6.1 Licht en schaduw
6.1 Licht en schaduw
Leerdoelen
6.1.1 Je kunt voorbeelden noemen van natuurlijke en kunstmatige lichtbronnen.
6.1.2 Je kunt schematisch lichtstralen tekenen
6.1.3 Je kunt uitleggen hoe je voorwerpen om je heen kunt zien die zelf geen licht geven.
6.1.4 Je kunt de schaduw van een voorwerp tekenen.
6.1.5 Je kunt uitleggen welke schaduwbeelden ontstaan als een voorwerp verlicht wordt door één lamp of door twee lampen.
Let op!
Voor dit hoofdstuk zul je ALTIJD je geodriehoek, potlood, gum en tekenspullen nodig hebben.
(en dus ook je WERKBOEK)
Lichtbron
Een voorwerp dat zelf licht geeft, noem je een lichtbron.
De zon en de sterren zijn natuurlijke lichtbronnen.
Kaarsen, lampen en tl-buizen zijn kunstmatige lichtbronnen (door de mens gemaakt).
De maan
De maan geeft zelf geen licht maar kaatst het licht van de zon terug.
Directe lichtbronnen =
Lamp, zon, tv scherm =
Alles wat zelf licht geeft
Indirecte lichtbronnen =
De maan, mensen, dieren =
Alle voorwerpen die licht weerkaatsen
Welke lichtbronnen zijn natuurlijk? en welke kunstmatig? Sleep de foto's naar de juiste omschrijving.
Kunstmatige lichtbronnen
Natuurlijke lichtbronnen
Indirecte lichtbron
Lichtstralen
Licht schijnt alle kanten op. Licht beweegt langs rechte lijnen. Deze lichtstralen kan je tekenen zoals hiernaast.
Je ziet de lamp als een deel van het licht in je ogen valt.
De lichtstralen bewegen steeds verder uit elkaar. Daarom is het licht zwakker hoe verder je van de lichtbron staat.
Voorwerpen die zelf geen licht geven
De meeste dingen om je heen geven zelf geen licht. Je kunt ze alleen zien wanneer ze verlicht worden. Het licht dat op het voorwerp valt, wordt dan in alle richtingen teruggekaatst. In de natuurkunde zeg je dan dat het licht diffuus teruggekaatst wordt. Je ziet het voorwerp als een deel van dit teruggekaatste licht in je ogen valt.
Aan de slag
Maken 6.1:
Basis: Vraag 1 t/m 15
Kader: Vraag 1, 2, 3, 4, 5, 8, 9, 10, 11
Schaduw
Als een voorwerp het licht tegenhoudt, ontstaat er een schaduw. Dat is waar het licht niet rechtstreeks kan komen.
Schaduw tekenen
Om een schaduw te tekenen volg je 2 stappen:
1) Teken de lichtstralen die net niet door het voorwerp tegengehouden worden. Deze heten de randstralen.
2) Kleur het gebied achter het voorwerp dat tussen de twee randstralen in ligt. Dit is het gebied waar het licht niet rechtstreeks kan komen: het schaduwgebied.
Lichtbron
Voorwerp
Schaduwgebied
Randstraal
Randstraal
Wat gebeurt er met de schaduw van een voorwerp, wanneer je het voorwerp dicht bij de lamp neerzet?
Grootte schaduw
Als licht van een lamp komt kan de grootte van de schaduw veranderen als het voorwerp verplaatst.
Hoe dichter bij de lamp, hoe groter de schaduw.
Staat het voorwerp verder bij de lamp weg, dan wordt de schaduw kleiner.
Wanneer geen schaduw?
Doorzichtige voorwerpen krijgen geen echte schaduw.
Zij laten het licht wel (deels) door.
Soorten schaduw
Met meerdere of een grote lichtbron krijg je verschillende soorten schaduwen.
Soorten schaduw
Halfschaduw: Een schaduw
waar niet alle lichtbronnen schijnen.
Kernschaduw: een schaduw waar geen enkele lichtbron schijnt.
Kernschaduw en halfschaduw
Als een voorwerp door één klein lampje wordt verlicht, krijg je een duidelijk schaduwbeeld.
Als een voorwerp door twee lampjes wordt verlicht, ontstaan er twee schaduwbeelden .
Op de plaats waar die beelden over elkaar heen vallen, is de schaduw het donkerst. Dit noem je de kernschaduw. Het licht van de twee lampjes kan hier niet komen. Links en rechts van de kernschaduw zie je een lichtere halfschaduw. Hier kan het licht van het ene lampje wel komen, maar dat van het andere lampje niet.
Één lichtbron
Twee lichtbronnen
Schaduw (kern en half)