Les 1. Allergie

FPZ-3- Allergie, longen en oogaandoeningen

Hoofdstuk 12: middelen bij allergische aandoeningen


1 / 42
volgende
Slide 1: Slide
newEditorWelzijnMBOStudiejaar 2

In deze les zitten 42 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

FPZ-3- Allergie, longen en oogaandoeningen

Hoofdstuk 12: middelen bij allergische aandoeningen


In dit hoofdstuk leer je

  • Wat een allergie is en hoe allergische klachten ontstaan

  • Wat de meest voorkomende symptomen van hooikoorts zijn

  • Wat veelgebruikte middelen bij allergische klachten zijn

  • Gebruik van de middelen bij allergie





Allergische aandoeningen

Wie heeft een allergische aandoening?

Wat weet je nog van allergie?

Voeg hier je vraag toe

1

Antilichaam

2

Allergeen 

3

Antigeen

4

Sensibilisatie

  • Lichaamsvreemde stof (of antigeen) kan lichaam binnendringen en lichaam schaden

  • Het lichaam maakt deze lichaamsvreemde stof onschadelijk

  • Hoe?

    • Door het maken van antilichamen (of antistoffen)

  • Bij een infectie is deze reactie nuttig en doeltreffend

  • Bij een volgende infectie met een antigeen dat op het vorige antigeen lijkt, zal het lichaam meteen weer antistoffen produceren  afweer systeem heeft een geheugen

Afweer in normale situatie

Allergie

  • Antigeen: lichaamsvreemde stof die geen allergische reactie veroorzaakt

  • Allergie: abnormale reactie op een lichaamsvreemde stof

  • Allergeen: lichaamsvreemde stof die een allergie veroorzaakt


  • Dus een antigeen wordt na een allergische reactie een allergeen


  • Overgevoeligheid kan alleen ontstaan als er herhaald contact is met een bepaald antigeen.

  • Sensibilisatie : Het ‘voorstadium’ van een allergie :
    Die antistoffen hechten zich aan bepaalde cellen (zoals mestcellen en basofielen).
    Het lichaam is nu “gesensibiliseerd

Wat gebeurt er bij een allergie?

  • Antigeen komt het lichaam binnen

  • Er vormen zich teveel antilichamen

  • Antilichamen binden zich aan mestcellen (sensibilisatie)

  • Mestcellen bevinden zich in de slijmvliezen (luchtwegen, maagdarmkanaal, huid)..

    • Lichaam komt weer in contact met het antigeen

    • Antigeen bindt zich met de antilichamen op de mestcellen

    • Mestcel valt uiteen

    • Uit de mestcellen komen mediatoren vrij o.a. histamine en leukotriënen

    • Histamine en leukotriënen zorgen voor een allergische reactie( niezen, jeuk, misselijkheid)

    • Vanaf dit moment is het antigeen een allergeen

leg in je eigen woorden uit hoe het imuunsysteem werkt

Welke allergenen zijn er?

Waar kun je allemaal allergisch voor zijn?


  • Stuifmeel (pollen) van bomen of grassen (hooikoorts)

  • Huisstofmijt

  • Haren en huidschilfers van huisdieren

  • Voedselallergenen

    • Koemelkeiwit

    • Pinda’s

  • Wespen

  • Nikkel

  • Parfums

  • Conserveermiddelen

  • Medicijnen


Allergische klachten

Klachten

  • Luchtwegen

    • Loopneus, niezen, verstopte neus

    • Benauwdheid, moeilijke, piepende ademhaling

  • Ogen

    • Rode ogen, tranende ogen

  • Huid

    • Rode, warme huid, huiduitslag, galbulten, jeuk

  • Maagdarmkanaal

    • Zwelling tong

    • Prikkeling van de tong en keelholte

    • Buikkrampen, diarree

  • Circulatie

    • Bloeddruk ↓, shock, hartstilstand


Milde en ernstige allergische klachten

  • Lichte klachten

    • Loopneus

    • Tranende ogen

    • Hoesten


  • Ernstige klachten

    • Benauwdheid

    • Diarree


  • Zeer ernstige klachten

    • Uitgebreide huiduitslag

    • Verlaging van de bloeddruk

    • Anafylactische shock


Wat is de Latijnse naam van hooikoorts?

A

rhinitis

B

astma

C

allergie

D

pollinosis

Hooikoorts

  • Hooikoorts = Overgevoeligheid voor stuifmeel van grassen en pollen.

  • Pollinosis

  • Klachten van hooikoorts zijn:

    • Geïrriteerde ogen

    • Jeuk

    • Niezen

    • Loopneus

    • (Soms) irritatie van de keel


  • Klachten afhankelijk van:

    • Weer

      • Op een regenachtige dag
        minder last van pollen.

    • Plaats

      • Klachten zijn erger in
        het bos dan aan het strand.

