Begrippen hoofdstuk 1 t/m 3

Begrippen hoofdstuk 1 t/m 3

1 / 46
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 46 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Begrippen hoofdstuk 1 t/m 3

Deze slide heeft geen instructies

Lesdoel

Ik kan begrippen uit hoofdstuk 1 tot en met 3 herkennen en uitleggen.

Deze slide heeft geen instructies

Welke woorden passen bij gezond eten en leefstijl?

Gebruik de woorden als start: wat weten leerlingen al over leefstijl, voeding en gezondheid?

Hoofdstuk 1: Leefstijl

Leefstijl is de manier van leven.

Daaronder vallen keuzes over:

  • voeding

  • beweging

  • ontspanning

  • slaap

  • verslaving

  • sociale contacten


Deze keuzes hebben invloed op gezondheid.

In de begrippenlijst staat leefstijl twee keer. Noem het begrip maar één keer en benadruk dat het om dagelijkse keuzes gaat.

Wat hoort bij leefstijl?

Leefstijl gaat niet alleen over eten.


Ook rust, slapen, omgaan met stress en contact met anderen horen erbij. Gezondheid bestaat dus uit meerdere onderdelen samen.

Deze slide heeft geen instructies

Beroepen bij leefstijl

  • Diëtist geeft voedingsadvies en begeleidt mensen bij afvallen of aankomen.

  • Leefstijlcoach helpt mensen betere keuzes te maken bij voeding, beweging, stress, ontspanning en slaap.


Beide werken aan een gezondere leefstijl, maar hun taak is niet precies hetzelfde.

Benadruk het verschil: de diëtist richt zich vooral op voeding en gewicht, de leefstijlcoach kijkt breder naar gedrag en gewoonten.

Diëtist

Een diëtist:

  • begeleidt bij gewicht

  • geeft voedingsadvies

  • helpt ook mensen met een ziekte

Deze slide heeft geen instructies

Leefstijlcoach

Een leefstijlcoach ondersteunt bij:

  • voeding

  • beweging

  • stress

  • ontspanning

  • slaap

Deze slide heeft geen instructies

Bewegen en conditie

  • Regelmatig bewegen betekent: een vast aantal keer per week bewegen, met per keer een vaste hoeveelheid minuten.

  • Conditie laat zien hoe fit iemand is.


Regelmatig bewegen helpt vaak om de conditie te verbeteren.

Gebruik een eenvoudig voorbeeld, zoals drie keer per week 30 minuten bewegen.

Wie helpt breder bij voeding, slaap en stress?

A

diëtist

B

leefstijlcoach

C

kok

D

dokter

De diëtist richt zich vooral op voeding en gewicht. De leefstijlcoach kijkt breder naar gedrag en gewoonten.

Vul de juiste begrippen in

Een leefstijl gaat over keuzes in je leven, zoals voeding, slaap en ontspanning. Regelmatig bewegen betekent dat je een vast aantal keer per week beweegt. Je conditie laat zien hoe fit je bent.

leefstijl
Regelmatig bewegen
conditie
diëtist
leefstijlcoach
gezondheid

Herhaal: leefstijl = manier van leven, regelmatig bewegen = vast ritme, conditie = hoe fit je bent.

Noem één verschil tussen diëtist en leefstijlcoach.

Goed antwoord noemt dat een diëtist vooral helpt met voeding, gewicht en soms ziekte. Een leefstijlcoach helpt breder, ook bij beweging, stress, ontspanning en slaap.

Hoofdstuk 2: Voeding en stoffen

  • Voedingsmiddelen zijn alle producten die je eet of drinkt.

  • Voedingsstoffen zijn de bruikbare bestanddelen in die producten.


Je eet dus voedingsmiddelen, en daaruit haalt je lichaam voedingsstoffen.

Dit is een belangrijk basisverschil voor de rest van het hoofdstuk.

Macro en micro

  • Macro-voedingsstoffen heeft je lichaam in grote hoeveelheden nodig.

  • Microvoedingsstoffen heeft je lichaam in kleinere hoeveelheden nodig.


Beide zijn belangrijk voor gezondheid.

Deze slide heeft geen instructies

Macro-voedingsstoffen

Voorbeelden van macro-voedingsstoffen zijn:

  • koolhydraten

  • eiwitten

  • vetten


Deze stoffen heeft het lichaam in grote hoeveelheden nodig.

Houd het bij herkennen en benoemen; ga niet verder dan de begrippenlijst.

Microvoedingsstoffen

Voorbeelden van microvoedingsstoffen zijn:

  • vitamines

  • mineralen


Deze stoffen heeft het lichaam in kleine hoeveelheden nodig.

Deze slide heeft geen instructies

Vitamines

Vitamines zijn voedingsstoffen die in kleine hoeveelheden voorkomen in eten en drinken en belangrijk zijn voor de gezondheid.


Essentiële vitamines kan het lichaam niet zelf maken. Die moeten dagelijks via voeding worden binnengekregen.

Noem dat 'essentieel' betekent: je moet het uit voeding halen.

