BBL 1
21-09-2026
Beoordelen van pijn
Triage
Lesweek 3
BBL 1
21-09-2026
Beoordelen van pijn
Triage
Lesweek 3
Welk woord komt als eerste in je op als je het woord "pijn" hoort?
Pijnbeoordeling
Waarom is pijn soms lastig te beoordelen?
Heeft iedereen dezelfde pijngrens?
Vandaag gaan we ontdekken hoe je pijn zo objectief mogelijk beoordeelt tijdens een triagegesprek.
Numeric Ratic Scale
De mate van pijn aan laten geven op een schaal van 0-10.
De ‘0’ staat voor geen pijn
De ‘10’ staat voor de ‘ergste pijn ooit’
Kan zowel verbaal als schriftelijk gebruikt worden
Niet geschikt voor kinderen onder de 5 jaar oud
Sleep de situatie naar de voor jou bijbehorende pijnscore
0 - 2
2 - 4
4 - 6
6 - 8
8 - 10
Bevalling
Niersteenaanval
Papiersnee
Gekneusde teen
Pijnbeoordeling
Waarom gaf niet iedereen dezelfde score ?
-> Pijn is subjectief
Verbal Rating Scale
De patiënt wordt gevraagd de bewoording te kiezen die de pijn het beste beschrijft, bijvoorbeeld licht, matig, ondraaglijk.
Wanneer zou je VRS gebruiken in plaats van NRS?
Wanneer zou je VRS gebruiken in plaats van NRS?
👵 Bij ouderen, bijvoorbeeld bij cognitieve problemen
🔢 Bij mensen die moeite hebben met cijfers
🗣️ Bij een lager taal- of begripsniveau (mits de woorden goed aansluiten)
🧠 Bij mensen met cognitieve beperkingen of geheugenproblemen
👧 Bij jonge kinderen die een schaal van 0–10 nog moeilijk begrijpen
😵 Bij iemand die erg angstig, gespannen of overstuur is en een cijfer niet goed kan plaatsen
🌍 Bij mensen die de betekenis van een 0–10-schaal niet goed begrijpen, bijvoorbeeld door culturele/taalverschillen
De invloed van pijn wordt op activiteiten beoordeeld.
Gericht vragen naar de invloed van pijn op dagelijkse activiteiten
Naarmate de pijn toeneemt, zal het gedrag van de patiënt steeds meer door de pijn worden beïnvloed.
Lichte pijn is ongemakkelijk, maar heeft geen invloed op de dagelijkse activiteiten
Een koliekaanval kan zo hevig zijn dat gedrag (en gevoel) volledig door de pijn wordt beheerst.
Ondraaglijke pijn is per telefoon te ‘horen’: communicatie is nauwelijks mogelijk.
Ook bij kinderen kan het beoordelen van het gedrag veel informatie geven over de mate van pijn. Het kind dat zijn spel voortzet, heeft vermoedelijk geen erge pijn.
Pijngedragsschaal
Casus 1
Mevrouw belt rustig, kan normaal praten en werken.
Casus 2
Meneer loopt krom van de pijn, slaapt slecht.
Casus 3
Patiënt huilt, kan nauwelijks antwoord geven.
Vraag:
Welke patiënt heeft waarschijnlijk de meeste beperkingen door pijn?
Pijngedragsschaal
Pijnladder
Een combinatie van de NRS, pijngedragsschaal en VRS
Helpt om de ernst van pijn beter te beoordelen/ interpreteren
Een indruk van de beleving van de pijn door de patiënt.
De gedragsschaal geeft een indruk van de gevolgen van de pijn voor het gedrag van de patiënt.
Pijnladder
Benieuwd naar jullie mening!
Een patiënt geeft een NRS van 8 maar praat ontspannen door en maakt grapjes.
Vertrouw je direct op de NRS?
Wil je verder doorvragen?
Tekstslide
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrudexercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat.
Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velitesse cillum dolore.
Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velitesse cillum dolore. Ustem dolorro to doluptat quam eatem nobissit, saepers pelesci atiore, optaspe lecabo. Ande omnis venimilita quatist iasseque si to officatus iusdae volore recat.