    • Periode

      • Kan elke maand optreden
        afhankelijk van soort boom of gras.

Hooikoorts

Tips om hooikoorts te vermijden

  • Houd ramen en deuren gesloten op zonnige winderige dagen


  • Draag een zonnebril buiten


  • Vakantiebestemming aan zee of in de bergen


  • Op diverse apps weersomstandigheden te volgen gunstig/ongunstig voor hooikoortspatiënten

Waar ben je allergisch voor bij huisstofmijt?

A

uitwerpselen

B

plantenpollen

C

dierenharen

D

huidcellen

  • Huisstofmijtallergie = Allergisch zijn voor de uitwerpselen van de huisstofmijt.


  • Een insect die voorkomt op plekken waar stof zich verzamelt.

Huisstofmijtallergie

  • Klachten van huisstofmijtallergie zijn:

    • Geïrriteerde ogen

    • Jeuk

    • Niezen

    • Loopneus

    • (Soms) irritatie van de keel

    • (Zelden) ernstige benauwdheid

Huisstofmijtallergie

  • Materialen gebruiken die geen stof vasthouden.

    • Gladde vloeren, speciale matrashoezen.

  • Materialen kiezen die regelmatig gereinigd kunnen worden.

    • synthetische gordijnen, kussens en dekbedden en knuffels die regelmatig in de wasmachine mogen.

  • Saneren = Het vervangen van stofvasthoudende materialen in stofvrije materialen.

    • Vloerbedekking vervangen in tegels.


Tips om huisstofmijt te vermijden:

  • Koemelkeiwit bij kleine kinderen

    • Veel huilen, spugen, diarree en/of eczeem.

    • Kinderen groeien over deze vorm van allergie heen.

  • Vissoorten

  • Schaaldieren

  • Paddenstoelen

  • Noten

  • Pinda’s

  • Gluten


Voedingsallergenen


  • Parfum

  • Conserveermiddelen in zepen en lotions

  • Nikkel in sieraden

  • Haarkleurmiddelen (kapper)

  • Insecten

    • Bijen- of wespensteek

Contactallergenen

Leg in je eigen woorden uit wat provocatietest inhoud?

Diagnostiek allergie

  • Bloedonderzoek

    • Naar specifieke antilichamen

      • Honden en kattenharen

      • Pinda’s

      • Huisstofmijt


  • Provocatietest: allergische reactie uitlokken door stof in te ademen of in te nemen onder toezicht van de arts in het ziekenhuis


  • Preventie is de basis bij de behandeling van een allergie.

    • Dus vermijden van de allergische stof


  • Wanneer dit onvoldoende werkt, komt behandeling met geneesmiddelen in aanmerking.


  • Geneesmiddelen tegen allergie

    • Histamine-afgifteremmende stoffen

    • Antihistaminica

    • (Leukotrieenantagonisten)

    • Corticosteroïden

    • Hyposensibilisatie vloeistoffen




Geneesmiddelen tegen allergie

Welke stof is geen histamine-afgifteremmer?

A

Cromoglicinezuur

B

Levocetirizine

C

Fexofenadine

D

Loratadine

Histamine afgifte remmende stoffen

  • Remmen afgifte van histamine bij het uiteenvallen van de mestcel

  • Werkt alleen als de klant nog geen last heeft van de allergie

  • Als de patiënt last heeft van de allergie, dan is de histamine al vrijgekomen, dus is de allergische reactie al op gang.


  • Cromoglicinezuur

    • Voedselallergie en allergische rhinitis

    • Voordeel: bijna geen bijwerkingen

    • Nadeel: 4 tot 6 x per dag gebruiken

    • Nadeel: 4 weken voor de te verwachten allergie al starten

Eigenschappen cromoglicinezuur

  • Bij voedselallergie: oraal

  • Bij astma: tracheaal

  • Ontstoken neusslijmvlies: nasaal

  • Ontstoken oogslijmvlies: oculair


  • Bijna geen bijwerkingen

    • (alleen prikkeling van de luchtwegen bij inhalatie)

  • 4 á 6 keer per dag gebruiken

  • Afbouwen, klachten komen anders sterker weer terug!

  • Vrij verkrijgbaar bij apotheek of drogist


Welk geneesmiddel valt onder de groep antihistaminica?

Hoe werkt een antihistaminica?

Antihistaminica

  • Blokkeren het aangrijpingspunt (receptor) van histamine


  • Wanneer er al een allergische reactie is

  • Gebruikt bij:

    • Allergische rinitis ( ontsteking neusslijmvlies)

    • Conjunctivitis ( ontsteking oog)

    • Netelroos ( huiduitslag met rode bulten)


Antihistaminica

Voorbeeld:

  • Oogdruppels: azelastine, levocabastine

  • Tabletten: (levo)cetirizine, (des)loratidine, fexofenadine, ebastine en mizolastine

  • Clemastine (Tavegil) is sterk werkzaam en is als injectie verkrijgbaar. De huisarts heeft deze altijd mee.


