SOMA les 3 Gelijkheid en ongelijkheid

• newEditor
• Burgerschap
• MBO
• Studiejaar 2

SOMA les 3 - Gelijkheid en ongelijkheid

Wat gaan we doen?

• Kennisquiz*

• kernwaarden in Nederland

• gelijkheid en ongelijkheid

  • groepen

  • individuen

• introductie portfolio-opdracht 3: het interview (= weektaak)

Wie ziet u hier op het plaatje?

A

Willem van Oranje

B

Johan van Oldenbarnevelt

C

Willem de Zwijger

D

Karel de Grote

Wat was het geloof van de koning van Spanje?
(tegen wie Willem van Oranje vocht)

A

protestants

B

katholiek

C

atheist (hij geloofde niet in een God)

D

joods

Wat betekent Nederland?

A

laag land

B

waterland

C

bescheiden land

D

klein land

Mensen die het integratie-examen niet halen moeten het land worden uitgezet.

1

Ja, per direct òf na één of twee herkansingen

2

Misschien, maar ze moeten (direct) worden gekort op eventuele uitkeringen, zoals WW-uitkering, zorgtoeslag, huurtoeslag, enz.*

3

Nee, maar ze komen tot die tijd niet in aanmerking voor eigen huisvesting (koop of huur)

4

Nee / Ik vind dit onzin

5

Anders, namelijk....

Welk land ligt ten oosten van Nederland?

A

Engeland

B

Duitsland

C

Belgie

D

Noorwegen

Welke kolonie van Nederland werd in 1975 onafhankelijk?

A

Indonesië

B

de Nederlandse Antillen

C

Suriname

D

Zuid-Afrika

Wat staat in artikel 1 van de Nederlandse grondwet?

A

Iedereen heeft recht op vrijheid van geloof

B

Iedereen heeft recht op vrijheid van meningsuiting

C

Iedereen is gelijk, je mag niet discrimineren

D

Iedereen heeft recht op een eigen huis

Hoe vaak zijn er minimaal verkiezingen in Nederland?

A

1x per 3 jaar

B

1x per 4 jaar

C

1x per 5 jaar

D

1x per 6 jaar

Waar is in Nederland veel werk te vinden?

A

In de landbouw

B

In de industrie

C

In de zorg

D

In de beveiliging

Krijgt u in Nederland een uitkering of moet uw partner voor u zorgen?

A

U krijgt een uitkering

B

Uw partner moet voor u zorgen.

C

U en uw partner krijgen direct een uitkering

Wat doen Nederlanders als ze bij iemand op bezoek gaan?

A

Ze komen gewoon, zonder een afspraak.

B

Ze maken eerst een afspraak.

C

Ze bellen vlak voor ze aankomen.

Welk vooroordeel zit er in deze McDonalds reclame verwerkt?

Kernwaarden van Nederland

...

De 3 kernwaarden van Nederland

Vrijheid, gelijkwaardigheid en solidariteit zijn de kernwaarden van de Nederlandse democratische samenleving. Ze vormen het fundament voor hoe mensen met elkaar omgaan en worden beschermd door de Grondwet en internationale verdragen.

Vrijheid is de vrijheid van meningsuiting en autonomie,

gelijkwaardigheid verbiedt discriminatie en stelt dat iedereen gelijk is voor de wet,

terwijl solidariteit het rekening houden met elkaar en zorg voor elkaar inhoudt. 

Vrijheid

• Individuele vrijheid: Je mag je eigen keuzes maken, jezelf zijn en je dromen nastreven, zolang je de vrijheid van anderen niet beperkt.

• Vrijheid van meningsuiting: Je mag je mening uiten en je aansluiten bij verenigingen en politieke partijen.

• Grenzen: De eigen vrijheid is begrensd door de vrijheid van anderen en door regels die zijn opgesteld voor het algemeen belang. 

Gelijkwaardigheid

• Gelijk voor de wet: Alle mensen zijn gelijk in waardigheid en rechten en verdienen hetzelfde respect, ongeacht hun achtergrond of identiteit.

• Verbod op discriminatie: Gelijkwaardigheid betekent dat gelijke gevallen gelijk behandeld moeten worden en dat er geen discriminatie mag plaatsvinden.

• Gelijke kansen: Het principe van gelijkwaardigheid moet ervoor zorgen dat iedereen gelijke kansen krijgt op bijvoorbeeld goed onderwijs, zorg en werk. 

