§8.2 Schaduw en spiegelbeeld (kgt)

8

Licht en geluid

Paragraaf 8.2

Schaduw en spiegelbeeld

Waarom is je schaduw 's avonds zo lang? En waarom staat je spiegelbeeld achter de spiegel?

Gemaakt bij Nova NaSk MAX 1|2, deel B, vmbo-kgt

vmbo-kgt

1 / 15
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNatuur- en scheikundeMiddelbare schoolvmbo k, g, t

In deze les zitten 15 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Introductie

Leerlingen leren hoe een schaduw ontstaat en groter of kleiner wordt, hoe een spiegel licht terugkaatst en waar een spiegelbeeld staat. Les bij Nova NaSk MAX 1|2 deel B, hoofdstuk 8 Licht en geluid, paragraaf 8.2, vmbo-kgt leerjaar 2. Met startvraag, theorie, opdrachten Kennis en Toepassing, een Verderkijker en de checklist leerdoelen.

Onderdelen in deze les

8

Licht en geluid

Paragraaf 8.2

Schaduw en spiegelbeeld

Waarom is je schaduw 's avonds zo lang? En waarom staat je spiegelbeeld achter de spiegel?

Gemaakt bij Nova NaSk MAX 1|2, deel B, vmbo-kgt

vmbo-kgt

Les bij Nova NaSk MAX 1|2, deel B, hoofdstuk 8 Licht en geluid, paragraaf 8.2 Schaduw en spiegelbeeld. Ongeveer 40 minuten, leerjaar 2 vmbo-kgt. Image credit: LessonUp Image credit: Omslag Nova NaSk 1|2 deel B vmbo-kgt, Malmberg

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.2

8.2  Schaduw en spiegelbeeld

Leerdoelen

8.2.1

Je kunt uitleggen hoe een schaduw ontstaat en wanneer hij groter of kleiner wordt.

8.2.2

Je kunt uitleggen hoe een spiegel licht terugkaatst.

8.2.3

Je kunt beschrijven waar je spiegelbeeld staat.

Practica en vaardigheden

P R A C T I C U M

Schaduwen maken met een zaklamp

De leerdoelen staan in het boek bovenaan de paragraaf. Aan het eind van de les komen ze terug in de checklist. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.2

Foto: temporalata (CC BY-SA 2.0)

Startvraag

Een lange schaduw

De zon staat achter de boom. De schaduw van de boom is heel lang.

Hoe komt dat?

A

de zon staat laag

B

de zon is erg fel

C

de boom is erg breed

D

er zijn veel wolken

Laat eerst stemmen. Het licht komt laag en schuin binnen, dus valt de schaduw ver achter de boom. Vraag: wanneer op de dag is jouw schaduw het kortst? Rond het middaguur, als de zon het hoogst staat. Image credit: temporalata, Wikimedia Commons (CC BY-SA 2.0)

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.2

Gaat het licht erdoor?

Licht gaat in rechte lijnen. Wat gebeurt er als er iets in de weg staat?

Doorzichtig

Bijna al het licht gaat erdoor. Je kunt er goed doorheen kijken. Voorbeeld: een raam.

Doorschijnend

Een deel van het licht gaat erdoor. Je ziet alleen vage vormen. Voorbeeld: matglas.

Ondoorzichtig

Er gaat geen licht doorheen. Daarachter ontstaat een schaduw. Voorbeeld: een boek.

Laat leerlingen voor elk woord een eigen voorbeeld uit het lokaal zoeken: een raam, een gordijn, een tafel. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.2

Hoe ontstaat een schaduw?

Licht gaat in rechte lijnen. Staat er een ondoorzichtig voorwerp in de weg? Dan kan het licht daarachter niet komen. Daar is het donker: dat is de schaduw.

De grootte van een schaduw kan veranderen.

  • Voorwerp dichter bij de lamp: grotere schaduw.

  • Voorwerp verder van de lamp: kleinere schaduw.

  • Lamp of zon laag: langere schaduw.

Doe het even voor met een zaklamp en uw hand voor het whiteboard. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.2

Opdrachten Kennis

1

Je houdt je hand tussen een lamp en de muur. Je beweegt je hand naar de lamp toe. Wat gebeurt er met de schaduw?

A

de schaduw wordt kleiner

B

de schaduw blijft even groot

C

de schaduw verdwijnt

D

de schaduw wordt groter

Hoe dichter bij de lamp, hoe meer licht je hand tegenhoudt. De schaduw op de muur wordt dan groter. Dat kun je meteen uitproberen in het practicum.

