Leesvaardigheid: structuur en verbanden
Leesvaardigheid: structuur en verbanden
Wat weet je al over de opbouw van teksten?
Leerdoel van deze les
Aan het einde van deze les kun je verschillende tekstdelen herkennen, kernzinnen aanwijzen, hoofd- en bijzaken onderscheiden, de hoofdgedachte herkennen en tegenstellend tekstverband herkennen.
Wat is tekststructuur?
Tekststructuur verwijst naar hoe een tekst is opgebouwd uit alinea's en delen met elk een eigen functie.
Tekstdelen herkennen
We onderscheiden inleiding, kern en slot. Herken je deze in een tekst? Vaak geven tussenkopjes je een handvat.
Alinea’s en kernzinnen
Alinea’s
De kernzin geeft de belangrijkste informatie. Meestal staat deze vooraan of achteraan in een alinea.
Elke alinea behandelt één deelonderwerp. Je vindt de grenzen vaak bij witregels.
Kernzin
Oefening: kernzinnen vinden
Lees de alinea hieronder. Welke zin is de kernzin? Leg uit waarom je dat denkt.
Zes kitesurfers gaan een zesduizend kilometer lange estafettetocht maken over de Atlantische Oceaan. Ze starten hun spannende onderneming op de Canarische eilanden en hopen drie weken later te arriveren op de Canarische eilanden.
Hoofd- en bijzaken
Hoofdzaak = belangrijkste informatie. Bijzaken = voorbeelden, details of uitleg. Hoofd- en bijzaken onderscheiden helpt bij het begrijpen van de tekst.
De hoofdgedachte herkennen
De hoofdgedachte is de belangrijkste boodschap van de tekst. Vaak kun je deze in één zin samenvatten.
Tegenstellend tekstverband
Bij een tegenstellend verband wordt er een tegenstelling aangegeven. Signaalwoorden zijn bijvoorbeeld 'maar', 'daarentegen', 'echter' en 'toch'.
Reflectie: zelf proberen!
Pak een korte tekst. Kun je alle besproken onderdelen herkennen? Onderstreep de kernzin, hoofdzaak en bijzaken en geef het tekstverband aan.
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.