Formatief lesgeven

Formatief lesgeven in de les

1 / 29
volgende
Slide 1: Slide
newEditorSchoonheidsverzorgingMBOStudiejaar 3

In deze les zitten 29 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Formatief lesgeven in de les

Deze slide heeft geen instructies

Leerdoel

Ik kan uitleggen wat formatief lesgeven inhoudt en benoemen hoe ik dit in de praktijk ervaar, met aandacht voor het verzamelen van vragen, het geven en ontvangen van tussentijdse feedback, en het gebruiken van die informatie om het leerproces bij te sturen.

Deze slide heeft geen instructies

Leerdoel

Ik kan uitleggen wat formatief lesgeven inhoudt en benoemen hoe ik dit in de praktijk ervaar, met aandacht voor het verzamelen van vragen, het geven en ontvangen van tussentijdse feedback, en het gebruiken van die informatie om het leerproces bij te sturen.

Deze slide heeft geen instructies

Welke woorden passen volgens jou bij formatief lesgeven?

Gebruik de antwoorden om voorkennis op te halen. Vraag kort door op woorden als feedback, vragen, bijsturen, leren en toetsen.

Formatief lesgeven: wat is het?

Formatief lesgeven is lesgeven waarbij informatie over leren wordt gebruikt tijdens het leerproces.


Het doel is niet vooral beoordelen, maar ontdekken waar studenten staan, wat zij al begrijpen en wat nog aandacht nodig heeft. Die informatie helpt om de volgende stap in het leren te bepalen.

Benadruk het verschil met summatief beoordelen: formatief is gericht op verder leren, niet op een eindcijfer.

De kern van formatief handelen

  • zicht krijgen op het leerproces

  • signaleren wat goed gaat en wat nog niet

  • feedback gebruiken om verder te komen

  • les of aanpak tussentijds aanpassen

Deze slide heeft geen instructies

Niet alleen meten, maar bijsturen

Bij formatief lesgeven staat informatie verzamelen niet op zichzelf. De opbrengst krijgt pas waarde als docent en student er iets mee doen.


Inzicht in begrip of misvattingen leidt dus tot een keuze: extra uitleg, andere oefening, verduidelijking van doelen of een volgende stap voor de student.

Maak hier de koppeling naar 'handelen': informatie zonder vervolgactie is nog geen volledig formatief proces.

Tussentijdse feedback

  • geeft richting tijdens het leren

  • laat zien wat al lukt

  • maakt duidelijk wat de volgende stap is

  • werkt het best als feedback bruikbaar en concreet is

Deze slide heeft geen instructies

Wat is het belangrijkste doel van formatief lesgeven?

A

Leren bijsturen

B

Cijfers geven

C

Resultaten vergelijken

D

Eindniveau bepalen

De juiste kern is: informatie tijdens het leerproces gebruiken om volgende stappen te bepalen. De andere opties passen meer bij summatief beoordelen.

Kern van formatief handelen

Formatief lesgeven gebruikt informatie over leren tijdens het leerproces. Het doel is zicht krijgen op waar studenten staan. Daarna kun je feedback gebruiken en de les aanpassen om verder leren te ondersteunen.

leerproces
feedback
aanpassen
eindcijfer
toetsing
herhalen
beoordelen

De drie kernwoorden sluiten aan op slides 2 t/m 5: leerproces, feedback en aanpassen/bijsturen.

Wanneer is informatie verzamelen ook echt formatief?

Bespreek dat een goed antwoord noemt: informatie tijdens het leren verzamelen, begrip zichtbaar maken, feedback geven/ontvangen en op basis daarvan een volgende stap kiezen of de les aanpassen.

Waarom vragen ophalen?

Vragen ophalen in de les maakt zichtbaar wat studenten denken, begrijpen of nog niet durven uitspreken. Het helpt een docent om niet alleen uit te gaan van wat is uitgelegd, maar van wat echt is aangekomen.

Deze slide heeft geen instructies

Wat vragen kunnen laten zien

  • welke onderdelen duidelijk zijn

  • waar misvattingen ontstaan

  • welke uitleg nog ontbreekt

  • waar extra oefening nodig is

  • welke leerbehoeften studenten hebben

Deze slide heeft geen instructies

Van vraag naar inzicht

Vragen van studenten zijn meer dan losse opmerkingen. Ze geven signalen over begrip in de groep.


Vraag ophalen → inzicht in begrip en misvattingen → gerichte vervolgactie in de les

Je kunt toelichten dat ook weinig vragen iets kan betekenen: onduidelijkheid, onzekerheid of juist voldoende begrip. Dat vraagt interpretatie.

Informatie gebruiken in de les

  • extra voorbeeld geven

  • tempo aanpassen

  • misvatting meteen bespreken

  • andere werkvorm kiezen

  • studenten gerichter laten oefenen

Deze slide heeft geen instructies

Wat laat vragen ophalen in de les vooral zien?

