Groepsdruk, de risico’s van vapen & slechte invloed
Lesduur is: 50 minIntroductie
Instructies
- De leerlingen hebben na deelname aan de les kennisgemaakt met de thema's groepsdruk, de risico’s van vapen & slechte invloed.
- De leerlingen weten na deelname aan de les wat de risico’s van vapen zijn.
- De leerlingen weten na de les wat groepsdruk is.
- De leerlingen worden tijdens de les bewust wanneer iemand een slechte invloed op hen heeft.
- Digibord met wifi
- Download het werkblad en print die uit voor de leerlingen
Onderdelen in deze les
⚠️ Zet deze les over vapen in als je merkt dat vapen speelt in jouw klas. Is dit niet aan de orde, dan raden we aan deze les niet te geven.
Tijdens deze les over vapen kan het zijn dat sommige leerlingen vervelend reageren of ongepast gedrag vertonen, zoals grappen maken of elkaar onderbreken. Dit komt vaak door ongemak, groepsdruk of de gevoeligheid van het onderwerp. Het is belangrijk dat je als docent grenzen stelt en het gesprek respectvol houdt.
Hier enkele tips:
Maak afspraken: Maak van tevoren enkele basisafspraken voor het gesprek (zoals luisteren, respect, niet uitlachen, etc.).
Blijf kalm: Bij ongepaste reacties of afleidend gedrag, blijf rustig en breng de focus terug naar de les. Herinner de klas aan de gemaakte afspraken.
Iedereen mag zijn mening geven: Zorg ervoor dat iedereen zich vrij voelt om zijn mening te delen, zolang het respectvol is.
Erken emoties: Als een leerling zich ongemakkelijk of boos voelt, geef ruimte om dit te uiten. Dit kan helpen de spanning te verlichten.
Geef grenzen aan: Wees duidelijk over wat wel en niet acceptabel is in de klas. Leg uit dat storend gedrag het leerproces van anderen beïnvloedt.
Vertel de leerlingen dat deze les gaat over vapen. De les gaat aan de hand van video’s, vragen, stellingen en opdrachten dieper in op verschillende onderwerpen die te maken hebben met dit thema, zoals groepsdruk, de risico’s van vapen & de slechte invloed van vrienden.
Bekijk de Sterrenstof-quiz met de jongerenexperts. De leerlingen doen in stilte mee en omcirkelen de juiste antwoorden op hun werkblad.
Welke score heb jij?
Vraag aan de klas hoeveel antwoorden ze goed hadden. Begin bij één goed antwoord en tel door tot vier. Laat de leerlingen hun hand opsteken bij het aantal dat ze goed hebben.
Benadruk dat het geen wedstrijd is en dat het niet uitmaakt hoeveel vragen je goed had.
Klassikale vraag
Bespreek met de leerlingen waarom zij denken dat mensen vapen.
Let op: sommige leerlingen kunnen terughoudend zijn met antwoorden, uit angst dat de docent hen verraadt aan ouders. Wil je een open gesprek? Geef dan duidelijk aan dat dit niet het geval is.
Suggesties:
Omdat ze verslaafd zijn
Omdat er veel lekkere smaakjes zijn
Omdat het makkelijk te krijgen is
Omdat “iedereen” het doet
Omdat ze denken dat het gezonder is dan roken
Bespreek in tweetallen
Laat de leerlingen in tweetallen bespreken of ze zelf weleens hebben gevaped of iemand kennen die dat doet. Bespreek dit daarna klassikaal.
Let op: geef aan dat ze niet namens klasgenoten mogen spreken. Deel alleen ervaringen uit hun eigen leven of thuissituatie
Vervolgvragen:
Hoe ben je begonnen met vapen?
Zou je willen stoppen?
Wat vind je ervan dat iemand in jouw omgeving vaped?
Bekijk de video met de jongerenexperts
Klassikale vraag
Bespreek waarom de vrienden van Lois zo’n grote invloed hadden op haar keuze om te gaan vapen.
Differentiatie:
Als leerlingen moeite hebben om op gang te komen, stel dan de volgende vragen ter ondersteuning:
In wat voor situatie zou Lois voor het eerst gevaped kunnen hebben?
Waarom had Lois het gevoel dat ze ook moesten gaan vapen?
Had Lois ook kunnen besluiten om niet te gaan vapen, ondanks dat al haar vrienden dat wel deden?
Klassikale vraag
Bespreek waarom de vrienden van Lois zo’n grote invloed hadden op haar keuze om te gaan vapen.
Differentiatie:
Als leerlingen moeite hebben om op gang te komen, stel dan de volgende vragen ter ondersteuning:
In wat voor situatie zou Lois voor het eerst gevaped kunnen hebben?
Waarom had Lois het gevoel dat ze ook moesten gaan vapen?
