De maatschappij & ik (2) - les 2

• Wereldcampus
• Middelbare school
• vmbo, mavo, havo, vwo
• Leerjaar 1-3

De Wereld en IK!

De maatschappij en ik!

Les 2

Overzicht Periode 1

• Thema: De Maatschappij & IK
• Benodigde lesmaterialen: 
    werkboekje / los schrift - pen - chromeboek (opgeladen)

Week 1	Week 2	Week 3	Week 4	Week 5	Week 6	Week 7	Week 8	Week 9	Week 10	Week 11
Kinder-rechten	Onze Grondwet	Trias Politica	Ons politiek landschap	Burgers in een democratie	Inspraak van burgers	Inspraak op school	Inspraak op school	Eind- opdracht

Kapstok zodat de leerlingen wekelijks overzicht hebben en houden van te behandelen onderwerpen, stof en voortgang.  Let op: in week 5/6 starten met de eindopdracht. 

              Startklaar

• Op je plek zitten 
• Telefoon in het Zakkie 
  
• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
• Schoolspullen op tafel: Chromebook (geladen), JdW-map/werkboekje, pen 
• Geen kauwgom of ander eten

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

       Actualiteiten - maak de kijkvragen

1. President Trump heeft z'n macht gebruikt om een televisie-presentator te laten stoppen met z'n werk. Mag dat? Leg uit. 

2a. Hoe ver gaat de vrijheid van meningsuiting? 
Waar ligt voor jou de grens? 
2b. Is dat anders voor iemand van de media?
 
3. Kan dit ook bij media in Nederland gebeuren?

Actualiteit

Lees samen en bespreek een artikel (bijv. van NPO kennis) of nieuwsfragment (journaal, journaal in makkelijke taal, 2vandaag) met vragen. 

           Lesplanning

1. Actualiteiten
2. Terugblik

3. Leerdoelen

4. Voorkennis en uitleg waarden 

5. Stellingenspel

6. Begrippen en vragen

7. Afsluiting 

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.      

Terugblik 1: Kinderrechten.....

1. Gelden alleen in rijke landen
2. Gelden voor alle kinderen van 0-16 jaar
3. Gelden altijd en overal, voor alle 0-18 jarigen
4. Geen van de antwoorden is juist

Terugblik 2: Kinderrechten.....

1. Worden in Nederland altijd nageleefd
2. Worden overal ter wereld nageleefd
3. Worden niet altijd nageleefd
4. Worden nooit nageleefd

Wat kun je doen als het misgaat met jouw kinderrechten?

Noem 2 kinderrechten die voor jou belangrijk zijn

Geef een voorbeeld van een verbeterpunt van een kinderrecht in Nederland

           Leerdoelen

Je kunt uitleggen wat klassieke en sociale grondrechten zijn, en van elk twee voorbeelden geven. 

Je kunt uitleggen waarom grondrechten een belangrijke plaats innemen in een democratie, en ontbreken in een dictatuur. 

 

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.      

Korte video met uitleg over de Grondwet, 
klassieke en sociale grondrechten. 

Bespreek daarna voorbeelden van klassieke en sociale grondrechten. En waarom deze rechten belangrijk zijn. Wat als ze er niet zouden zijn?

Een belangrijk verschil is dat klassieke grondrechten beschermen tegen inmenging van de overheid, terwijl sociale grondrechten de overheid verplichten zich in te spannen. Kun je bij de rechter een woning of een baan eisen? 

Klassieke grondrechten

Schrijf op: 

Klassieke grondrechten: basisrechten die elke inwoner van Nederland heeft. Rechten over vrijheid en bescherming tegen de overheid. 

Bijvoorbeeld?

Laat de leerlingen zelf voorbeelden bedenken. 

5. Concrete en herkenbare voorbeelden

De docent maakt gebruik van praktische en concrete voorbeelden die voor leerlingen herkenbaar zijn in hun eigen leefwereld om tot beter begrip te komen. De docent doet hierbij een beroep op dual coding. Door het visuele en het verbale te combineren vergroot de docent de kans dat lesstof beter bij de leerlingen blijft beklijven.

Sociale grondrechten

Schrijf op: 

Sociale grondrechten: rechten over basisvoorzieningen voor elke inwoner van Nederland. Basisvoorzieningen waarvoor de overheid moet zorgen. 

Bijvoorbeeld?

Laat de leerlingen zelf voorbeelden bedenken. 

5. Concrete en herkenbare voorbeelden

De docent maakt gebruik van praktische en concrete voorbeelden die voor leerlingen herkenbaar zijn in hun eigen leefwereld om tot beter begrip te komen. De docent doet hierbij een beroep op dual coding. Door het visuele en het verbale te combineren vergroot de docent de kans dat lesstof beter bij de leerlingen blijft beklijven.

Botsende rechten

Vrijheid van meningsuiting & gelijkheid (artikel 1)

Vrijheid van godsdienst & gelijkheid (artikel 1)

Vrijheid van pers & recht op privacy

Laat de leerlingen zelf voorbeelden bedenken. 

5. Concrete en herkenbare voorbeelden

De docent maakt gebruik van praktische en concrete voorbeelden die voor leerlingen herkenbaar zijn in hun eigen leefwereld om tot beter begrip te komen. De docent doet hierbij een beroep op dual coding. Door het visuele en het verbale te combineren vergroot de docent de kans dat lesstof beter bij de leerlingen blijft beklijven.

Klassiek (k.) of Sociaal (s.)?

1) Vrijheid van meningsuiting
2) Recht op onderwijs
3) Recht op privacy
4) Bevorderen van werkgelegenheid
6) Recht op medische zorg
7) Recht op een eerlijk strafproces
8) Beschermen en verbeteren van leefmilieu
9) Vrijheid van geloof

6. Actieve verwerking

Leerlingen krijgen 10 minuten voor het beantwoorden en in tweetallen bespreken en vergelijken van de antwoorden. Daarna kort klassikaal.  

