwording en gevoeligheid om op gepaste wijze thuis te geven wanneer er een beroep op hen wordt gedaan. Het gaat dus niet zozeer om het vergroten van kennis over levensbeschouwelijke kaders of over het toepassen van standaardantwoorden en –oplossingen, maar eerder het hebben van een open en respectvolle grondhouding.

Nice to know. Take home mss.

De Kwaliteitsstandaard Levensvragen is ontwikkeld door het Expertisenetwerk Levensvragen en Ouderen in samenwerking met relevante partijen in het veld en mogelijk gemaakt door het Zorginstituut Nederland (ZiN) en het ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport (ministerie van VWS).

Een kwaliteitsstandaard geeft vanuit het perspectief van de cliënt weer wat op een bepaald gebied nodig is om goede zorg te verlenen. Leidend bij het omgaan met levensvragen zijn de behoeften en verlangens en de fysieke en cognitieve mogelijkheden van de individuele cliënt.