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.2

Practicum

Schaduwen maken

Doel: Je onderzoekt hoe de grootte en de lengte van een schaduw veranderen.

Je hebt nodig

  • zaklamp

  • een wit vel papier of een witte muur

  • een poppetje of een gum

  • liniaal

Zo doe je het

  1. Zet het poppetje 30 cm voor het witte papier.

  2. Schijn met de zaklamp op het poppetje. Kijk naar de schaduw.

  3. Beweeg de zaklamp dichter naar het poppetje. Wat gebeurt er met de schaduw?

  4. Houd de zaklamp hoog en daarna laag. Wanneer is de schaduw het langst?

Werk in tweetallen en verduister het lokaal een beetje. Laat leerlingen hun waarneming in één zin opschrijven: hoe dichter bij de lamp, hoe groter de schaduw; hoe lager de lamp, hoe langer de schaduw. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.2

Licht op een spiegel

Een spiegel is heel glad. Licht dat op een spiegel valt, kaatst terug. Het licht kaatst terug onder dezelfde hoek als waarmee het op de spiegel viel.

Ook stil water werkt als een spiegel. Daarom zie je de bergen en de bomen in het meer nog een keer, maar dan ondersteboven.

Vergelijk met een bal die je schuin tegen een muur gooit: die stuitert onder dezelfde hoek terug. Image credit: Pseudopanax, Wikimedia Commons (publiek domein) Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.2

Je spiegelbeeld

Even ver

Je spiegelbeeld staat even ver achter de spiegel als jij ervoor staat. Sta je 1 meter voor de spiegel? Dan staat je spiegelbeeld 1 meter achter de spiegel.

Gespiegeld

Steek je je rechterhand op? Dan lijkt je spiegelbeeld zijn linkerhand op te steken. Tekst zie je in spiegelschrift.

Laat een leerling voor een spiegel naar voren en naar achteren lopen. Het spiegelbeeld doet precies hetzelfde. Image credit: LessonUp

Vul de goede woorden en getallen in.

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.2

Opdrachten Kennis

2

Achter een ondoorzichtig voorwerp ontstaat een schaduw.

Licht dat op een spiegel valt, wordt teruggekaatst.

Je staat 2 m voor een spiegel. Je spiegelbeeld staat 2 m achter de spiegel.

schaduw
teruggekaatst
2
4
doorgelaten
spiegelbeeld

Schaduw, teruggekaatst, 2. Wie 4 kiest, rekent de afstand van jezelf tot je spiegelbeeld uit. Dat is de volgende vraag.

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.2

Opdrachten Toepassing

3

Mila staat 3 meter voor een grote spiegel. Hoe ver is ze van haar eigen spiegelbeeld?

A

1,5 meter

B

3 meter

C

6 meter

D

9 meter

Mila staat 3 m voor de spiegel en haar spiegelbeeld 3 m erachter. Samen is dat 3 + 3 = 6 m. Wie 3 kiest, telt alleen de afstand tot de spiegel.

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.2

Opdrachten Toepassing

★ 4

Op de voorkant van een ambulance staat het woord AMBULANCE in spiegelschrift. Leg uit waarom.

Steropdracht. Een automobilist voor de ambulance kijkt in zijn binnenspiegel of buitenspiegel. Een spiegel draait de tekst om. Zo leest hij het woord in de spiegel gewoon goed en ziet hij snel dat hij plaats moet maken.

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.2

V E R D E R K I J K E R

Een zonsverduistering

Bij een zonsverduistering schuift de maan precies tussen de zon en de aarde. De maan houdt het zonlicht tegen. Op een klein stukje aarde valt dan de schaduw van de maan. Daar wordt het overdag even donker. Kijk nooit zonder speciale bril naar de zon.

Op de foto zie je de maan als zwarte schijf. De witte krans eromheen is de buitenste laag van de zon, die je alleen bij een totale verduistering ziet. Image credit: D. Benjamin Miller, Wikimedia Commons (CC0) Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.2

Checklist leerdoelen

Welk leerdoel vind je nog het lastigst?

1

8.2.1 Hoe een schaduw ontstaat

2

8.2.2 Terugkaatsen in een spiegel

3

8.2.3 Waar het spiegelbeeld staat

4

Ik kan ze allemaal

In het boek sluit elke paragraaf af met de checklist leerdoelen. Gebruik de uitslag om te kiezen wat je de volgende les herhaalt.

8.2

Klik hier

Image credit: LessonUp