H 7 Nederlands op het werk

Nederlands op het werk

1 / 51
volgende
Slide 1: Slide
newEditorAllesBeroepsopleiding

In deze les zitten 51 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Nederlands op het werk

Open de les herkenbaar en praktisch: taal helpt je om veilig te werken, taken goed te doen en duidelijk te praten met collega's en klanten.

Dit ga ik leren

Ik kan eenvoudige instructies en praktische communicatie in een werksituatie begrijpen en gebruiken.

Deze slide heeft geen instructies

Welk woord past voor jou bij taal op het werk?

Gebruik de antwoorden als start: denk aan instructies, veiligheid, formulieren, bellen of mailen.

Instructies op het werk

Op het werk krijg je vaak mondelinge en schriftelijke instructies.

Je luistert, leest en doet de taak stap voor stap.

Leg uit dat instructies kort en duidelijk zijn. Koppel aan herkenbare voorbeelden uit stage, praktijklokaal of werkplaats.

Belangrijke volgwoorden

Deze woorden helpen bij een instructie:

  • eerst

  • daarna

  • dan

  • klaar

  • let op


Met deze woorden weet je wat je moet doen en wanneer.

De invoer noemt 'daarna' twee keer; houd de lijst natuurlijk en eenvoudig. Benadruk dat 'let op' extra belangrijk is voor veiligheid of fouten voorkomen.

Een instructie in stappen

Eerst pak je de materialen.

Daarna controleer je het gereedschap.

Dan begin je met de taak.

Klaar? Dan ruim je op.

Let op: werk veilig.

Lees de instructie hardop voor en wijs op de volgorde. Dit is een model voor hoe leerlingen zulke taal zelf kunnen herkennen.

Hoe herken je de kern?

Let op woorden die zeggen:

  • wat je doet

  • wanneer je iets doet

  • waar je op moet letten


Zo begrijp je de instructie sneller.

Maak expliciet dat leerlingen niet elk woord hoeven te kennen om de hoofdtaak te begrijpen.

Welk woord laat zien wat je als eerste doet?

A

klaar

B

daarna

C

eerst

D

let op

Toetst de volgwoorden uit de instructies. 'Let op' is belangrijk, maar zegt niet welke stap eerst komt.

Maak de instructie compleet

pak je de materialen. Daarna controleer je het gereedschap. Klaar Dan ruim je op. Let op werk veilig.

Daarna
Klaar
Let op
formulier
verbod
mail
route

Correcte invulling: Eerst, Daarna, Klaar?, Let op:. De formulering sluit aan bij de voorbeeldinstructie op de vorige slides.

Vakwoorden in de praktijk

Op het werk hoor en lees je vaak vaste woorden.

Die woorden helpen je om taken goed uit te voeren.

Introduceer 'vaktaal' als woorden die vaak terugkomen in een werksituatie.

Veelgebruikte woorden

gereedschap - dingen waarmee je werkt

materialen - spullen die je gebruikt voor de taak

invullen - informatie opschrijven op een formulier

Woorden bij werken

veilig - zonder gevaar werken

controleren - nakijken of iets goed is

schoonmaken - opruimen of reinigen

Woorden bij spullen

Koppel elk woord aan een handeling of voorwerp in de praktijkruimte.

Vakwoorden in een zin

  • Pak het gereedschap.

  • Controleer of alles veilig is.

  • Gebruik de juiste materialen.

  • Vergeet niet het formulier in te vullen.

  • Maak de werkplek schoon.

Laat zien dat woorden beter blijven hangen in korte, herkenbare zinnen.

Waarom zijn vakwoorden handig?

Vakwoorden maken taal op het werk:

  • duidelijk

  • kort

  • praktisch

  • veilig

Benadruk dat dezelfde woorden op verschillende plekken terugkomen: instructies, formulieren, gesprekken en mails.

Wat betekent controleren?

A

nakijken

B

invullen

C

opruimen

D

bellen

De afleiders komen uit andere werkwoorden uit dit blok.

Vul de vakwoorden in

Pak het gereedschap. Gebruik de juiste materialen. Vergeet niet het formulier in te vullen. Maak daarna de werkplek schoon.

gereedschap
materialen
in te vullen
schoon
verbod
route
aanhef
begroeten

Toetst herkenning en gebruik van de kernwoorden in zinnen.

Pictogrammen en symbolen

Je ziet op het werk vaak tekens zonder veel tekst.

Die tekens geven snel belangrijke informatie.

Maak duidelijk dat pictogrammen helpen als lezen lastig is of als informatie snel nodig is.