Had Lois ook kunnen besluiten om niet te gaan vapen, ondanks dat al haar vrienden dat wel deden?
Groepsdruk is het gevoel dat je iets moet doen om erbij te horen. Soms doe je dingen die je eigenlijk niet wilt, omdat je erbij wilt horen of je bang bent om uitgelachen of buitengesloten te worden. Bijvoorbeeld: vapen terwijl je dat zelf niet wil.
Eens of oneens
Laat de kinderen hun hand omhoog doen als ze het eens zijn met de stelling. Deze stelling hoeft niet te gaan over vapen, maar kan ook te maken hebben met andere situaties waar groepsdruk in voorkomt.
Mochten de leerlingen het moeilijk vinden om dit te bedenken, kan je ze op weg helpen door een aantal voorbeelden te geven, zoals:
Vapen
Pesten
Stelen
Iets kopen, zoals kleding, schoenen of een (nieuwe) telefoon
Vervolgvragen:
Hoe kun je omgaan met groepsdruk?
Hoe kun je in moeilijke situaties toch nee zeggen? Heeft iemand tips?
Hoe zou je willen dat er gereageerd wordt op jouw ‘nee’?
Wat is het ergste dat er kan gebeuren als je nee zou zeggen?
Is er een situatie waarin je wel nee hebt gezegd? Hoe waren de reacties toen?
Eens of oneens
Laat leerlingen gaan staan als ze het hiermee eens zijn, en blijven zitten als ze het oneens zijn.
Vervolgvragen:
Wanneer is iemand een echte vriend?
Zijn het goede vrienden als ze je niet accepteren omdat je iets niet wilt?
Zijn het goede vrienden als ze je gezondheid negatief beïnvloeden?
Zijn het goede vrienden als ze het slechte in je naar boven halen?
Bekijk de video met de jongerenexperts
Klassikale vraag
Bespreek klassikaal wat de leerlingen van deze vraag vinden.
Vervolgvragen:
Wanneer ben je gezond?
Past vapen bij een gezonde leefstijl?
Schrijf drie risico’s op voor jezelf
Laat de leerlingen individueel drie risico’s van vapen opschrijven. Herhaal geen voorbeelden uit de video’s. Daag hen uit om zelf na te denken of zich iets te herinneren.
Bespreek klassikaal
Verslaving
Angsten
Nicotinevergiftiging
Metaalvergiftiging
Moeilijk adem
Hoesten
Piepende ademhaling
Littekens op je longen
Schade aan je mond en tanden
Onregelmatige hartslag
Slechte concentratie
Misselijkheid
Duizelig
Tast het zenuwstelsel aan
Vapes kunnen ontploffen
Bekijk de video met de jongerenexperts.
Wil je meer weten over vapen of heb je hulp nodig om te stoppen? Dan kun je terecht bij de volgende instanties:
ikstopnu.nl
Jellinek
Trimbos
Huisarts
GGD in jouw gemeente
Dit is een quote om de les mee af te ronden. Lees deze hardop voor in de klas.
De kleding die de jongeren dragen in de video is van America Today.
Extra opdracht: Maak een anti-reclame in groepjes van vier.
Dit is een extra verdiepingsopdracht. Je kunt ervoor kiezen om deze direct uit te voeren, er op een later moment op terug te komen of de opdracht mee te geven als huiswerk. Zo kun je het onderwerp vapen verder verdiepen wanneer dat past binnen jouw planning.
Laat de leerlingen in groepjes van vier een anti-reclame maken over vapen.
Suggestie:
Ze maken een poster over waarom je juist niet moet vapen.
Ze nemen een video op over waarom je moet stoppen met vapen.
Stappenplan:
Stap 1: Bedenk minimaal vijf redenen waarom vapen gestopt moet worden.
Stap 2: Bedenk hoe mensen kunnen stoppen met vapen.
Stap 3: Verzin een manier om de anti-reclame vast te leggen, bijvoorbeeld:
Een poster met verschillende plaatjes of tekeningen
Een video met uitspraken die jullie boodschap ondersteunen
Stap 4: Presenteer met je viertal
Ieder groepje presenteert binnen één minuut de antivape-reclame.
Laat de antivape-reclame zien aan de klas en leg uit waarom mensen moeten stoppen met vapen en hoe ze dat kunnen doen.
Docent, wil je deze les kort evalueren?
Vul dan de vragenlijst in, het kost je slechts één minuut.
Zo bouwen we samen aan een nog sterkere versie van Sterrenstof.
Vragenlijst: https://7m8p8dccy1o.typeform.com/to/uvJYSVUd
Dit was het einde van de les. Vraag of de leerlingen nog vragen hebben en check of ze de les goed afsluiten.
Dankjewel voor het volgen!
