Inhoud & Betrekking: communiceren op twee niveaus
Inhoud & Betrekking: communiceren op twee niveaus
Leerdoel
Aan het einde van deze module kun je het verschil tussen inhoudsniveau en betrekkingsniveau herkennen en bewust oefenen met toon en houding in een gesprek.
Waar gaan we het over hebben?
We bespreken twee niveaus in communicatie:
het inhoudsniveau (wat zeg je?)
het betrekkingsniveau (hoe zeg je het?)
Wat is het inhoudsniveau?
Dit gaat over de informatie of het onderwerp van het gesprek.
Bijvoorbeeld:
feiten
taken
gebeurtenissen
Wat is het betrekkingsniveau?
Dit niveau gaat over de relatie tussen jou en de ander.
Zoals:
toon
houding
non-verbale signalen
Waarom zijn beide niveaus belangrijk?
Omdat de relatie tussen zender en ontvanger bepaalt hoe een boodschap overkomt en begrepen wordt.
Voorbeeld: overdracht bij de opvang
Beschrijf je de dag op inhoud, maar let je ook op hoe je spreekt en oogcontact houdt.
Hoe spreekt jouw houding?
Non-verbale communicatie zoals houding en blik geven extra betekenis aan je woorden.
Oefening 1 - luister naar de toon
Bekijk het volgende (Engelstalige) fragment: https://youtu.be/L44StolNruA
Vraag 1:
Wat verandert er op betrekkingsniveau wanneer de toon verandert?
Inhoud vs. Betrekking
Inhoudsniveau
Betrekkingsniveau
Gaat over feiten. Bijvoorbeeld: "De dag is rustig verlopen."
Gaat over hoe je iets zegt. Bijvoorbeeld met een glimlach, zacht of streng.
Zelfdefinitie, definitie van de ander, relatie
Elke boodschap zegt iets over hoe je jezelf, de ander en jullie relatie ziet.
Voorbeeld: twee manieren
"Ga eens opzij!"
Direct, autoritair. Je ziet jezelf als leidinggevend, de ander als uitvoerend.
"Wil je even opzij gaan?"
Vriendelijk gevraagd. Je laat ruimte voor de keuze van de ander.
Welke signalen geef je af?
Denk aan stemgebruik, gezichtsuitdrukking, en gebaren. Ze beïnvloeden hoe je overkomt.
Praktijksituatie: feedback geven
Hoe geef je kritiek zonder de relatie te schaden? Let op je betrekkingsniveau!
Hoe herken je het verschil?
Luister niet alleen naar wat iemand zegt, maar ook naar hóe iemand het zegt.
Oefening 2 - observeer een gesprek
Open de volgende link: https://youtu.be/KvBp4IT1Z9U?si=EQjzAYcxgDTUjzMa
Bekijk het fragment en het inhouds- en betrekkingsniveau.
Vraag jezelf af (je hoeft dit niet op te schrijven):
Wat wordt er letterlijk gezegd in dit gesprek?
– Welke vragen stelt de waarzegger?
– Welke antwoorden geeft de bezoeker?
Voelt dit gesprek gelijkwaardig, veilig, ongemakkelijk, dominant, neerbuigend? Waardoor?
Oefening 2 - observeer een gesprek
Vraag 2:
Waarom voelt dit gesprek ongemakkelijk of spannend, terwijl de inhoud op zichzelf vrij neutraal is?
Signalen herkennen in de praktijk
Gebruik je observatievermogen om zowel inhoud als relatie te duiden.
Samenvatting
In elk gesprek spelen inhoud en relatie een rol. Beide zijn belangrijk voor goede communicatie.
Reflectie in Teams
Open de opdracht in Teams.
Geef antwoord op de 4 openvragen in een Word-document.
Lever het document in bij de opdracht.