Oefenen met lezen
Deze periode gaan we ons richten op het lezen van teksten.
Lezen stimuleert taal- en leesontwikkeling;
Leesmotivatie hangt samen met leesgedrag en leesvaardigheid;
Lezen vergroot maatschappelijke kansen;
Lezen vergroot ons inlevingsvermogen;
Lezen vergroot ons welzijn.
Oefenen met lezen
Deze periode gaan we ons richten op het lezen van teksten.
Lezen stimuleert taal- en leesontwikkeling;
Leesmotivatie hangt samen met leesgedrag en leesvaardigheid;
Lezen vergroot maatschappelijke kansen;
Lezen vergroot ons inlevingsvermogen;
Lezen vergroot ons welzijn.
Lesdoel(en)
Ik weet welke strategie ik in kan zetten bij moeilijke woorden;
Ik kan het tekstdoel benoemen en herkennen;
Ik kan de tekstvorm benoemen;
Ik kan aangeven of de tekst betrouwbaar is en mijn antwoord toelichten.
Tekst 1
Kunstmatige intelligentie op de middelbare school: 'Het is een enorm ding'
Activeren van je voorkennis:
Wat verwacht je precies te gaan lezen?
Eerste vragen bij de tekst
Is je voorspelling uitgekomen?
Welke moeilijke woorden ben je tegengekomen?
Wat is de tekstvorm?
Wat is het tekstdoel?
Is deze tekst betrouwbaar? Leg je antwoord uit.
Welke signaalwoorden heb je omcirkeld?
Welke signaalwoorden had je kunnen vinden?
Signaalwoorden en tekstverbanden
Omdat, want: r edengevend verband. Legt uit waarom de bond pleit voor richtlijnen.
Zo, bijvoorbeeld: voorbeeld gevend. Introduceert risico's (data op straat) of lesvoorbeelden (Willem Drees).
En, ook, tevens: opsommend verband. Voegt argumenten of ervaringen van verschillende docenten toe.
Maar, toch, ondanks: Tegenstellend verband. Zet de risico's af tegen de kansen en de weerstand tegen de noodzaak.
Wanneer, toen, inmiddels: tijd / chronologie. Geeft aan wanneer docenten met AI in aanraking kwamen of nu handelen.
Als... (dan), stel: voorwaardelijk verband. Schetst scenario's (bijv. als werkstukken een wassen neus worden).
Zodat, om te: Doel-middel. Geeft aan waarom AI wordt ingezet (bijv. teksten versimpelen voor de onderbouw).
En dus, op basis daarvan: concluderend verband/ gevolg. De actie die volgt uit een eerdere bevinding (bijv. zelf richtlijnen maken).
Tekststructuren
Belangrijkste tekststructuren:
Chronologische structuur (tijdsvolgorde): Gebeurtenissen worden beschreven in de volgorde waarin ze gebeuren (vroeger-nu, stappenplan).
Opsommende structuur (lijststructuur): Kenmerken, argumenten of voorbeelden worden achter elkaar opgesomd (ten eerste, ook, daarnaast).
Oorzaak-gevolgstructuur
De tekst legt uit waardoor iets gebeurt en wat het gevolg daarvan is (daardoor, komt door, met als gevolg).
Probleem-oplossingsstructuur: Een probleem wordt geschetst, gevolgd door mogelijke oplossingen en vaak een beoordeling daarvan (probleem, oplossing, maatregel).
Vergelijkingsstructuur: Overeenkomsten en verschillen tussen twee of meer onderwerpen worden besproken (in tegenstelling tot, vergeleken met).
Aspectenstructuur: Een onderwerp wordt vanuit verschillende kanten belicht (aspecten, kenmerken).
Vraag-antwoordstructuur: De tekst begint met een vraag, gevolgd door een antwoord.
Voor- en nadelenstructuur: Een onderwerp wordt geanalyseerd door de voordelen en nadelen te bespreken.
Stappenplan kernzin vinden
Lees de alinea aandachtig door: Probeer eerst de hoofdlijn van de alinea te begrijpen.
Zoek op logische plaatsen: Kijk als eerste naar de eerste zin of de tweede zin van de alinea. In veel gevallen staat de kernzin hier.
Controleer de laatste zin: Als de kernzin niet aan het begin staat, is deze vaak de allerlaatste zin van de alinea (de conclusie).
Vraag jezelf af: "Welke zin vat de rest van de alinea samen?".
Negeer details: Streep zinnen weg die voorbeelden, cijfers, details of toelichtingen geven. Wat overblijft is vaak de kernzin.
Exitticket: wat heb je deze les geleerd? Welk vraag heb je nog?
Vraag bij tekststructuur
Welke tekststructuur wordt er volgens jou gebruikt? Leg je antwoord uit.
Onderstreep van iedere alinea de kernzin.
Schrijf in de kantlijn wat je nog niet begrijpt.
Samenvatting
Volg het onderstaande stappenplan om de perfecte samenvatting te schrijven:
Lees eerst de tekst (bijvoorbeeld een hoofdstuk) helemaal door. Voordat je begint aan je samenvatting moet je weten en begrijpen waar de tekst over gaat.
Ga nu aan de slag met een potlood of markeerstift. Probeer uit elke alinea de kernzin te onderstrepen of te markeren.
Schrijf deze kernzinnen onder elkaar en controleer of je geen belangrijke informatie hebt gemist. Schrijf zo nodig nog wat extra zinnen over, maar let wel op dat je niet te veel overneemt.
Formuleer de kernzinnen nu in je eigen woorden en gebruik verbindingswoorden om de kernzinnen goed op elkaar te laten aansluiten. Het moet een duidelijk lopend verhaal worden.
Hou in je samenvatting de structuur van het boek aan. Er wordt niet voor niets gekozen voor deze structuur. Neem de titels van paragrafen en tussenkopjes over en zet hier de belangrijkste informatie onder die jij gevonden hebt.
Klaar? Lees je samenvatting dan kritisch door. Is het een logisch verhaal geworden? Begrijp je alles wat er staat? Zou je dit volgende week ook nog begrijpen? Pas als je al deze vragen met JA kunt beantwoorden is je samenvatting compleet!
Wat is de hoofdgedachte van de tekst: 'Kunstmatige intelligentie op de middelbare school: 'Het is een enorm ding'.
Filmpje NOS d.d. 6 april jl.
Vragen bij de tekst
Bekijk het tekstgeraamte van deze tekst. Wat denk je te gaan lezen? Formuleer je antwoord in hele zinnen.