  • Bij ontstoken neus- en oogslijmvlies en bij jeukende huiduitslag met bultjes (urticaria)

  • Gebruiken als de patiënt klachten heeft

  • Vaak slaperigheid en vermoeidheid als bijwerking


antihistaminica

Leukotriëeenantagonisten

  • Montelukast – Singulair (staat niet in het boek) Wordt gebruikt bij astma of seizoensgebonden allergische rinitis

Corticosteroïden

  • Voorbeeld: prednisolon, dexamethason

  • Onderdrukken de heftige allergische reactie

  • Als neusspray bij ontstoken neusslijmvlies

  • Als inhalatie bij allergische astmaklachten

  • Oraal bij ernstige allergische reacties

  • Cutaan bij milde huiduitslag

  • Bij anafylactische reacties parenteraal


Corticosteroïden preparaten

  • Bij astma aanval

    • Prednison of prednisolon oraal

    • Eventueel per injectie bij anafylactische reacties

    • Inhalatiemedicatie bij astma in het volgende lesblok

  • Nasaal bij allergische rhinitis: 1 of 2dd 1 pufje in beide neusgaten

  • Bijwerkingen: irritatie van de neus, droge neus, onaangename smaak/geur.

  • Advies aan de balie: van het neustussenschot af sprayen (ter voorkoming van een neusseptumperforatie)

  • Geneesmiddelen:

    • Beclomethason

    • Budesonide (Rhinocort®)

    • Fluticason (Flixonase®, Avamys®)

    • Mometason (Nasonex)

    • Triamcinolon (Nasacort ®)

    • Ter inhalatie bij astma ciclesonide (Alvesco®)

    • Oraal: prednisolon en prednison


Medicatiebewaking corticosteroïden

  • Bijwerkingen: schimmelinfectie in de mond na inhalatie

    • dus na inhalatie de mond spoelen (eerste keer gorgelen/spoelen en water uitspuwen, tweede keer spoelen en evt. doorslikken)

  • Contra indicatie (CI):
    suikerziekte, hartfalen, hoge bloeddruk, hoge oogboldruk en maagzweer

  • Interactie (IA):

  • NSAID’s (kortdurend mag het eventueel, dus alert zijn)



  • Interactie = IA (wisselwerking met andere geneesmiddelen)

  • Contra indicatie = CI (wisselwerking met bepaalde aandoeningen)

Hyposensibilisatie

Hyposensibilisatie = desensibilisatie

= ‘ongevoelig’ of ‘minder gevoelig’ maken voor een bepaalde overgevoeligheid


  • Behandeling

    • Langzaam wennen aan de allergische stof

    • Inspuiten van kleine hoeveelheden van het allergeen

      • Extracten van datgene waar iemand overgevoelig voor is (bijv. boompollen, huisstofmijt, hondenharen)

    • Telkens sterkere extracten injecteren

    • Doel → geen ernstige reacties meer na aanraking met antigeen


Hyposensibilisatie (2)

  • Kuur is niet zonder risico

  • Toediening in ziekenhuis

  • Altijd epinefrine (Epipen ®) klaar liggen, i.v.m. evt. shock

  • Kuur kan jaren duren


  • Wanneer starten met zo’n kuur?

  • Kuur starten na het seizoen

  • Patiënt mag NIET in aanraking komen met allergeen


  • Zorgverzekeraars vergoeden dit niet altijd!


Hyposensibilisatie: preparaten

Eigenlijk altijd op voorschrift van de allergoloog

  • Allergovit ® of Pollinex ® of Purethal® (gras- en boompollen)

  • Oralair® of Grazax ® (gras - sublinguaal)

  • Alutard® (katten – huisstofmijt - insectengiffen)

  • Pharmalgen® (wespen en bijengif)

  • Acarizax ® (huisstofmijt - sublinguaal)




Allergie voor geneesmiddel - intolerantie

  • Bij allergie voor een bepaalde soort antibiotica, dan meestal ook allergisch voor antibiotica die veel op die soort lijkt.

  • Bijvoorbeeld bij pijnstillers:

    • Allergie voor ibuprofen (= NSAID) dan waarschijnlijk ook allergie voor naproxen (= ook NSAID)

    • Maar dan hopelijk geen allergie voor paracetamol of voor een middel uit de groep morfinomimetica.

  • Intoleranties leg je vast in het AIS (apotheek informatie systeem).

    • Bijvoorbeeld intolerantie voor NSAID’s, maar ook lactose-intolerantie, glutenallergie enz.

UDH- medicatie

  • Doorstrepen in Boek:

  • Niet leren i.v.m. uit de handel:

    • Merknamen: Lomusol, Opticrom  en Claritine

    • nedocromil – Tilade

    • Alimemazine – Nedeltran