Het Amerikaans-Mexicaans grensgebied
Economische verschillen tussen VS en Mexico
Het Amerikaans-Mexicaans grensgebied
Economische verschillen tussen VS en Mexico
Leerdoelen
-Je begrijpt hoe de grens tussen Mexico en de VS tot stand is gekomen.
-Je weet welke problemen deze migranten tegenkomen tijdens hun migratie.
-Je weet waarom veel mensen uit Midden-Amerika naar de VS migreren.
-Je weet in welke omstandigheden de meeste migranten komen.
Wat gaan we doen?
- Bespreken Mex-VS
paragraaf 1.2
Opdracht(en) maken / bespreken.
Belangrijke begrippen:
BBP, bbp/per hoofd, koopkracht, beroepsbevolking, C-P, internationale arbeidsverdeling, ruilvoetverslechtering, importvervangende industrie
Niet alleen harmonieus
Maar waarom allemaal?
Ongelijkheid tussen de landen én regio’s
VS – meer kansen voor inwoners dan Mexico.
Historische relaties tussen de gebieden
Culturele, ruimtelijke en sociale verschillen.
Paragraaf 2 Economische verschillen tussen de VS en Mexico
De economie van de VS en Mexico vergeleken
Economische indicatoren (?)
Bruto binnenlands product (bbp)
- Bbp per hoofd geeft beeld van het gemiddeld inkomen.
Koopkracht
Inkomensongelijkheid
Verdeling van de
beroepsbevolking
Op basis van de indicatoren dus:
De VS: centrum
Mexico: semiperiferie
Onderontwikkelde landen:
periferie
Verdeling beroepsbevolking
Primair: landbouw, visserij en mijnbouw
Secundair: Industrie
Tertiair: Dienstverlening profit
Quartair: Dienstverlening non-profit.
Het aantal mensen in een land dat kan en wil werken - verdelen we in 4 sectoren. Hoe complexer het werk des te meer ontwikkeld het land is.
BBP per hoofd
Wat valt op?
BBP per hoofd
Wat valt op?
Centrum-periferie model
Huiswerk
Lees eerst paragraaf 2 volledig door.
Ga aan de slag met de opdrachten 1 t/m 4 van paragraaf 2.
Eerder klaar?
Verdiep dan de leerstof door paragraaf 11 te maken mét de atlas.
Het Amerikaans-Mexicaans grensgebied
Economische verschillen tussen VS en Mexico
Leerdoelen
-Je begrijpt hoe de grens tussen Mexico en de VS tot stand is gekomen.
-Je weet waarom veel mensen uit Midden-Amerika naar de VS migreren.
-Je weet in welke omstandigheden de meeste migranten komen.
Wat gaan we doen?
Terugblik
Bespreken Mex-VS
paragraaf 1.2
Opdracht(en) maken / bespreken
Belangrijke begrippen:
BBP, bbp/per hoofd, koopkracht, beroepsbevolking, C-P, internationale arbeidsverdeling, ruilvoetverslechtering, importvervangende industrie
Terugblik
Centrum of periferie?
Centrum of periferie?
BBP per hoofd
Wat valt op?
Centrum-periferie model
Terugblik vorige les
1b Geef twee redenen waarom het gemiddelde bbp per hoofd van de totale bevolking in de VS veel hoger uitkomt dan in de meeste delen van de VS.
Als je kijkt naar de verdeling van de beroepsbevolking over de sectoren, dan is er een verschil tussen de VS als centrumland in de negentiende eeuw en de VS nu.
4 b Wat is er in de verdeling van de beroepsbevolking in centrumlanden als de VS veranderd in de afgelopen tweehonderd jaar?
Leerdoelen
-Je begrijpt hoe de grens tussen Mexico en de VS tot stand is gekomen.
-Je weet waarom veel mensen uit Midden-Amerika naar de VS migreren.
-Je weet in welke omstandigheden de meeste migranten komen.
Wat gaan we doen?
Bespreken Mex-VS
Opdrachten bespreken
Vooruitblik paragraaf 3
Belangrijke begrippen:
BBP, bbp/per hoofd, koopkracht, beroepsbevolking, C-P, internationale arbeidsverdeling, ruilvoetverslechtering, importvervangende industrie / bevolkingsdiagram, vruchtbaarheidscijfer, sterftecijfer, geboortecijfer, levensverwachting
Hoe werd de VS een centrumland?
