Boek 28

• Dienstverlening en Producten
• Middelbare school
• vmbo k
• Leerjaar 3

Een Film Maken

Startopdracht in stilte:✍️

De beste wensen voor 2026.

Een nieuw jaar begint met een goede start.

Maak de startopdracht (in stilte) op je stencil.

Leerdoelen 

boekje 28

🎬 uitleggen hoe je een film maakt

✂️ uitleggen hoe je beelden monteert

📁 uitleggen hoe je bestanden inlaadt

🔀 uitleggen wat overgangen en effecten zijn

Afspraken in de les

⚠️ 1 waarschuwing bij storend gedrag

🚪 Bij 2e waarschuwing → opvanglokaal

📝 Je vult een reflectieformulier in

🤝 Aan het einde: nakomafspraak

👉 Dit is geen straf, dit is zodat iedereen kan werken.

Een film maken - de juiste volgorde

💡 Idee – waar gaat je film over?

📖 Verhaal – wat gebeurt er?

📝 Script – alles uitschrijven

✏️ Storyboard – shots tekenen

👉 Je gaat niet zomaar filmen. Alles wordt vooraf bedacht.

Script

📘 Script – een handleiding voor de film

In een script staat:

👀 wat je ziet

🗣️ wat iemand zegt (dialoog)

🎭 wat iemand doet (actie)

❓ Waarom handig? - Omdat iedereen weet wat er moet gebeuren.

Voorbeeld script

1. EXT. STEEGJE. DAG 

Jan en Cynthia lopen samen door de steeg. Jan is een wat oudere man met een baard. 

Cynthia is klein en dun. Ze draagt een grote rugzak op haar rug. Ze loopt er krom van. 

JAN 

Dat ziet er zwaar uit. Wat zit er in die rugzak? 

CYNTHIA 

(Zet rugzak met een zwaai op de grond en maakt hem open.) 

Ik heb geen idee. Hij is van mijn vriend. We zullen eens kijken.

verschil shot / scene

📸 Shot (take) – één opname, zonder stoppen

🎞️ Scène – meerdere shots samen

📍 Een scène speelt zich af op één plek en één moment

Shots bedenken

Een film of scène begint vaak met een establishing shot. Zo'n shot laat zien waar de scène zich afspeelt. 

Een insert is een tussenshot, een extra beeld van een detail uit de actie. Vaak is een insert een close-up.

Het verhaal

• wie
• wat 
• waar
• wanneer
• waarom
• hoe 

Kijken als regisseur

👀 Opdracht beijk het filmfragment en let op:

🔢 hoeveel shots

🖼️ welk kader

🎥 of de camera beweegt

👉 Kijk niet als kijker, maar als regisseur.

Camerastandpunt, kader en beweging

📍 Camerastandpunt – waar staat de camera?

🖼️ Kader – wat zie je in beeld?

🎬 Camerabeweging – beweegt de camera of niet?

🎯 Close-up = emotie

🌍 Totaalshot = overzicht

➡️ Beweging = actie spannender maken

Kader film

🖼️ Kader – de randen van het filmbeeld; dit bepaalt wat je wel en niet ziet

🌍 Extra long shot (ELS / XLS) – heel ruime overzichtsopname van de omgeving

🚶‍♂️ Long shot (LS) – persoon volledig in beeld

🧍 Medium shot (MS) – persoon vanaf de middel in beeld

🗣️ Medium close-up (MCU) – persoon vanaf borst/schouders in beeld

🙂 Close-up (CU) – een deel van de persoon of het object, bijvoorbeeld het gezicht

👁️ Extreme close-up (ECU / XCU) – alleen een klein detail, zoals een oog

👉 Het kader bepaalt waar de kijker naar kijkt.

Camerabewegingen

🎬 Camerabeweging – hoe de camera beweegt tijdens het filmen

🤚 Handheld – filmen uit de hand, het beeld beweegt een beetje mee

🔍 Inzoomen- of uitzoomen zodat je dichterbij of verder weg kijkt

↔️ Panorama (pan) – de camera draait links of rechts vanaf één vast punt

🚗 Dolly (rijden) – de camera rijdt naar het onderwerp toe (dolly-in) of ervan af (dolly-out)

⬆️ Tilt – de camera beweegt omhoog of omlaag

🏗️ Craneshot – de camera beweegt hoog en laag met een hijskraan

🎥 Steadicam – de camera zit vast aan de cameraman en blijft stabiel

👉 Camerabewegingen maken een film spannender en dynamischer.