Wat betekenen ze?

veiligheid - hier werk je veilig

waarschuwing - pas op, er is gevaar

verplichting - dit moet je doen

Verbod en route

verbod - dit mag niet

routeaanduiding - hier moet je lopen of gaan

Veiligheid en waarschuwing

Gebruik eenvoudige voorbeelden zoals helm dragen, niet roken of nooduitgang volgen.

Waarom zijn symbolen belangrijk?

Symbolen helpen je om:

  • veilig te werken

  • regels te volgen

  • snel te begrijpen wat mag en moet

  • de juiste route te vinden

Deze slide heeft geen instructies

Eerst kijken, dan doen

Zie je een pictogram?

Kijk dan goed naar:

  • het teken

  • de plaats

  • de bedoeling


Daarna pas je je gedrag aan.

Leg uit dat context helpt: hetzelfde soort bord kan bij een deur, machine of gang iets anders benadrukken.

Welk pictogram zegt: dit moet je doen?

A

verbod

B

waarschuwing

C

routeaanduiding

D

verplichting

Laat leerlingen het verschil zien tussen moeten, niet mogen en oppassen.

Waar let jij eerst op bij een pictogram?

1

het teken

2

de plaats

3

de bedoeling

4

de kleur

Deze slide heeft geen instructies

Formulieren en werklijsten

Op het werk vul je soms een formulier of werklijst in.

Zo blijft duidelijk wie wat heeft gedaan.

Houd het praktisch: aanwezigheidslijst, taaklijst, schoonmaaklijst, controlelijst.

Wat staat er vaak op?

Werkgegevens

Persoonlijke gegevens

  • taak

  • afvinken

  • korte antwoorden

  • naam

  • datum

Benadruk dat leerlingen vaak maar korte informatie hoeven te lezen en schrijven.

Zo vul je een lijst in

  1. Lees wat er gevraagd wordt.

  2. Schrijf je naam en datum.

  3. Vul de taak in.

  4. Zet een vinkje bij klaar.

  5. Schrijf een kort antwoord als dat nodig is.

Wijs op vaste volgorde en netjes lezen vóór het invullen.

Kort en duidelijk schrijven

Bij formulieren schrijf je meestal:

  • één woord

  • een korte zin

  • een vinkje


Je schrijft alleen wat nodig is.

Voorkom dat leerlingen denken dat een lang antwoord beter is; juist bondig is vaak correct.

Wat vul je vaak in op een werklijst?

A

naam

B

taak

C

datum

D

alle drie

De slide noemt naam, datum en taak als vaste onderdelen. 'Alle drie' is hier nodig om te toetsen of leerlingen meerdere onderdelen herkennen.

Maak de werklijst af

Lees eerst wat er gevraagd wordt. Schrijf je naam en datum. Vul daarna de taak in. Zet een vinkje bij klaar.

naam
datum
taak
klaar
onderwerp
groet
route
verbod

Herhaalt de vaste volgorde van invullen uit de content.

Telefoneren met een klant

Aan de telefoon gebruik je vaste zinnen.

Zo klinkt het gesprek vriendelijk en duidelijk.

Leg uit dat een telefoongesprek geen spontaan lang gesprek hoeft te zijn; vaste formuleringen helpen.

Vaste delen van het gesprek

Een eenvoudig klantgesprek heeft vaak deze delen:

  • begroeten

  • vragen stellen

  • informatie geven

  • afronden

Houd de volgorde strak; dat ondersteunt zowel begrijpen als zelf gebruiken.

Handige zinnen aan de telefoon

  • Goedemorgen, u spreekt met ...

  • Waar kan ik u mee helpen?

  • Kunt u uw naam herhalen?

  • Ik geef het aan u door.

  • Dank u wel, fijne dag.

Bespreek beleefd taalgebruik en rustig spreken. Dit zijn modelzinnen, geen uitputtende lijst.

Tijdens het gesprek

Let op:

  • luister goed

  • stel korte vragen

  • geef duidelijke informatie

  • rond netjes af

Koppel dit aan eerdere onderdelen: ook hier zijn kernwoorden en vaste formuleringen belangrijk.

Wat komt als laatste in een telefoongesprek?

A

afronden

B

begroeten

C

vragen stellen

D

informatie geven

Toetst de volgorde van de vaste gespreksdelen.

Vul het telefoongesprek aan

Aan de telefoon begin je met begroeten. Daarna kun je vragen stellen. Je geeft dan informatie. Tot slot ga je netjes afronden.

begroeten
vragen stellen
informatie
afronden
mailen
afvinken
waarschuwen
schoonmaken

Sluit aan bij de vier vaste delen van een eenvoudig klantgesprek.

Een korte zakelijke mail

Soms stuur je op het werk een korte mail.

Die mail is duidelijk, netjes en zakelijk.