Industrialisatie mogelijk door:
- grondstoffen aanwezig: steenkool, ijzererts
Groot voedselaanbod
- goede landbouwgrond
- mechanisatie (?)
Werknemers: immigranten uit Europa
Uitbreiding infrastructuur, VS ontsloten(?)
- spoorwegen
- telegraaf, telefoon
Een Spaanse kolonie
Vanaf 1850: industriële revolutie in het centrum
Versterking internationale arbeidsverdeling tussen centrum en periferie -> waarom dan?
Europa, VS (centrum): export van industrieproducten naar periferie
Mexico (periferie): export van edelmetalen naar Spanje (centrum)
Een Spaanse kolonie
19e eeuw
Latijns-Amerika (Mexico) onafhankelijk
Verschuiving economisch centrum van Spanje naar Noordwest-Europa
Latijns-Amerika: export van voedsel en grondstoffen, import van industrieproducten zorgt voor: ruilvoetverslechtering
Eerlijke verdeling
Oneerlijke verdeling
€1000,- €2000,-
Importvervangende industrialisatie en afhankelijkheid van olie
Mexico rond 1930
Importvervangende industrie
- eenvoudige eindproducten
- invoer halffabricaten en kapitaalgoederen
- opbouw basisindustrie
Gevolgen
- monopolie positie binnenlandse bedrijven: hoge prijzen,
lage kwaliteit
- invoer buitenlandse technologie (meer afhankelijk)
20e eeuw
- ontdekking olievoorraden
- kwetsbare economie door export olie jaren 80: crisis
Industrie voor de export
Mexico vanaf jaren 60
Exportindustrie
Gunstige vestigingsplaats bedrijven
- lage loonkosten
- ligging nabij VS
- vrijhandelszones in noordelijk grensgebied
- belastingvoordelen
1994: NAFTA
- overeenkomst tussen Mexico, VS en Canada
- Mexico: gunstige vestigingsplaats
- veel goedkope arbeidskrachten
Sterke groei export, opkomende economie
Leerdoelen
-Je begrijpt hoe de grens tussen Mexico en de VS tot stand is gekomen.
-Je weet waarom veel mensen uit Midden-Amerika naar de VS migreren.
-Je weet in welke omstandigheden de meeste migranten komen.
Wat gaan we doen?
Bespreken Mex-VS
Opdrachten bespreken
Vooruitblik paragraaf 3
Belangrijke begrippen:
BBP, bbp/per hoofd, koopkracht, beroepsbevolking, C-P, internationale arbeidsverdeling, ruilvoetverslechtering, importvervangende industrie / bevolkingsdiagram, vruchtbaarheidscijfer, sterftecijfer, geboortecijfer, levensverwachting
Paragraaf 3
Wat gaan we doen?
- Terugblik
paragraaf 1.3 bespreken
Maak opdrachten 1, 2 en 5 van paragraaf 3.
Je kent de belangrijkste bevolkingskenmerken van de VS en Mexico
Je kent de belangrijkste culturele kenmerken van de VS en Mexico
Je kent enkele bijzondere culturele kenmerken van het grensgebied.
Welke 3 fasen van industrie/ontwikkeling heeft Mexico gehad van de 19e eeuw tot nu?
Gebruik je boek als hulpmiddel.
Noteer ze alle drie en leg ze kort uit.
- Ruilvoetverslechtering (19e eeuw)
- Import vervangende industrie (1930)
- Export georiënteerde industrie (1960)
Waar wonen de inwoners van de VS en Mexico?