Belichting en geluid 

Licht bepaalt de sfeer

Geluid kan:

van beeld komen

extra spanning geven

een gevoel oproepen

Belichting

💡 Belichting – bewust gebruik van licht om de sfeer van een shot te bepalen

(dit is iets anders dan gewone verlichting)

🎯 Belichting kiezen – je denkt vooraf na over welk effect je met licht wilt bereiken

☀️ Hard licht – fel licht met harde schaduwen en groot contrast tussen licht en donker

☁️ Zacht licht – licht zoals op een bewolkte dag, met zachte schaduwranden

➕ Invullicht – extra lamp of lichtbron om schaduwen lichter te maken

🧠 Onthouden

👉 Met belichting bepaal je de sfeer en uitstraling van je film.

Geluid

🎧 Geluid in film – geluid zorgt voor sfeer, spanning en duidelijkheid

Er zijn 5 soorten geluid in een film:

🎙️ Direct geluid – geluid dat tegelijk met het beeld wordt opgenomen

🌍 Set-noise (omgevingsgeluid) – achtergrondgeluiden die de sfeer bepalen

        (bijv. klok, verkeer, spoorwegovergang)

🗣️ Voice-over – een vertelstem of gedachtstem die meestal achteraf wordt opgenomen

🚪 Effectgeluid – extra geluiden, zoals een deur die dichtvalt of voetstappen

        (soms extra hard om aandacht te trekken)

🎵 Filmmuziek – muziek die de sfeer versterkt, zoals spanning of vrolijkheid

👉 Geluid maakt een film gevoeliger, duidelijker en spannender.

Monteren = losse beelden aan elkaar zetten tot één film.

Je kiest:

welke clips je gebruikt

de volgorde

wat je wegknipt

titels, geluid en muziek

Spotten

Spotten = je clips bekijken en beoordelen:

Is dit bruikbaar?

Is het scherp genoeg?

Is het leuk/duidelijk?

Tip: kijk als een regisseur: “Wat heeft mijn film nodig?”

De spotlist

Spotlist = jouw lijstje met clips die je gaat gebruiken.

In je spotlist zet je:

clipnummer

korte beschrijving (“close-up sleutel valt”, “totaalshot gang”)

eventueel tijdcodes (waar het goede stuk zit)

Waarom handig?

Je houdt overzicht en werkt sneller.

Capturen & editen

Capturen = de beelden “binnenhalen” in je montageprogramma

Editen = monteren (knippen, plakken, ordenen)

Knippen

Je bepaalt per clip:

beginpunt

eindpunt

Zo haal je:

saaie stukken weg

fouten weg

.... en wachttijd eruit

Tip: korter = vaak beter.

Overgangen

Overgangen maken de overgang tussen clips netjes.

Voorbeelden:

hard (direct door)

vervagen (fade)

fade-in (zwart → beeld)

fade-out (beeld → zwart)

Tip: gebruik niet te veel. Houd het rustig.

Versnellen en vertragen

Je kunt de snelheid van een clip aanpassen:

normaal = 1.0x

vertragen = lager dan 1.0x

versnellen = hoger dan 1.0x

Voorbeeld:

“1.5x = sneller”

“0.5x = half zo snel”

Renderen

Sommige bewerkingen moet de computer eerst “uitrekenen”.

Dat heet renderen.

Voorbeelden:

vertragen

inzoomen

zware effecten

Als renderen bezig is: even wachten = normaal.

Geluid

Je kunt toevoegen:

muziek (soundtrack)

geluidseffecten (glas, zee, stappen)

voice-over (uitlegstemmen)

Geluid faden:

infaden = langzaam harder

uitfaden = langzaam zachter

Titel en aftiteling

Titel aan begin (naam film)

Aftiteling aan het einde (wie deed wat + muziek)

Je kunt instellen:

wanneer het start

hoe lang in beeld

lettertype/maat/kleur

een titel-effect

Opdrachten 28

Taak	Individueel - samenwerken - klassikaal	Opmerkingen: welke tekstbronnen, stappenplannen of sjablonen heb je nodig?
Taak 2	3-4-5	TB 107 film monteren
Taak 3	2
Taak 4	2
Taak 5	2- 3	Film overview Sidney/Openshot effecten
Taak 6	2- 3-4 -5	Bij opdr 3+4: geluidsfragment
Taak 7	2

Lesafsluiting: Exitticket

Wat is één ding dat je vandaag hebt geleerd?

Noem één begrip uit de les en leg het uit.