Benadruk dat een zakelijke mail anders is dan een appje: netter en duidelijker opgebouwd.

Opbouw van de mail

Een korte zakelijke mail heeft:

  • onderwerp

  • aanhef

  • kernbericht

  • afsluiting

Gebruik steeds dezelfde termen; die komen terug in de leerdoelen.

Voorbeeld van een mail

Onderwerp: Werklijst maandag

Aanhef: Beste mevrouw,

Kernbericht: Ik heb de werklijst ingevuld.

Afsluiting: Met vriendelijke groet,

Dit is een eenvoudig model. Leg uit dat de inhoud kort mag zijn als de boodschap duidelijk is.

Kenmerken van een goede mail

Een goede mail is:

  • kort

  • duidelijk

  • netjes

  • passend bij het werk

Maak het verschil zichtbaar tussen spreektaal en zakelijke schrijftaal zonder in grammaticale details te verdwalen.

Welk deel staat bovenaan een zakelijke mail?

A

afsluiting

B

aanhef

C

onderwerp

D

kernbericht

Toetst de opbouw van de mail.

Maak de mail compleet

Een korte zakelijke mail begint met het onderwerp. Daarna komt de aanhef. In het midden staat het kernbericht. Je eindigt met een afsluiting.

onderwerp
aanhef
kernbericht
afsluiting
taak
route
verbod
datum

Laat leerlingen de vaste onderdelen van een mail in de juiste volgorde plaatsen.

Kort verslag van werk

Na een taak vertel of schrijf je soms kort wat je hebt gedaan.

Dat heet een kort verslag.

Verbind dit met terugkijken op werk: niet uitgebreid, maar overzichtelijk en bruikbaar.

Wat staat in een verslag?

In een kort verslag noem je:

  • wat je hebt gedaan

  • wat goed ging

  • wat nog aandacht vraagt

Gebruik exact de formulering uit het leerdoel, zodat leerlingen de structuur herkennen.

Voorbeeld van een kort verslag

Ik heb de werktafel schoongemaakt en de materialen gecontroleerd.

Dat ging goed.

De kast moet nog verder worden opgeruimd.

Laat zien dat drie korte zinnen al genoeg kunnen zijn voor een bruikbaar verslag.

Waarom is verslag geven handig?

Zo weten anderen:

  • wat klaar is

  • wat goed ging

  • wat nog moet gebeuren

Koppel aan samenwerken: collega's of begeleiders kunnen sneller verder met de informatie.

Wat noem je in een kort verslag?

A

alleen wat klaar is

B

wat, goed, aandacht

C

naam, datum, taak

D

groet en afsluiting

De correcte optie vat de drie verplichte delen samen: wat gedaan is, wat goed ging en wat aandacht vraagt.

Vul het verslag aan

In een kort verslag schrijf je wat je hebt gedaan. Daarna noem je wat goed ging. Tot slot schrijf je wat nog aandacht vraagt.

gedaan
ging
aandacht vraagt
gebeld
verboden
onderwerp
route

Eenvoudige toepassing van de verslagstructuur uit de laatste inhoudsslides.

Wat heb jij geleerd in deze les?

Bespreek antwoorden klassikaal. Goede antwoorden noemen bijvoorbeeld instructies, vakwoorden, pictogrammen, formulieren, bellen, mailen of verslag.

Wat hielp jou het best om dit te begrijpen?

Laat leerlingen benoemen wat hielp: voorbeeldzinnen, stappen, pictogrammen, herhaling, korte woorden of uitleg van de docent.

Wat vond jij nog moeilijk?

Gebruik dit als signalering voor extra oefening. Mogelijke thema's: volgwoorden, pictogrammen, formulieren, telefoneren, mail of verslag.

Woordenlijst

instructie - uitleg over wat je moet doen

eerst - aan het begin

daarna - na de vorige stap

let op - dit is extra belangrijk

gereedschap - spullen waarmee je werkt

materialen - spullen die je gebruikt

controleren - nakijken of iets goed is

Deze slide heeft geen instructies

Woordenlijst

veilig - zonder gevaar

schoonmaken - reinigen of opruimen

invullen - opschrijven wat gevraagd wordt

pictogram - teken met een betekenis

verbod - iets mag niet

verplichting - iets moet

routeaanduiding - teken dat de weg wijst

Deze slide heeft geen instructies

Woordenlijst

formulier - papier of digitaal blad om in te vullen

werklijst - lijst met taken of controles

afvinken - met een vinkje aangeven dat iets klaar is

begroeten - iemand netjes welkom zeggen

aanhef - eerste nette zin van een mail

kernbericht - belangrijkste boodschap

afsluiting - laatste nette woorden van een mail

Deze slide heeft geen instructies