Twee soorten vitamines

Oplosbaar in vet.


Deze vitamines kunnen in het lichaam worden opgeslagen.

Vetoplosbare vitamines

Wateroplosbare vitamines

Oplosbaar in water.


Deze moet je dagelijks aanvullen, omdat het lichaam ze niet goed vasthoudt.

Deze slide heeft geen instructies

Mineralen en spoorelementen

  • Mineralen krijg je in kleine hoeveelheden binnen via eten en drinken.

  • Ze leveren geen energie, maar zijn wel essentieel voor de gezondheid.

  • Spoorelementen zijn mineralen die het lichaam in zeer kleine hoeveelheden nodig heeft.

Deze slide heeft geen instructies

Koolhydraten

Koolhydraten leveren energie.


Ze komen in grote hoeveelheden voor in voeding, zoals:

  • brood

  • ontbijtgranen

  • aardappelen

Deze slide heeft geen instructies

Vetten

Vet is een belangrijke brandstof voor het lichaam.


Vet:

  • geeft energie

  • bevat vetoplosbare vitamines

Deze slide heeft geen instructies

Verzadigd en onverzadigd vet

  • meestal zacht of vloeibaar bij kamertemperatuur

  • helpt cholesterol af te voeren

  • wordt gezien als gezond vet

Verzadigd vet

Onverzadigd vet

  • meestal vast bij kamertemperatuur

  • verhoogt het cholesterolgehalte

  • wordt gezien als ongezond vet

Gebruik steeds dezelfde woorden: verzadigd vet en onverzadigd vet.

Vezels en eiwitten

  • Vezels geven een vol gevoel, helpen bij op gewicht blijven en zorgen voor een goede stoelgang.

  • Eiwitten zijn bouwstoffen voor lichaamscellen. Het lichaam gebruikt ze om nieuwe cellen te maken en oude cellen te vernieuwen.

Deze slide heeft geen instructies

Energiebalans

De energiebalans is de balans tussen:

  • energie die je binnenkrijgt via eten en drinken

  • energie die je verbruikt door beweging en andere activiteiten

Houd het begrip eenvoudig: binnenkrijgen en verbruiken.

Welke stof heeft je lichaam in grote hoeveelheden nodig?

A

mineralen

B

vitamines

C

spoorelementen

D

koolhydraten

Koolhydraten zijn macro-voedingsstoffen. Vitamines, mineralen en spoorelementen horen bij kleinere hoeveelheden.

Vul de juiste begrippen in

Je eet voedingsmiddelen en daaruit haalt je lichaam voedingsstoffen. Macro-voedingsstoffen heeft je lichaam in grote hoeveelheden nodig. Microvoedingsstoffen heeft je lichaam in kleine hoeveelheden nodig.

voedingsmiddelen
voedingsstoffen
Macro-voedingsstoffen
Microvoedingsstoffen
energiebalans
mineralen
vezels
vetten

Laat leerlingen goed letten op het verschil tussen wat je eet en wat je lichaam gebruikt.

Hoofdstuk 3: Voeding kiezen

  • Bewerkte voeding: voeding waar iets mee gedaan is, vaak met toegevoegde stoffen.

  • Volwaardige voeding: producten die zo min mogelijk bewerkt zijn.


Dit verschil helpt bij het kijken naar gezonde keuzes.

Deze slide heeft geen instructies

Schijf van Vijf

De Schijf van Vijf is een voorlichtingsmodel over gezond en gevarieerd eten.

Houd het bij de functie van het model; geen extra voedingsadviezen toevoegen buiten het document.

Veiligheid en regels

  • In de Warenwet staan regels voor de Nederlandse voedselveiligheid.

  • Het Voedingscentrum geeft advies over hoe je gevarieerd en veilig kunt eten.

Maak duidelijk dat de Warenwet regels geeft en het Voedingscentrum advies geeft.

Additieven en allergenen

  • Additieven zijn stoffen die aan voedingsproducten worden toegevoegd, bijvoorbeeld voor smaak of tegen bederf.

  • Allergenen zijn ingrediënten die een allergische reactie kunnen veroorzaken.

Deze slide heeft geen instructies

THT en TGT

THT-datum

Staat op zeer bederfelijke producten.


Na deze datum moet je het product weggooien.

TGT-datum

Ten minste houdbaar tot.


Na deze datum kan de kwaliteit achteruitgaan.

Benadruk het verschil tussen kwaliteit en veiligheid.

Claims op verpakkingen

  • Een claim zegt iets over een eigenschap van een voedingsmiddel.

  • Een voedingsclaim zegt iets positiefs over de samenstelling van een product.

  • Een gezondheidsclaim zegt dat een voedingsmiddel goed is voor je gezondheid.

Deze slide heeft geen instructies

Logo's en informatie

  • Een keurmerk is een logo waarmee de fabrikant een bepaalde kwaliteit van een product belooft.

  • De Nutri-Score is een voedselkeuzelogo met letters en kleuren van A tot E.

Noem dat A groen is en E rood als korte toelichting bij de Nutri-Score.