VS: 326 miljoen inwoners
Mexico: 128 miljoen inwoners
Mate van verstedelijking: hoog
Bevolkingsspreiding: ongelijk
VS: hoge bevolkingsdichtheid in
gematigde klimaatzones en aan kust
Mexico: hoge bevolkingsdichtheid in
Mexico-Stad
Bevolkingsconcentraties in
grenssteden
De opbouw van de bevolking
Verschil in leeftijdsopbouw
Mexico: meer jongeren
VS: meer ouderen
Verschil in geboortecijfer
Mexico: relatief hoog
- snellere bevolkingsgroei
VS: relatief laag
Het demografisch transitiemodel
Fase 1
Lage welvaart
Hoog sterftecijfer, hoog geboortecijfer
Fase 2
Stijgende welvaart
Dalend sterftecijfer
Fase 3
Verder toename welvaart
Dalend geboortecijfer
Fase 4
Hoge welvaart
Laag sterftecijfer, laag
geboortecijfer
Extra uitleg:
https://www.youtube.com/watch?v=XEy1M0ryEyc
Bevolkingsgroepen in de VS en Mexico
VS
Immigranten uit Midden- en Zuid-Amerika: hispanics
- groeiende groep
- gedeelde identiteit
- cultuur: gemeenschappelijke waarden, gewoonten en
opvattingen
Etnische groepen met dezelfde afkomst: blanken,
hispanics, zwarten en Aziaten
Mexico
Meerderheid: mestiezen (indiaans/blank)
20% van de bevolking: Indiaanse afkomst
Cultuurkenmerken van de VS en Mexico
VS
Europese invloeden
Engelse taal
Religie: protestantisme
Enorme diversiteit: cowboylaarzen, sneakers
Mexico
Indiaanse en Spaanse invloeden
Spaanse taal
Religie: rooms-katholicisme
Indiaanse en Spaanse invloeden in voedsel en muziek
Culturele kenmerken van het grensgebied
Vermenging van culturen door:
Migratie
Werkplek over de grens
contact met familie
toerisme
Steden in grensgebied VS deels Spaanstalig
Veel Amerikaanse invloed in Mexico: fastfood en kleding
Huiswerk
Lees eerst paragraaf 3 volledig door.
Ga aan de slag met de opdrachten 1 ,2 en 5 van paragraaf 3.
Eerder klaar?
Verdiep dan de leerstof door paragraaf 11 te maken mét de atlas.
Paragraaf 4
Wat gaan we doen?
- Terugblik
paragraaf 1.4 bespreken
Maak de opdrachten 1 t/m 6, opdracht 4 NIET.
Je begrijpt wat push en pullfactoren zijn en kan deze toepassen.
Je kent de algemene migratiegeschiedenis van Mexico/VS
Ondanks het feit dat het noorden van Mexico dunbevolkt is, zijn de steden hier de afgelopen decennia sterk gegroeid.
D. Geef hiervoor een verklaring.
b Geef voor de bevolkingspiramide van de VS een voor- en een nadeel van de leeftijdsopbouw.
Push- en pullfactoren
Pushfactoren
Redenen om te vertrekken
Pullfactoren
Redenen om naar een gebied toe
te gaan
Migratiestromen
Van arme naar rijke landen
Van onveilige naar veilige landen
Hindernissen
Regelgeving, grensbewaking, geld, …
Natuurlijke hindernissen
Migratiegeschiedenis van de Mexicanen naar de VS
Vanaf 1940
Toenemende werkloosheid in Mexico
Grotere werkgelegenheid in de VS
1942: Bracero-verdrag
Mexicaanse arbeiders in Amerikaanse landbouw
● Legale migratie
(vraaggestuurde migratie)
4,5 miljoen Mexicanen naar de VS
● Geldzendingen naar families
in Mexico leiden tot meer migratie.
Illegale migratie
1965
Bracero-verdrag beëindigd
Toename illegale migratie
Aanbodgestuurde migratie
- migratie op eigen initiatief
1986
Strafbaar om illegalen in dienst te nemen
Grote groep Mexicanen krijgt legale status
Seizoenarbeid deels gelegaliseerd
Daling illegale migratie, stijging legale migratie
Vanaf jaren 90
Afname migratie naar de VS
Huiswerk
Lees eerst paragraaf 4 volledig door.
Ga aan de slag met de opdrachten 1 t/m 6 van paragraaf 4
Eerder klaar?
Verdiep dan de leerstof door paragraaf 11 te maken mét de atlas.
Wat gaan we doen?
- Terugblik
paragraaf 1.4 & 1.6 bespreken
maak de opdrachten 1 t/m 6, opdracht 4 NIET (paragraaf 4)
maak opdrachten 1 t/m 6 van paragraaf 6.
