Thema 2 – voeding en vertering
Thema 2 – voeding en vertering
Thema 2 – voeding en vertering
Overzicht van de thema
Paragraaf 2 (het verteringsstelsel): leerdoelen
1. Aan het einde van de les kun je de functie van vertering, verteringssappen em enzymen beschrijven
2. Aan het einde van de les kun je de delen van een gebit noemen met hun functie
3. Aan het einde van de les kun je de werking en functie van de darmperistaltiek beschrijven
Het verteringsstelsel
Begin; mond tot endeldarm (anus)
Darmkanaal = kanaal (weg) van de mond tot de anus
Verteringsorganen (paragraaf 4)
Verteringsstelsel = alle delen van het lichaam die betrokken zijn bij de vertering van voedsel
Verteren
Verteren afbreken van grote voedingsstoffen tot kleinere stoffen
(alleen voor stoffen die echt verteerd moeten worden)
NIET: water, vitamines, mineralen, suikers
WEL: eiwitten, zetmeel, vetten
Verteringsproducten = voedingsstoffen die door de darmwand in het bloed kunnen worden opgenomen
Kauwen
Start vertering mond (tanden en kiezen)
Snijtanden en hoektanden: voedsel afbijten
Kiezen: knobbelig bovenkantje voor fijnmalen van voedsel
Verteringssappen
Voor vertering heb je verteringssappen nodig
Verteringssappen = sappen die helpen bij het verteren van voedsel
Verteringssappen ontstaan niet zomaar verteringsklieren = klieren die verteringssappen aanmaken
- speekselklieren / maagsapklieren / lever / alvleesklier / darmsapklieren
Enzymen = eiwit die de proces versnelt
darmperistaltiek
Darmkanaal lengtespieren en kringspieren
Lengtespier: spieren in de darmwand die in de lengte liggen
Kringspier: spieren in de darmwand die rondom het darmkanaal liggen
Peristaltische bewegingen = samentrekken en ontspannen van kring en lengtespieren om de voedsel te duwen
Wat is het verteringsstelsel?
Alle delen betrokken bij vertering
Alle delen van het zenuwstelsel
Wat is het eerste deel van het verteringsstelsel?
maag
anus
mond
darmen
Wat doen de enzymen in het verteringsstelsel?
afbreken van botten
produceren van speeksel
voorkomen van honger
versnellen het verteringsproces
Wat is darmperistaltiek?
vergroten van de maag
samentrekken van maagspieren
samentrekken van darmspieren
ontspannen van de anus
Welke stoffen worden verteerd?
Eiwitten, zetmeel, vetten
Vitamines en mineralen
Wat doen de kiezen?
Fijnmalen van voedsel
Voedsel afbijten
Wat zijn verteringssappen?
Sappen die alleen water bevatten
Sappen die helpen bij vertering
Wat is een peristaltische beweging?
Een soort kauwbeweging
Samentrekken en ontspannen van spieren
Paragraaf 3 (verteringsorganen): leerdoelen
1. Aan het einde van de les kun je in een afbeelding de delen van het verteringsstelsel benoemen
2. Aan het einde van de les kun je de functies en kenmerken van de delen van het verteringstelsel benoemen
Verteringsstelsel
Slokdarm
Maag
Lever
Alvleesklier
Galblaas
Twaalfvingerige darm (begin van dunne darm)
Dunne darm
Dikke darm
Mondholte, keelholte en slokdarm
Mondholte
Speekselklieren --> speeksel
Keelholte middels tong
Slokdarm
Huig en strotklepje
maag
maag = orgaan dat voedsel (tijdelijk) opslaat en verteert
Kringspieren en lengtespieren
Maagsap = sap (zoutzuur) dood bacterien
Maagportier = kringspier die de uitgang van de maag kan sluiten
Twaalfvingerige darm, lever, glasblaas en alvleesklier
Sap uit lever (gal) en alvleesklier (alvleessap)
Galblaas = orgaan dat tijdelijk gal opslaat
Bij behoefte komt gal vrij
Gal = verteringssap dat grote vetdruppels in kleinere druppeltjes verdeelt
Emulgeren = het verdelen van grote vetdruppels in kleinere vetdruppels
Dunne darm
Darmsapklieren maken darmsap
Meeste voedingsstoffen worden opgenomen in de dunne darm
Darmvlokken en darmplooien nemen de voedingsstoffen op
Dikke darm, blinde darm en endeldarm
Appendicitis = blindedarmontsteking
Dikke darm opname water
Endeldarm: tijdelijke opslagplaats van onverteerde voedselresten
Anus ontlasten
Wat doet de galblaas?
Gal produceren
Tijdelijk gal opslaan
Waar vindt de meeste voedingsstofopname plaats?
In de dunne darm
In de dikke darm
Wat is de rol van maagsap?
Verdeelt vetdruppels in kleinere delen
Doodt bacteriën met zoutzuur
Wat is appendicitis?
Darmontsteking in de dikke darm
Blindedarmontsteking
Wat is de functie van de dikke darm?
Onverteerde voedselresten opslaan
Voedsel afbreken
Voedsel verteren
Water opnemen
Welke organen horen bij het verteren?
Wat doet de maag?
Voedsel opnemen in bloed
Voedsel verteren
Voedsel tijdelijk opslaan
Voedsel volledig afbreken
Wat is de functie van gal?
Koolhydraten verteren
Grote vetdruppels emulgeren
Eiwitten afbreken
Wat wordt opgenomen in de dunne darm?
Onverteerde voedselresten
Water
Meeste voedingsstoffen
Maakwerk paragraaf 3
opdracht 1, 2, 3, 5 , 6 , 7