Solidariteit

• Zorg voor elkaar: Solidariteit gaat over het hebben van een verantwoordelijkheidsbesef voor elkaar en het tonen van verdraagzaamheid en begrip.

• Bestaanszekerheid: Het creëren van een sociaal vangnet en bestaanszekerheid voor iedereen, zodat niemand onnodig uitgesloten wordt of in de problemen komt.

• Sociaal vangnet: Dit uit zich bijvoorbeeld in het minimumloon en een sociaal stelsel dat steunt als het tegenzit. 

Solidariteit in de praktijk:

Wereldwijd en ook in Nederland staat solidariteit steeds meer onder druk. Dit komt o.a. door factoren zoals stijgende kosten, vergrijzing en een toenemende maatschappelijke ongelijkheid.

Deze ontwikkelingen leiden tot spanningen: de veranderende bevolkingssamenstelling - met meer ouderen dan jongeren, een toenemend aantal alleenstaanden/gescheiden mensen en de aanhoudende migratiestromen - leiden tot problemen in bepaalde wijken of gebieden, leggen druk op de sociale cohesie en de bereidheid om elkaar te ondersteunen. Dit geldt ook voor het zorgstelsel waar de solidariteitsgedachte ("gezonde mensen betalen mee voor zieken") steeds meer onder druk komt te staan door steeds hogere zorgkosten.

Iedere samenleving is altijd in ontwikkeling. Een 'simpele' en 'absolute' oplossing in de praktijk voor dit soort maatschappelijke vraagstukken is er niet.*

Tot slot: overdenking over solidariteit in de praktijk:

Vlak na de Tweede Wereldoorlog waarschuwde de Duitse predikant Martin Niemöller (1892-1984) dat veel mensen in de Tweede Wereldoorlog niets deden toen anderen door de nazi’s werden vervolgd. Zijn uitspraak laat zien dat als niemand opkomt voor elkaar, uiteindelijk niemand meer overblijft om jou te helpen:

"Eerst kwamen ze voor de communisten, en ik zei niets – omdat ik geen communist was. Toen kwamen ze voor de socialisten, en ik zei niets – omdat ik geen socialist was. Toen kwamen ze voor de vakbondsleden, en ik zei niets – omdat ik geen vakbondslid was. Toen kwamen ze voor de Joden, en ik zei niets – omdat ik geen Jood was. Toen kwamen ze voor mij – en er was niemand meer over om voor mij te spreken". 

12 vragen: zelf invullen, resultaat in pdf downloaden

Slide titel

Verdraagzaamheid

Verscheidenheid

Vrijheid

Verbondenheid

Kernwaarden en gewoonten die iedereen moet accepteren/respecteren

Kernwaarden of gewoontes die iedereen moet tolereren

Kernwaarden die niet passen in Nederland (verbieden)

Welke waarden, gewoonten en gebruiken vormen de basis voor iedere Nederlander?

Gelijkheid en ongelijkheid

Het is niet erg als vmbo'ers en mbo'ers als "laagopgeleid" worden genoemd.

"Het is terecht dat mensen met dezelfde kwaliteiten op basis van hun geslacht, opleiding of geloof minder geld verdienen."

(un)Equal Pay Day

Op 24 november 2025 is het (un)Equal Pay Day. Vanaf die dag werken vrouwen de rest van het jaar symbolisch voor niets. In Nederland verdienen vrouwen gemiddeld 10,5% minder per uur dan mannen.

De loonkloof wordt heel langzaam kleiner, maar in dit tempo duurt het nog tientallen jaren.

Portfolio-opdracht

1. Nederlanders versus immigranten (van buiten de Europese Unie)

2. praktisch versus theoretisch

3. man versus vrouw
   

Fast-forward met weektaak:
na behandeling van deze onderwerpen kies je er één voor jouw/jullie portfolio-opdracht*

Portfolio-opdracht: Gelijkheid en Ongelijkheid

Gelijkheid en ongelijkheid spelen een grote rol in onze samenleving. Soms merken we het niet, maar kansen zijn niet voor iedereen hetzelfde. Door met iemand van een oudere generatie te praten, ontdek je hoe ideeën over gelijkheid zijn veranderd en wat dit voor jou betekent. Deze opdracht helpt je om stil te staan bij solidariteit en gelijke kansen.

Doel: Onderzoek hoe mensen ongelijkheid ervaren en wat zij vinden van gelijke kansen.

Tijd: ± 30 minuten