Lightproduct en energiedrank

  • Een lightproduct bevat minstens 30% minder calorieën dan een gewoon product.

  • Een energiedrank is een frisdrank met veel suiker en cafeïne.

Deze slide heeft geen instructies

Supplementen

Voedingssupplementen zijn bedoeld als aanvulling op de dagelijkse voeding.

Deze slide heeft geen instructies

Wat is het verschil tussen THT en TGT?

A

kleur en smaak

B

kwaliteit en veiligheid

C

vet en suiker

D

gewicht en prijs

THT gaat over kwaliteit die achteruit kan gaan. TGT gaat over veiligheid: daarna weggooien.

Vul de juiste begrippen in

De Schijf van Vijf is een voorlichtingsmodel over gezond en gevarieerd eten. In de Warenwet staan regels voor voedselveiligheid. Het Voedingscentrum geeft advies over gevarieerd en veilig eten.

Schijf van Vijf
Warenwet
Voedingscentrum
keurmerk
Nutri-Score
claim

Deze drie begrippen lijken soms op elkaar, maar hebben een andere functie: model, regels en advies.

Leg uit: wat is bewerkte voeding?

Goed antwoord noemt bijvoorbeeld: bewerkte voeding = er is iets mee gedaan, vaak met toegevoegde stoffen; volwaardige voeding = zo min mogelijk bewerkt.

Welk begrip uit deze les onthoud jij het best?

Deze slide heeft geen instructies

Wat vond jij het lastigste deel van deze les?

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst 1

Leefstijl - De manier van leven en de keuzes die iemand maakt voor gezondheid.

Diëtist - Geeft voedingsadvies en begeleidt bij afvallen of aankomen.

Leefstijlcoach - Ondersteunt bij betere keuzes rond voeding, beweging, stress, ontspanning en slaap.

Regelmatig bewegen - Een vast aantal keer per week bewegen, met per keer een vaste hoeveelheid minuten.

Conditie - Geeft aan hoe fit iemand is.

Voedingsmiddelen - Alle producten die je eet of drinkt.

Voedingsstoffen - De bruikbare bestanddelen in voedingsmiddelen.

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst 2

Macro-voedingsstoffen - Voedingsstoffen die het lichaam in grote hoeveelheden nodig heeft.

Microvoedingsstoffen - Voedingsstoffen die het lichaam in kleinere hoeveelheden nodig heeft.

Essentiële vitamines - Vitamines die het lichaam niet zelf kan aanmaken en die dagelijks via voeding nodig zijn.

Vitamines - Voedingsstoffen in kleine hoeveelheden die belangrijk zijn voor de gezondheid.

Vetoplosbare vitamines - Vitamines die oplosbaar zijn in vet en opgeslagen kunnen worden.

Wateroplosbare vitamines - Vitamines die dagelijks moeten worden aangevuld.

Mineralen - Voedingsstoffen die geen energie leveren maar wel essentieel zijn.

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst 3

Spoorelementen - Mineralen die het lichaam in zeer kleine hoeveelheden nodig heeft.

Koolhydraten - Voedingsstoffen die energie leveren.

Vet - Een belangrijke brandstof voor het lichaam die energie geeft.

Verzadigd vet - Ongezond vet dat meestal vast is bij kamertemperatuur.

Onverzadigd vet - Gezond vet dat meestal zacht of vloeibaar is bij kamertemperatuur.

Vezels - Bestanddelen van voeding die een vol gevoel geven en helpen bij de stoelgang.

Eiwitten - Bouwstoffen voor lichaamscellen.

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst 4

Energiebalans - De balans tussen energie binnenkrijgen en energie verbruiken.

Bewerkte voeding - Voeding waar iets mee gedaan is, vaak met toegevoegde stoffen.

Volwaardige voeding - Producten die zo min mogelijk bewerkt zijn.

Schijf van Vijf - Voorlichtingsmodel over gezond en gevarieerd eten.

Warenwet - Regels voor de Nederlandse voedselveiligheid.

Additieven - Stoffen die aan voedingsproducten worden toegevoegd.

Allergenen - Ingrediënten die een allergische reactie kunnen veroorzaken.

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst 5

THT-datum - Na deze datum kan de kwaliteit van een product achteruitgaan.

TGT-datum - Laatste dag waarop een zeer bederfelijk product nog veilig is om te eten.

Claim - Zegt iets over een eigenschap van een voedingsmiddel.

Voedingsclaim - Zegt iets positiefs over de samenstelling van een product.

Gezondheidsclaim - Zegt dat een voedingsmiddel goed is voor je gezondheid.

Keurmerk - Logo waarmee een fabrikant een bepaalde kwaliteit belooft.

Nutri-Score - Voedselkeuzelogo met letters en kleuren van A tot E.

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst 6

Lightproduct - Product met minstens 30% minder calorieën dan een gewoon product.

Energiedrank - Frisdrank met veel suiker en cafeïne.

Voedingssupplementen - Bedoeld als aanvulling op de dagelijkse voeding.

Voedingscentrum - Geeft advies over gevarieerd en veilig eten.

Deze slide heeft geen instructies