T14 Gaswisseling en Uitscheiding
14.1
Een constant inwendig milieu
14.2
De huid en het onderhuidse bindweefsel
Programma
Regeling van het inwendige en uitwendige milieu
Onderdelen en functies van de huid en het onderhuids bindweefsel
Behoort dit onderdeel tot het inwendig of uitwendig milieu?
Inwendig
Uitwendig
Answer C
Answer D
Behoort dit onderdeel tot het inwendig of uitwendig milieu?
Inwendig
Uitwendig
Answer C
Answer D
Behoort dit onderdeel tot het inwendig of uitwendig milieu?
Inwendig
Uitwendig
Answer C
Answer D
Verschillende Milieu's
Uitwendig milieu
De omgeving van je lichaam
bijvoorbeeld huid, longen, darmen
Inwendig milieu
De binnenkant van je lichaam
bijvoorbeeld bloed(plasma), lymfe
Opname van stoffen
Stoffen worden opgenomen uit het uitwendige milieu
Het inwendige mileu bepaalt dan wat er met die stof moet gebeuren
Afvalstoffen worden uitgescheiden
Overtollige stoffen worden opgeslagen
De huid
Beschermlaag tegen beschadiging, infecties en straling
Wordt opgedeeld in 2 lagen:
Opperhuid
Lederhuid
Onder de huid ligt het onderhuids bindweefsel
Opperhuid
Bestaat uit 2 lagen:
Kiemlaag
Levende cellen die constant delen
Bevat ook pigment, talgklieren en
haarzakjes, zweetklieren
Hoornlaag
Dode cellen die bescherming bieden
Waar beschermt de hoornlaag tegen?
Lederhuid
Onderhuidse bindweefsel
Laag onder de lederhuid
Let op! Geen onderdeel van de huid!
Bevat vooral cellen die vet kunnen opslaan
Wat is de functie van zweet?
Hoe ontstaat kippenvel als je het koud hebt?
Uit welke 2 lagen bestaat de opperhuid?
Hoe heten de kliertjes bij de haarzakjes die de huid vettig houden?
Zweetkliertjes
Talgkliertjes
Answer C
Answer D
Welk onderdeel hoort NIET bij het uitwendig milieu?
Dunne darm
Huid
Mondholte
Halsslagader
H14 Gaswisseling
14.3
Het ademhalingsstelsel
Deze les
Wat is gaswisseling?
Welke onderdelen heeft het ademhalingsstelsel van de mens en hoe werken ze?
Gaswisseling
Zuurstof --> van longen naar bloed --> inademen
Koolstofdioxide --> van bloed naar longen --> uitademen
Ademhalingsstelsel zorgt hiervoor
Gaswisseling vindt plaats in longblaasjes
Neusholte en mondholte
Lucht komt hier als eerste binnen
In neusholte
Slijmvliezen
Trilhaartjes
Bloedvaten
Ademen via neus is beter
Waarom?
Keelholte, strottenhoofd, luchtpijp
Lucht moet via luchtpijp naar longen
Luchtpijp is afgesloten door strottenklepje
Lucht gaat langs stembanden in strottenhoofd
Wat is de overeenkomst tussen een stofzuigerslang en de luchtpijp?
Bronchiën en longblaasjes
Luchtpijp vertakt in bronchiën --> geen kraakbeenringen!
Lucht komt uiteindelijk terecht in de longblaasjes
Hele dunne laag cellen
Huiswerk voor volgende week donderdag
14.3
Opdracht 1, 2, 3, 6 ( + test jezelf)
H14
14.4
Inademen en uitademen
Deze les
Hoe werkt ademhaling?
Ventilatie
Lucht in je longen wordt constant ververst --> ventilatie
Lucht stroomt de longen in en uit met hulp van spieren
2 soorten ademhaling:
Borstademhaling
Buikademhaling
Borstademhaling
Inademen:
Tussenribspieren trekken samen --> borstkas omhoog -->
longen vullen met lucht
Uitademen:
Tussenribspieren ontspannen --> borstkas omlaag -->
lucht gaat uit longen
Wat gebeurt er bij diepe in- en uitademing?
Buikademhaling
Inademen:
Middenrif trekt samen --> longen vullen met lucht
Uitademen:
Middenrif ontspant --> lucht gaat uit longen
Bij buikademhaling maak je vooral gebruik van je...
Middenrif
Tussenribspieren
Buikspieren
In welk deel van je longen vindt gaswisseling plaats?
Hoe voorkomt je ademhalingsstelsel dat er voeding in de luchtpijp komt tijdens het slikken?
H14
14.6
Gaswisseling bij dieren
14.7
De lever en de nieren
Leerdoelen
Je kunt uitleggen hoe gaswisseling werkt bij verschillende diersoorten
Je kunt uitleggen hoe de lever werkt
Je kunt uitleggen hoe de nieren werken
Ademhalen bij dieren
Dieren met longen moeten lucht inademen om te overleven
Ademhaling bij amfibieën
Amfibieën (kikkers, salamanders, padden) kunnen ook gaswisseling doen via huid
Ademhaling bij vissen
Dieren zonder longen en die onder water leven kunnen ademhalen via kieuwen (of kieuwspleten)
Ademhaling bij insecten
Lucht komt via stigma's in buisjes (tracheeën) in het lichaam
De lever
De lever heeft verschillende functies:
Regelen glucosegehalte (glycogeen opslag)
Omzetten van voedingsstoffen in bruikbare stoffen
Aanmaken van gal
Afbreken van afvalstoffen en giftige stoffen
Afbreken van eiwitten en omzetten van ammoniak in
ureum
Leveraandoeningen
Hepatitis (geelzucht)
Syndroom van Gilbert
Levercirrose (leververvetting)
De nieren
Filteren van bloed en zorgen voor afvoer van overtollige stoffen en afvalstoffen
Werking nieren
Bloed wordt gefilterd (uitscheiding) in nierschors en niermerg
Afvalstoffen worden verzameld in nierbekken --> urine
Nierbekken --> urineleider --> blaas --> urinebuis
Aan het werk
maken oefentoets thema 14