B1: bouw,groei en ontwikkeling
Centrale vraag
Hoe groeien kruid- en houtachtige planten in lengte en dikte en waarom zijn stamcellen daarbij belangrijk?
B1: bouw,groei en ontwikkeling
Centrale vraag
Hoe groeien kruid- en houtachtige planten in lengte en dikte en waarom zijn stamcellen daarbij belangrijk?
Introductie mezelf zeggen dat lessen overneem mirjam en fijne vakantie wensen, Namen doornemen klas en in som zertten aanwezigheid.
Planning
Les 1
Uitleg Basisstof 1 bouw, groei en ontwikkeling
Opdrachten maken
(pauze)
Les 2
Opdracht B1
Toets bespreken
Deze slide heeft geen instructies
Biologisch moment
Hoe kan het dat eerst tomaat groen is en daarna rood wordt. Dat is omdat in planbten plastiden zitten. met allen verschillende functies. We weten er eentje namelijk welk organel geeft groene kleur planten? Chloroplast precies dat is wat tomaat groen maakt maar over tijd veranderen dese in cchromoplasten en dit zijn klerustofkorrels voor aantrekken insecten. Je organnelen kunnen dus gewoon veranderen van functie passednd waneer nodig
Zelfde geld voor de bananen etc.
Uit welke onderdelen bestaat een plant?
Kleine herhling waaruit bestaat een plant ookalweer (op het bord) vragen wat moet ik tekenen ? worstels, strengels, bladeren en vaatstelsel (functie alles stengels stevigheid, wortels openemen balderen fotosythese vaatbundels transport ). koppelen aan indeling niet altijf geval
Het plantenrijk kun je indelen in vijf grote groepen: wieren (of meercellige algen), mossen, paardenstaarten, varens en zaadplanten.
Mossen en wieren veel eenvoudiger dan de andere--> Ideeen? Ze hebben geen stengels,bladeren vaatstelsel en wortels lijkt wel bladeren maar voordoen niet criteria wel fotosynthese
Deze les vooral over zaadplanten naam zegt het al alles wat uit zaadje komt zonnebloemen paardenbloemen madeliefjes etc
Vaatplanten
We weten belangrijkste onderdelen Vaatplanten (alles met vaatbundels): wortels, stengel, bladeren . Alle 3 bestaan uit de zelfde weefsels maar op een verschillende manier namelijk: Dekweefsel (epidermis), vaatweefsel en vulweefsel.
Dekweefsel wat zal je denken functie wat wil je niet als plant? Bijvoorbeeld als het droog is (ziektes en water verliezen)
Vaatweefsels zijn transportvaten die brengen alle voeding naar bladeren en afvalstoffen weer terug etc. Twee soorten vaatweefsel barstweefstel en houtweefsel. verschil zo
Hout stengels( bijv struiken bomnen) in jaaringen omwisselen bartshout en in kruidstengels bijv bloem in bundels (plaatje) zei al overal aners want ziet bladeren zitten ze in de nerven
Vulweefsels opslag stevigheid en belangrijkste voor hele plant namelijk welk proces????/
Laten zien dat je vershcil hoe die weefsels verspreid anders is in bladeren stengels en wortels.
Door welk proces kunnen planten groeien?
Stel je hebt een zaadje van een plant.
De plant begint te groeien, zullen alle cellen dezelfde soort zijn?
Zoals we weten groeien planten mar door welk proces kunnen ze alleen groeien? Fotosynthese
Stel je hebt een zaadje van een plant en plant begint te groeien zullen dat allemaal de zelfde cellen zijn? Nee want je hebt bijvoorbeeld aan dekcellen nodig en bastvaatcellen dus cellen gaan zich specialiceren waarbij ze van vorm veranderen dit noem jke ontwikkeling
kriskros vragen klas
Groei en ontwikkeling
Celdeling deelweefsel(meristeem)
Groeien kan in lengte en breedte nu lenmgte. Vaak in groeipunten(knopen worstels stengels) lengtegroei want over de lengte groeien en in bladerknoppen.
celdelingen voor het groeien gebeurt in het deelweefsels(meristeem). Hier vooral stamcellen die alle cellen vd plant kunnen worden
Maar hoe gebeurt deze celdeling dan en differentiatie van cellen?