Invloed van angst & ongerustheid
Pijn kan angst en stress geven
Angst, stress en ongerustheid kunnen de patiënt extra gevoelig maken voor pijnprikkels
Het wegnemen van onzekerheid, onterechte ongerustheid of angst over de aandoening en/of de behandeling, kan een gunstig effect hebben op de pijnbeleving
Door tijdens de triage de pijn te beoordelen, merkt de patiënt dat de assistent de pijn serieus neemt
Hevige pijn en ongerustheid zijn alarmsymptomen die de uitkomst van de triage kunnen beïnvloeden
Wat hoor jij aan de telefoon als iemand erg ongerust is?
Wat hoor je aan de telefoon als iemand ongerust is?
😰 Sneller praten
😢 Huilen of een trillende stem
🔁 Veel herhalen of steeds dezelfde vraag stellen
😨 Paniek of gejaagd klinken
⏸️ Juist stilvallen of moeilijk uit hun woorden komen
📢 Harder praten of schreeuwen
❓ Veel vragen stellen: “Maar is het wel ernstig?”
⚠️ Steeds bevestiging zoeken: “Weet u het echt zeker?”
🫁 Hoorbaar snel of oppervlakkig ademen
🔀 Van de hak op de tak vertellen
😡 Kortaf of geïrriteerd reageren
🙏 Aandringen op een afspraak: “Ik móét vandaag gezien worden.”
📞 Meerdere keren terugbellen
Eens
Oneens
"Aan iemands gedrag kun je meestal goed zien hoeveel pijn iemand heeft."
Cultuur en sociale factoren hebben invloed op de beleving van pijn en de manier waarop deze wordt geuit
Zowel het ‘overdreven’ reageren als het ‘verbijten’ van de pijn komen voor
De achtergrond van de assistent beïnvloedt het oordeel over de pijn van een ander
Zowel de uiting als de beoordeling van de pijn is dus subjectief, waardoor geen enkel meetinstrument van pijn absoluut is
Het is moeilijker om pijn te beoordelen wanneer er bij patiënten uit een andere cultuur (dan jij) een taalbarrière is
Invloed van cultuur
Voor de inschatting van het toestandsbeeld is de ernst van de pijn het belangrijkst
Acute, hevige pijn is een alarmsignaal
Waar zit de pijn?
Wanneer is de pijn ontstaan?
Continue of in aanvallen?
Straalt de pijn uit?
Verergerd de pijn?
Verder uitvragen van pijn
Alleen als het nodig is
Paracetamol
Meest veilig, minste kans op bijwerkingen
NSAID’S: diclofenac, ibuprofen, naproxen
Maagbeschermer
Pijnstilling
Welke uitspraak over pijn is juist?
Pijn kan objectief gemeten worden met de juiste instrumenten.
Pijn is altijd visueel te beoordelen.
Pijn is een subjectieve ervaring en kan niet objectief worden gemeten.
De triagist kan de pijn altijd betrouwbaar inschatten zonder hulpmiddelen.
Welke schaal vraagt de patiënt om een cijfer van 0 tot 10 te geven voor de pijn?
VRS
NRS
Pijngedragsschaal
WHO-pijnladder
Waarom is de NRS (Numeric Rating Scale) niet geschikt voor kinderen onder de 5 jaar?
Kinderen onder de 5 jaar begrijpen de cijfers onvoldoende.
Bij jonge kinderen is pijn altijd ondraaglijk.
Kinderen jonger dan 5 jaar kunnen beter paracetamol krijgen.
De NRS werkt alleen schriftelijk.
Welke informatie geeft de Pijngedragsschaal vooral?
De ernst van de pijnbeleving in cijfers.
De invloed van pijn op dagelijkse activiteiten.
De exacte locatie van de pijn.
De gevoeligheid van de patiënt voor medicatie.
Wat is stap 1 in de WHO-pijnladder?
NSAID
Tramadol
Paracetamol
Sterk werkend opioïd
Welke uitspraak is juist bij het gebruik van NSAID’s?
Ze kunnen altijd zonder risico worden gebruikt bij ouderen.
Bij kinderen mogen NSAID’s altijd gecombineerd worden met paracetamol.
NSAID’s kunnen maagklachten veroorzaken en worden daarom soms gecombineerd met een maagbeschermer.
NSAID’s zijn veiliger in de zwangerschap dan paracetamol.
Bedankt
voor jullie aandacht!