T14 Gaswisseling en Uitscheiding

1 / 47
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolvmbo tLeerjaar 4

In deze les zitten 47 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

T14 Gaswisseling en Uitscheiding

14.1

Een constant inwendig milieu


14.2

De huid en het onderhuidse bindweefsel

Programma

  • Regeling van het inwendige en uitwendige milieu

  • Onderdelen en functies van de huid en het onderhuids bindweefsel

Behoort dit onderdeel tot het inwendig of uitwendig milieu?

A

Inwendig

B

Uitwendig

C

Answer C

D

Answer D

Behoort dit onderdeel tot het inwendig of uitwendig milieu?

A

Inwendig

B

Uitwendig

C

Answer C

D

Answer D

Behoort dit onderdeel tot het inwendig of uitwendig milieu?

A

Inwendig

B

Uitwendig

C

Answer C

D

Answer D

Verschillende Milieu's

  • Uitwendig milieu

    • De omgeving van je lichaam

      • bijvoorbeeld huid, longen, darmen

  • Inwendig milieu

    • De binnenkant van je lichaam

      • bijvoorbeeld bloed(plasma), lymfe

Opname van stoffen

  • Stoffen worden opgenomen uit het uitwendige milieu

  • Het inwendige mileu bepaalt dan wat er met die stof moet gebeuren

    • Afvalstoffen worden uitgescheiden

    • Overtollige stoffen worden opgeslagen

De huid

Beschermlaag tegen beschadiging, infecties en straling


Wordt opgedeeld in 2 lagen:

  • Opperhuid

  • Lederhuid


Onder de huid ligt het onderhuids bindweefsel

Opperhuid

Bestaat uit 2 lagen:

  • Kiemlaag

    • Levende cellen die constant delen

    • Bevat ook pigment, talgklieren en
      haarzakjes, zweetklieren

  • Hoornlaag

    • Dode cellen die bescherming bieden


Waar beschermt de hoornlaag tegen?

Lederhuid

Onderhuidse bindweefsel

Laag onder de lederhuid


Let op! Geen onderdeel van de huid!


Bevat vooral cellen die vet kunnen opslaan

Wat is de functie van zweet?

Hoe ontstaat kippenvel als je het koud hebt?

Uit welke 2 lagen bestaat de opperhuid?

Hoe heten de kliertjes bij de haarzakjes die de huid vettig houden?

A

Zweetkliertjes

B

Talgkliertjes

C

Answer C

D

Answer D

Welk onderdeel hoort NIET bij het uitwendig milieu?

A

Dunne darm

B

Huid

C

Mondholte

D

Halsslagader

H14 Gaswisseling

14.3

Het ademhalingsstelsel

Deze les

Wat is gaswisseling?


Welke onderdelen heeft het ademhalingsstelsel van de mens en hoe werken ze?

Gaswisseling

Zuurstof --> van longen naar bloed --> inademen


Koolstofdioxide --> van bloed naar longen --> uitademen


Ademhalingsstelsel zorgt hiervoor


Gaswisseling vindt plaats in longblaasjes

Neusholte en mondholte

Lucht komt hier als eerste binnen


In neusholte

  • Slijmvliezen

  • Trilhaartjes

  • Bloedvaten


Ademen via neus is beter

Waarom?

Keelholte, strottenhoofd, luchtpijp

Lucht moet via luchtpijp naar longen

Luchtpijp is afgesloten door strottenklepje


Lucht gaat langs stembanden in strottenhoofd

Wat is de overeenkomst tussen een stofzuigerslang en de luchtpijp?

Bronchiën en longblaasjes

Luchtpijp vertakt in bronchiën --> geen kraakbeenringen!


Lucht komt uiteindelijk terecht in de longblaasjes


Hele dunne laag cellen

Huiswerk voor volgende week donderdag

14.3

Opdracht 1, 2, 3, 6 ( + test jezelf)

H14

14.4

Inademen en uitademen


Deze les

Hoe werkt ademhaling?

Ventilatie

Lucht in je longen wordt constant ververst --> ventilatie


Lucht stroomt de longen in en uit met hulp van spieren


2 soorten ademhaling:

  • Borstademhaling

  • Buikademhaling

Borstademhaling

Inademen:

Tussenribspieren trekken samen --> borstkas omhoog -->

longen vullen met lucht


Uitademen:

Tussenribspieren ontspannen --> borstkas omlaag -->

lucht gaat uit longen


Wat gebeurt er bij diepe in- en uitademing?

Buikademhaling

Inademen:

Middenrif trekt samen --> longen vullen met lucht


Uitademen:

Middenrif ontspant --> lucht gaat uit longen

Bij buikademhaling maak je vooral gebruik van je...

A

Middenrif

B

Tussenribspieren

C

Buikspieren

D


In welk deel van je longen vindt gaswisseling plaats?

Hoe voorkomt je ademhalingsstelsel dat er voeding in de luchtpijp komt tijdens het slikken?

H14

14.6

Gaswisseling bij dieren


14.7

De lever en de nieren

Leerdoelen

Je kunt uitleggen hoe gaswisseling werkt bij verschillende diersoorten


Je kunt uitleggen hoe de lever werkt


Je kunt uitleggen hoe de nieren werken

Ademhalen bij dieren

Dieren met longen moeten lucht inademen om te overleven

Ademhaling bij amfibieën

Amfibieën (kikkers, salamanders, padden) kunnen ook gaswisseling doen via huid



Ademhaling bij vissen

Dieren zonder longen en die onder water leven kunnen ademhalen via kieuwen (of kieuwspleten)





Ademhaling bij insecten

Lucht komt via stigma's in buisjes (tracheeën) in het lichaam

De lever

De lever heeft verschillende functies:

  • Regelen glucosegehalte (glycogeen opslag)

  • Omzetten van voedingsstoffen in bruikbare stoffen

  • Aanmaken van gal

  • Afbreken van afvalstoffen en giftige stoffen

  • Afbreken van eiwitten en omzetten van ammoniak in
    ureum

Leveraandoeningen

Hepatitis (geelzucht)

Syndroom van Gilbert






Levercirrose (leververvetting)


De nieren

Filteren van bloed en zorgen voor afvoer van overtollige stoffen en afvalstoffen



Werking nieren

Bloed wordt gefilterd (uitscheiding) in nierschors en niermerg


Afvalstoffen worden verzameld in nierbekken --> urine


Nierbekken --> urineleider --> blaas --> urinebuis

Aan het werk

maken oefentoets thema 14