Je weet wat de positie van Mexicaanse migranten in de VS is.
Je weet hoe de dubbelsteden aan de grens van Mexico en de VS zijn ontstaan
Je kunt de ruimtelijke en sociale verschillen tussen beide landen in een dubbelstad omschrijven.
Je kunt de interactie in de dubbelsteden beschrijven
Wat is het verschil tussen een pushfactor en een pullfactor?
Noem een voorbeeld van een push factor en een pull factor
In welke fase van het demografisch transitiemodel zit Mexico?
Hoe kan je zien dat de VS in fase 4 van het demografisch transitiemodel zit?
Leg uit hoe importvervangende industrie werkt
Welke problemen ervaren veel (semi)perifere landen die importvervangende industrialisatie toepassen?
De Mexicaanse migratie na de NAFTA
1994: NAFTA
Canada, VS en Mexico
Vrije handel bevorderen
- zware klap voor Mexicaanse landbouw
- veel concurrentie vanuit VS en Canada
- Mexicaanse producten geweerd
Toenemende armoede in zuiden van Mexico
- eerst migratie naar Mexico-Stad en het noorden
- daarna verdere migratie naar VS
21e eeuw: verdergaande afname Mexicaanse migratie door
Daling vruchtbaarheidscijfer in Mexico
Economische crisis (2008) en groei Mexicaanse economie
De positie van de Mexicanen in de VS
Onderklasse in de Amerikaanse samenleving
Illegalen:
Geen werknemersrechten
Angst voor uitzetting
Discriminatie en uitbuiting
20% leeft onder de armoedegrens
Velen werken in de informele sector
Sommigen werken in de formele sector
Angst van Amerikanen voor verdringing op de arbeidsmarkt
Etnische spanningen tussen Mexicanen en bevolkingsgroepen met een andere afkomst
Ontstaan van dubbelsteden
Dubbelstad
Gescheiden door een grens of rivier
In grensregio: gescheiden door landsgrens
Tot 1848 liep de grens noordelijker
Na Mexicaanse oorlog
volgde de grens
deels de Rio Grande.
Verschillende
ontstaanswijzen van
dubbelsteden
Ruimtelijke verschillen binnen de dubbelsteden
Ruimtelijke verschillen
Verschillen in de wijze van inrichting en gebruik van de beschikbare ruimte in een gebied
Mexico
Vooral industrie
Klein zakendistrict
Laagbouw
Matige infrastructuur
VS
Vooral diensten
Groot zakendistricten
Hoogbouw
Goede infrastructuur
Sociale verschillen binnen de dubbelsteden
Mexico
Lagere levensverwachting
Grotere inkomensverschillen
Meer criminaliteit (bendes, drugskartels)
Sociale verschillen- welvaart, woonomstandigheden, gezondheid
VS
Hogere inkomens
Hogere kosten levensonderhoud
Meer koopkracht
Ook verschillen in voorzieningen Water, onderwijs, gezondheidszorg
Interactie binnen de dubbelsteden
Dagelijkse interactie
Arbeiders
Studenten
Om medische redenen
- Amerikanen bezoeken Mexicaanse klinieken
Culturele uitwisseling
Uitwisseling goederen
Smokkel
- drugs
- migranten
- wapens
Huiswerk
Lees eerst paragraaf 4 & 6 volledig door.
maak de opdrachten 1 t/m 6, opdracht 4 NIET (paragraaf 4)
maak opdrachten 1 t/m 6 van paragraaf 6
Eerder klaar?
Verdiep dan de leerstof door paragraaf 11 te maken mét de atlas.
Wat gaan we doen?
Herhaling
Bespreken paragraaf 8 en 9 verder werken aan:
paragraaf 8/9
Leerdoelen
Je weet waarom de WHO streeft naar vrije wereldhandel
Je weet wat het doel is van vrijhandelzones.
