4.3 Radioactief verval
4.3 Radioactief verval
Welkom in de les
Vandaag:
herhalen §4.2
lesdoelen §4.3
instructie §4.3
Maken opgave uit het boek
Afsluiting les
Leerdoelen
Je leert:
dat kernstraling schade kan veroorzaken in atomen en moleculen;
wat het verband is tussen de tijd en de sterkte van een radioactieve bron;
Een atoom
Atomen hebben een atoomkern en elektronen.
De atoomkern bestaat uit protonen en neutronen.
Een atoom
Tabel 34 periodiek systeem
atoomnummer: aantal protonen
massagetal = aantal protonen + neutronen
Isotopen
Ioniserende straling
straling die schade veroorzaakt aan atomen waar het door heen gaat. bv alfa-, beta-, gammastraling, röntgenstraling
Dracht van alfa-, betastraling
de maximale afstand die alfa- en beta-straling kan doordringen in een stof
Alfa straling
Bètastraling
Gammastraling
- Klein doordringend vermogen
- Sterk ioniserend
- Groter doordringend vermogen dan alfa
- Minder ioniserend dan alpha
- Groter doordringend vermogen dan Bèta
- Minder ioniserend dan Beta
Halveringsdikte bij gammastraling:
bij welke dikte wordt de helft van straling doorgelaten
Zelfstandig werken
Maak de opgaven:58 t.m. 67
Halveringstijd (halfwaardetijd)
Na de halveringstijd:
- is de helft van de instabiele atoomkernen verdwenen
(deze zijn vervallen en een ander soort atoom geworden)
- is de hoeveelheid straling ook met de helft verminderd (er blijven steeds minder instabiele kernen over)
In dit diagram kun je goed zien hoe radioactief verval verloopt: de hoeveelheid straling (Dus de activiteit) wordt iedere halveringstijd gehalveerd.
Tegelijk wordt de hoeveelheid radioactieve kernen gehalveerd na iedere halveringstijd.
Rekenen met halveringstijd
Zilver-110 heeft een halveringstijd van 24 seconden.
Hoeveel van deze radioactieve stof overblijft, kunnen we berekenen met een verhoudingstabel.
Activiteit
Activiteit: het aantal kernen dat per seconde vervalt,
Bequerel (Bq): de eenheid van activiteit
De activiteit van een stof neemt af in de tijd. Na een bepaalde vaste tijd is nog maar de helft van de activiteit over, dit noemen we ook de halveringstijd
Zelfstandig werken
Maak de opgaven:50 t.m. 57
Wat weet je al???
Leerdoelen
Je weet:
wat het verband is tussen de tijd en de sterkte van een radioactieve bron;
wat een halveringsdikte is en hoe je hiermee kunt rekenen;
wat een halfwaardetijd is en hoe je hiermee kunt rekenen;
wat de eenheid is van activiteit.
Ja, dat kan ik!
Voorbeelden datering
<--- Dinosaurus veren van 100 miljoen j jaar oud
.
.
.
.
.
.
Lichaam van nodosaurus,
110 miljoen jaar oud --->
Voorbeelden datering
<--- Man van Tollund (ong. 2300 jr oud)
. Denemarken
.
.
.
.
.
Moeder en baby (ong. 6000 jaar oud)
Nieuwegein --->
Hoe weten ze dit?
We beginnen bij de zon
Straling
Stikstof wordt C-14
Halfwaardetijd C-14 = 5730 jaar
Vraag
Archeologen hebben overblijfselen gevonden ruim zeven tot tien meter onder de grond. Volgens de archeologen hebben sommige botten de karakteristieken van menselijke botten, wat goed mogelijk is gezien het feit dat mensen in het Pleistoceen al leefden in hedendaags Mexico.
De leeftijd van de botten wordt gevonden met behulp van koolstofdatering met behulp van het isotoop C-14.
Uit een chemische analyse blijkt dat in de loop van de jaren 75% van C-14 vervallen is.
Bereken hoe oud de botten zijn?
Vraag
Uit een chemische analyse blijkt dat in de loop van de jaren 75% van C-14 vervallen is.
Bereken hoe oud de botten zijn?
75% is vervallen, dus is er nog 25% over
100% 0 jaar
50% 5730 jaar (halfwaardetijd)
25% 11460 jaar
Vraag
Uit een chemische analyse blijkt dat in de loop van de jaren 75% van C-14 vervallen is.
Bereken hoe oud de botten zijn?
75% is vervallen, dus is er nog 25% over
100% 0 jaar
50% 5730 jaar (halfwaardetijd)
25% 11460 jaar