A

Wie de hoogste score haalt

B

Wat echt is aangekomen

C

Of de planning klaar is

D

Hoeveel huiswerk er is

Sluit aan op slides 6 t/m 9: vragen geven zicht op begrip, misvattingen en leerbehoeften.

Van vraag naar vervolgactie

Vragen van studenten geven inzicht in begrip en misvattingen. Daarna volgt een gerichte vervolgactie in de les, zoals extra uitleg of oefenen.

inzicht
misvattingen
vervolgactie
samenvatting
eindtoets
mening
planning

De woorden volgen direct uit de pijllijn op slide 8 en de voorbeelden op slide 9.

Welke vervolgactie helpt jou het meest na een vraag of misvatting?

1

Extra uitleg

2

Meer oefenen

3

Ander tempo

4

Nieuw voorbeeld

5

Andere werkvorm

Deze slide heeft geen instructies

Hoe studenten dit ervaren

Studenten ervaren formatieve momenten verschillend. Wat voor de één steunend werkt, kan voor een ander onduidelijk of spannend zijn.


De ervaring hangt vaak samen met hoe duidelijk het doel is, hoe veilig de situatie voelt en of feedback echt helpt om verder te leren.

Deze slide heeft geen instructies

Wat behulpzaam of lastig kan zijn

  • duidelijke uitleg over het doel

  • concrete feedback

  • ruimte om fouten te maken

  • weten wat de volgende stap is

  • onduidelijk waarom iets gebeurt

  • feedback die te algemeen blijft

  • onzekerheid om vragen te stellen

  • geen merkbaar vervolg in de les

Lastig

Behulpzaam

Leg uit dat de kwaliteit van de ervaring vaak afhangt van de uitvoering, niet van het idee van formatief lesgeven zelf.

Geven en ontvangen van feedback

  • feedback geven vraagt helderheid

  • feedback ontvangen vraagt openheid

  • bruikbare feedback is specifiek

  • feedback helpt pas als je er iets mee kunt doen

Deze slide heeft geen instructies

Wanneer werkt het ondersteunend?

Formatief lesgeven ondersteunt leren wanneer studenten begrijpen wat het doel is, merken dat hun input serieus wordt genomen en ervaren dat feedback leidt tot een concrete vervolgstap.


Dan wordt zichtbaar dat formatieve momenten niet los staan van de les, maar onderdeel zijn van leren.

Deze slide heeft geen instructies

Wanneer werkt formatief lesgeven ondersteunend?

A

Als feedback een cijfer bevat

B

Als fouten direct meetellen

C

Als het doel onduidelijk blijft

D

Als input leidt tot een volgende stap

Gebaseerd op slides 10 t/m 13: doel helder, veilige situatie en bruikbare feedback die tot actie leidt.

Ervaring van studenten

Formatieve momenten helpen vooral als het doel duidelijk is en feedback concreet is. Studenten ervaren het vaak als lastig wanneer er geen merkbaar vervolg in de les is.

doel
concreet
vervolg
cijfer
spannend
oordeel
resultaat

Echoot de contrasten behulpzaam/lastig uit slides 11 en 13.

Waardoor voelt feedback voor jou steunend of juist lastig?

Laat studenten voorbeelden noemen zoals: duidelijk doel, concrete feedback, ruimte om fouten te maken, serieus genomen worden, of juist onduidelijkheid en algemene feedback. Koppel terug aan hun eigen leservaring.

Wat neem jij mee uit deze les?

Laat studenten één inzicht benoemen, bijvoorbeeld dat formatief lesgeven draait om bijsturen tijdens het leren, of dat vragen en feedback informatie geven voor een volgende stap.

Wat hielp jou vandaag het meest om dit te begrijpen?

Moedig concrete antwoorden aan: bijvoorbeeld vragen ophalen, voorbeelden, schema's, concrete feedback of klassengesprek.

Welk onderdeel vond jij nog het lastigst?

Gebruik de antwoorden om onduidelijkheden zichtbaar te maken en eventueel kort terug te koppelen voor de begrippenlijst start.

Begrippenlijst

formatief lesgeven - lesgeven waarbij informatie over leren tijdens het leerproces wordt gebruikt om verder leren te ondersteunen.

formatief handelen - het verzamelen, interpreteren en gebruiken van informatie om onderwijs of leren bij te sturen.

leerproces - de manier waarop een student stap voor stap kennis en vaardigheden ontwikkelt.

tussentijdse feedback - feedback die tijdens het leren wordt gegeven om verbetering mogelijk te maken.

misvatting - een onjuist of onvolledig begrip van de leerstof.

leerbehoefte - wat een student nodig heeft om verder te komen in het leren.

bijsturen - het aanpassen van aanpak, uitleg of oefening op basis van nieuwe informatie.

Deze slide heeft geen instructies