Deelweefsel van een plant bestaat uit stamcellen. Als een cel in het deelweefsel zich deelt en er heeft plasmagroei plaatsgevonden, ontstaan twee dochtercellen. Een van beide cellen blijft een cel in het deelweefsel en deelt zich na verloop van tijd opnieuw. De andere cel ondergaat celstrekking, waarbij de cel groeit door opname van water (zie afbeelding 3 en BiNaS tabel 81B). Daarbij kan de cel van vorm veranderen (celdifferentiatie) en een speciale functie krijgen (celspecialisatie). Bord tekenen meetekenen. eerst mitose Waarom? want moet wel dubbele celkern dan celdeling , dan plasmagroeinu als eerste stamcel beide maar ene cel gaat celstrekking doen doet dus differentiatie want word andere vorm en specialisagtie want kan elke cel worden en andere blijf stamcel en kan weer opnieuw. koppeln aan het plaatje ernaast
Jotte heeft tien jaar geleden op 1 m hoogte haar naam in de stam van een boom gekerfd. Deze boom groeit in de lengte met een snelheid van 12 cm per jaar.
Hoe hoog verwacht je dat haar naam nu in de stam van de boom staat? Leg je antwoord uit.
d-d-u
overleg minuutje met buurman
Diktegroei houtachtigen (cambium)
In houtachtige planten zoals bomen lengtegroei zoals hiervoor maar ook diktegroei door cellen in het cambium. Wat is het? tekenen camboum is lijn cellen die delen voor diktegroei
Hoe ontstaan nou? tekenen diktegroei en eigenlijk de jaarringen?
BNou die cambiumcellen gaan zich delen. Een cambiumcel deelt zich dus trwee dochtercellen en dan eentje blijf C cel en andere buiten wordt Houtcel dna weer nu andere kant bastcel. En zo door je zou kunnen zien als vechtende zusjes allebei andere kant op.
Maar provleem komt is dat als dikte groote wordt past omtrekt Hoe oplossen?? combiumcellenb niet meer dus dann c cellenb maakt nieuwe c cellen zo ontstaat dus een jaarring
als tijd zat meteen uitbeeld practicum anders aan het eind van de les. vragen wat nou omtrekt te klein niuwew dan persoon delen nieuwecmBOUMCEL en doet zelfde, is elke deling nu nieuwe jaarring??? 30 cm afstand celwand. Je ziet nu dat neiwueste cellen richting cambium zijn dus binnenkant stam en de oudste meer buitenkant dus oudste jaarringen
Verschil houtvaatcellen en bastvaatcellen
Slide tekst
Houtcellen
Bastcellen
Houtvaten ontstaan uit boven elkaar gelegen houtcellen. De houtcellen zetten tegen de verticale primaire celwanden dikke secundaire celwanden af van cellulose en houtstof (lignine). Onder invloed van enzymen verdwijnen daarna de dwarswanden tussen boven elkaar liggende houtcellen en ten slotte verdwijnen ook de cellen zelf (zie afbeelding 6).Mu super stevige wand voor vaten dus groeie transport. Bij bastvaten komen er openingen in de dwarswanden tussen de cellen (zeefplaat; zie afbeelding 7). De cellen verdwijnen niet, wel de celkernen. Daardoor leven bastvatcellen betrekkelijk kort. Dode bastvaten worden dichtgedrukt.
Jaarring= Al het hout dat gedurende één jaar is gevormd
In het voorjaar ontstaan wijde houtvaten met dunne wanden (voorjaarshout) die veel water en opgeloste stoffen kunnen vervoeren. In de zomer ontstaan steeds nauwere houtvaten met steeds dikkere wanden (zomerhout).
Waarom?
Al het hout dat gedurende één jaar is gevormd is een jaarring. In een jaar wordt veel houtcellen gemaakt uit het cambium ne weinig bastcellen dus dit is wat je ziet in jaarringen.
Jaarringen groeien vooral voorjaar niet in winter waarom niet? Denk aan fotosynthese.
In het voorjaar ontstaan wijde houtvaten met dunne wanden (voorjaarshout) die veel water en opgeloste stoffen kunnen vervoeren. Z In de zomer ontstaan steeds nauwere houtvaten met steeds dikkere wanden (zomerhout). Waarom? Omdat lene veel regen en veel groeien want fotsyntehse en willen veel verveoiren en dunne wanden omdat ze soms juist vpcht verliezen en zomer dikke wanden want heet en weinig regen dus niet veel verliezen.
aanwijzen waar zit cambium.
Zie plaatje waar zie je jaargrens van jaaringen? Zomerhout dunner lkente waarom? een samen met zomer en lentehout let op eerst lente dan zomer. Je ziete geen bastvaten waarom? Weggedrukt
Centrale vraag
Hoe groeien kruid- en houtachtige planten in lengte en dikte en waarom zijn stamcellen daarbij belangrijk?
Huiswerk
Eerst opdracht 4--> samen bespreken
HW: Opdracht 1, 4 t/m 8.
minute
second
3 min de tijd opdracht 4