6. Actieve verwerking

De docent maakt expliciet hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. De docent start met modelleren en laat leerlingen vervolgens actief inoefenen. Volgens het 'ik-wij-jullie/jij-wij' principe wordt de ondersteuning geleidelijk afgebouwd. Er wordt gevarieerd in oefentypes en het leerproces wordt zichtbaar gemaakt, bijvoorbeeld met hardop denken opdrachten. Effectieve leerstrategieën zoals zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode worden expliciet aangeleerd. Dit herkneden van de lesstof helpt bij het bewerken van het lange termijn geheugen.

Klassiek

Sociaal

Vrijheid
mening

Meer 
werk

Recht 
privacy

Recht 
onder-
wijs

Recht 
medisch
zorg

Recht 

eerlijk 
proces

Vrijheid
geloof

Beter 
milieu

Klassiek (k.) of Sociaal (s.)?

1) Vrijheid van meningsuiting                            - K.                         
2) Recht op onderwijs                                       - K. & S.
3) Recht op privacy                                           - K.
4) Zorgen voor meer werk                                 - S.
6) Recht op medische zorg                               - S.
7) Recht op een eerlijk strafproces                   - K.
8) Beschermen en verbeteren van leefmilieu   - S. 
9) Vrijheid van geloof                                        - K. 

6. Actieve verwerking

Leerlingen krijgen 10 minuten voor het beantwoorden en in tweetallen bespreken en vergelijken van de antwoorden. Daarna kort klassikaal.  

Bespreek ook hoe het met de burgers in een land gaat als het betreffende grondrecht er niet zou zijn. Wat zou er anders zijn?

6. Actieve verwerking

De docent maakt expliciet hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. De docent start met modelleren en laat leerlingen vervolgens actief inoefenen. Volgens het 'ik-wij-jullie/jij-wij' principe wordt de ondersteuning geleidelijk afgebouwd. Er wordt gevarieerd in oefentypes en het leerproces wordt zichtbaar gemaakt, bijvoorbeeld met hardop denken opdrachten. Effectieve leerstrategieën zoals zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode worden expliciet aangeleerd. Dit herkneden van de lesstof helpt bij het bewerken van het lange termijn geheugen.

Stellingenspel

We gaan discussiëren over 3 verschillende stellingen

1. Ben je voor of tegen de stelling?
   
2. Ga zitten bij het voor- of tegenkamp
   
3. Schrijf 1 argument op waarom je voor of tegen de stelling bent Gebruik ook begrippen die je bij Wereldcampus hebt geleerd.
4. Korte klassikale discussie
   

Zorg dat je de klas in twee kanten kunt uitsplitsen en zorg dat iedereen een pen en papier heeft om argumenten uit te schrijven. 

Controleer of de leerlingen weten wat een goed argument is. Zo niet, werk de SExI-methode uit op het bord (State, Explain, Illustrate). 

Stelling

"De overheid moet sociale media streng controleren op haatdragende berichten en daartegen optreden"

1. Ben je voor of tegen de stelling?
   
2. Ga zitten bij het voor- of tegenkamp
   
3. Schrijf 1 argument op waarom je voor of tegen de stelling bent. 
   Gebruik ook begrippen die je bij Wereldcampus hebt geleerd.
4. Korte klassikale discussie
   

Probeer na de discussie te bespreken welke grondrechten (en welke waarden) met elkaar botsten.

Discussiepunt: In hoeverre mag je vrijheid van meningsuiting inperken om anderen te beschermen tegen schadelijke inhoud?

Stelling

"Mensen die een baan hebben en leerlingen met een goed rapport moeten voorrang krijgen bij sociale grondrechten"

1. Ben je voor of tegen de stelling?
   
2. Ga zitten bij het voor- of tegenkamp
   
3. Schrijf 1 argument op waarom je voor of tegen de stelling bent.
   Gebruik ook begrippen die je bij Wereldcampus hebt geleerd.
4. Korte klassikale discussie
   

Probeer na de discussie te bespreken welke grondrechten (en welke waarden) met elkaar botsten.

Discussiepunt: Is het eerlijk om mensen die beter presteren in baan of op school voorrang te geven bij effectueren van sociale grondrechten vs. gelijkwaardigheid / gelijke behandeling van allen?

Stelling

"Ik heb niks te verbergen dus het recht op privacy of het recht op een eerlijk proces kan wel uit de Grondwet"

1. Ben je voor of tegen de stelling?
   
2. Ga zitten bij het voor- of tegenkamp
   
3. Schrijf 1 argument op waarom je voor of tegen de stelling bent.
   Gebruik ook begrippen die je bij Wereldcampus hebt geleerd.
4. Korte klassikale discussie
   

Probeer na de discussie te bespreken welke grondrechten (en welke waarden) met elkaar botsten.

Discussiepunt: recht op privacy en eerlijk proces beschermen allebei tegen de overheid. Wat als er een overheid met minder democratische plannen komt, die zich (steeds meer) mengt in de leven van burgers?

           Begrippen
           uit deze les

Grondwet
grondrechten
klassieke grondrechten

sociale grondrechten

botsende grondrechten

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

Afsluiting

Je kunt uitleggen wat klassieke en sociale grondrechten zijn, en van elk twee voorbeelden geven. 

Je kunt uitleggen waarom grondrechten een belangrijke plaats innemen in een democratie, en ontbreken in een dictatuur. 

 

Volgende week: Trias Politica

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.      

Noem 2 dingen die je vandaag hebt geleerd. 

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

Wat is nog onduidelijk of wil je meer over leren?

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

whimsical.com