Je weet waarom en hoe landen hun economie beschermen tegen de wereldmarkt
Paragraaf 8 Vrije wereldhandel
Concurrentie op de wereldmarkt
Toename internationale handel
- toename concurrentie
- bedreiging voor eigen landbouw en industrie
Maatregelen overheden (protectie)
- invoerbeperkingen
- invoerrechten
- subsidies aan binnenlandse bedrijven
- hoge eisen aan buitenlandse producten
Vrije wereldhandel
Protectie gaat ten koste van de wereldhandel en welvaart
Zonder handelsbelemmeringen
- lagere prijs van producten en diensten
- specialisatie door landen en regio’s
- toename handel en welvaart
1995: oprichting Wereldhandelsorganisatie (WTO)
164 leden
Vrijhandel bevorderen
Handelsconflicten oplossen
Liberalisering van de
wereldhandel
De rol van handelsblokken
Handelsblok: groep landen waarbinnen handel
geliberaliseerd is
Europese Unie (EU)
Europese Vrijhandelsassociatie (EVA)
US-Mexico-Canada Agreement (USMCA, voorheen Nafta)
Association of South East Asian Nations (ASEAN)
Mercosur
Doel WTO is nog niet bereikt
Binnen handelsblokken is
geen vrijhandel
Blokken beschermen hun
eigen economieën
Vrijhandelszones
Speciale gebieden
Andere handelswetgeving
Gunstiger investerings- en belastingklimaat
Lage of geen in- en uitvoerrechten
Vooral in (semi)perifere landen
Doel: aantrekken buitenlandse
bedrijven
- assemblagebedrijven
Huiswerk
Lees eerst paragraaf 4 & 6 volledig door.
maak opdrachten 1 t/m 6 van paragraaf 6
maak opdrachten 1 t/m 6 van paragraaf 8
Eerder klaar?
Werk verder aan paragraaf 9
Wat gaan we doen?
Herhaling paragraaf 8
Bespreken paragraaf 9
Verder werken aan:
paragraaf 8/9
Lesdoelen:
- Je kunt economische effecten van de vrije wereldhandel noemen op verschillende schaalniveaus.
- Je kunt effecten van de vrije wereldhandel noemen op het landschap en het milieu op verschillende schaalniveaus.
Herhaling
Wat is de WTO?
Waarom heeft de komst van de WTO gezorgd voor een toename van de internationale wereldhandel?
Verklaar waarom voornamelijk assemblagebedrijven ervoor kiezen om naar een vrijhandelzone te verhuizen.
Geef een voorbeeld van protectionisme
Verklaar waarom de vorming van de Europese Unie een vorm is van protectionisme.
Paragraaf 9 Effecten van de vrije wereldhandel
Economische voordelen van vrije wereldhandel
Toename welvaart
- specialisatie leidt tot goedkopere productie
- groter aanbod tegen lagere prijzen
Verdwijnen handelsbarrières
- handelsblokken krijgen toegang
tot nieuwe markten
Toename werkgelegenheid
Regionale groei binnen landen
- Randstad
- Oost-China
Economische nadelen van vrije wereldhandel
Continentaal niveau (handelsblokken)
Meer concurrentie van buitenaf
Nationaal niveau
Toename concurrentie
Goedkope invoer van producten
- voedsel, katoen
Verdwijnen van productiesectoren
- kledingindustrie
Regionaal niveau
regionale ongelijkheid
Lokaal niveau
Kleine producenten moeten
aanpassen of gaan failliet.
Voordelen van vrije wereldhandel voor het milieu
Positieve effecten
Goedkopere schone energie
- zonnepanelen uit China
Betere voedselveiligheid
- minder antibiotica en
bestrijdingsmiddelen
Meer duurzame landbouw
Nadelen van vrije wereldhandel voor het milieu
Negatieve effecten
Toename CO2-uitstoot
- meer transport
Uitputting natuurlijke hulpbronnen
- verhoging van de productie
Te intensief grondgebruik en milieuvervuiling
- winning van grondstoffen, mijnbouw
Slechte naleving van milieuregels
Luchtvervuiling door industrialisatie en verkeer
De ecologische voetafdruk neemt toe.
De draagkracht van de aarde staat onder druk.
Huiswerk
Lees eerst paragraaf 4 & 6 volledig door.
maak opdrachten 1 t/m 6 van paragraaf 6
maak opdrachten 1 t/m 6 van paragraaf 8
Eerder klaar?
Werk verder aan paragraaf 9
Huiswerk: Paragraaf 8 en 9 maandag na de vakantie af.
Leren voor meetweek!