ZTH - Les 2 deel 1 en 2

ZTH - Les 2

Module: Zorgtechnisch handelen (ZTH)

Onderwerp: Vitale functies 

Semester: 3

Docenten: Joas Sterkenburg (258A) en Graciëlla Damen (258C)

1 / 36
volgende
Slide 1: Slide
newEditorWelzijnMBOStudiejaar 2

In deze les zitten 36 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 90 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

ZTH - Les 2

Module: Zorgtechnisch handelen (ZTH)

Onderwerp: Vitale functies 

Semester: 3

Docenten: Joas Sterkenburg (258A) en Graciëlla Damen (258C)

Deze slide heeft geen instructies

Aanwezigheidsregistratie

Aanwezigheid zal door de docent geregistreerd worden. Aanwezigheid kan meerdere malen tijdens de les worden gedaan. Bij vroegtijdig verlaten van de les, zonder geldige reden, zal je op 'ongeoorloofd afwezig' staan.


Ben je te laat? Geef dit dan door aan het einde van de les aan de docent. Dit is jouw verantwoordelijkheid.


Deze slide heeft geen instructies

Programma les 2

Totaal 90 minuten 

Deel 1

- Intro 15 minuten 

- Theorie 30 minuten


Deel 2 

- Theorie 30 minuten 

- Lesevaluatie + afsluiting 15 minuten 

Deze slide heeft geen instructies

Klassenregels

Deze slide heeft geen instructies

Terugblikken: Wat weten jullie nog van de les van vorige week

Bewustzijn: Of iemand helder en aanspreekbaar is (gecontroleerd via de AVPU-methode: alert, verbaal, pijn of unresponsive).


Ademhaling: Het opnemen van zuurstof en uitstoten van kooldioxide.


Bloedsomloop (circulatie): Het rondpompen van bloed met zuurstof door het hart.


Hartslag (hartfrequentie): Het aantal hartslagen per minuut.


Bloeddruk: De druk van het bloed in de bloedvaten.


Lichaamstemperatuur: De warmte van het lichaam.


Zuurstofsaturatie: De hoeveelheid zuurstof in het bloed.

Lesdoelen

Deel 1 

Aan het einde van de les kan de student: 

- Uitleggen welke belangrijke waarden en frequenties uiten in ene gezond lichaam. (B)

- Uitleggen hoe deze waarden gemeten worden. (B)


Deel 2

Aan het einde van de les kan de student: 

- Uitleggen hoe EHBO toegepast op diverse soorten ongelukken. (B)


Deze slide heeft geen instructies

Benoem maximaal 7 vitale functies

Bewustzijn: Of iemand helder en aanspreekbaar is (gecontroleerd via de AVPU-methode: alert, verbaal, pijn of unresponsive).


Ademhaling: Het opnemen van zuurstof en uitstoten van kooldioxide.


Bloedsomloop (circulatie): Het rondpompen van bloed met zuurstof door het hart.


Hartslag (hartfrequentie): Het aantal hartslagen per minuut.


Bloeddruk: De druk van het bloed in de bloedvaten.


Lichaamstemperatuur: De warmte van het lichaam.


Zuurstofsaturatie: De hoeveelheid zuurstof in het bloed.

Wanneer zijn je vitale functies gezond? 

Die zijn te meten aan gezonde algemene waarden: 

Ademhalingsfrequentie: 12 tot 15 ademhalingen per minuut.

Hartslagfrequentie: 60 tot 100 slagen per minuut.

Bloeddruk: Ongeveer 120/80 mmHg.

Lichaamstemperatuur: 36,5 °C tot 37,5 °C.

Zuurstofsaturatie: 95% tot 100%

Deze slide heeft geen instructies

Hoe meet je deze waarden? 


Observatie


Aanspreken


Circulatie

Ademhaling

Hartslag

Bewustzijn

Lichaamstemperatuur

Deze slide heeft geen instructies

Wat is dit voor meetapparatuur? 

Deze slide heeft geen instructies

Wat is dit voor meetapparatuur? 

Bloedglucosemeter

Oor thermometer

Saturatiemeter

Deze slide heeft geen instructies

Bewustzijn

Flauwvallen komt door te weinig bloed in de hersenen. Je raakt even bewusteloos en komt na ene paar minuten vanzelf bij. Als iemand langer dan 1-3 minuten buiten bewustzijn is, neem je contact op met de eigen huisarts. 


Voordat iemand flauwvalt kan diegene last hebben van: licht gevoel in het hoofd, zwart zien voor de ogen, zeten, misselijkheid, minder kleur in het gezicht en gapen. 


Je contact de arts als: pijn op de borst of hartkloppingen, schokkende bewegingen, urine verlies, bijten op de tong, liggend flauwvalt, plots wegraakt, tijdens inspanning flauwvalt, herhaaldelijk flauwvalt, langer dan 1-3 minuten en na het ontwaken verward is. 

Deze slide heeft geen instructies

Bloedsuikerspiegel

Een te lage bloedsuiker (hypo) is lager dan 3,9 mmol/l, en een te hoge bloedsuiker (hyper) is hoger dan 10 mmol/l. 


Bij een hyper (hyperglykemie) moet de cliënt meer insuline spuiten. 

Bij een hypo (hypoglykemie) moet een cliënt iets zoets eten. 


Een hyper kan komen door: stress, ziekte en te veel eten. 

Herkennen aan: veel dorst, vaak plassen, niet lekker voelen, misselijk zijn, braken, moe zijn, snel boos en geen honger. 

Een hypo kan komen door: voeding, medicatie, lichamelijke inspanning of alcohol. 

Herkennen aan: Zweten, trillen, honger, duizeligheid, hartkloppingen, wazig zien en warrig zijn.

Deze slide heeft geen instructies

Op welke manier kan je lichaamstemperatuur meten?  

Via de anus 

Via de mond 

Via de oksel 

Via het oor

Rectaal

Oraal

Axillair

Tympaan

Deze slide heeft geen instructies

Lichaamstemperatuur meten

De meest betrouwbare manier is een rectale meting, omdat het dichtbij de kern van je lichaam (je organen) is en geen invloeden geeft van buitenaf. 


Tympaan, via het oor meten, wordt vaak gedaan. Hierbij moet de gehoorgang helemaal schoon zijn, gebruik een beschermingskapje en doe het niet bij oorontsteking of beschadiging aan het trommelvlies. 

Een oor thermometer kan een afwijking hebben van 0,3 graden Celsius. 


Bij een temp. van 37,5 t/m 38 graden Celsius heeft iemand verhoging. Boven de 38 graden Celsius is er sprake van koorts. 

Deze slide heeft geen instructies

Wat moet je doen bij koorts? *meerdere antwoorden mogelijk

A

Extra drinken

B

Dunne kleding dragen

C

Altijd in bed blijven

D

Voldoende rust nemen

Deze slide heeft geen instructies

Ademhaling 

De ademhaling is niet normaal wanneer:

  • je de borst en/of buik niet of nauwelijks op en neer ziet gaan;

  • je rochelende of gierende geluiden hoort;

  • er geen ademlucht voelbaar is;

  • er slechts af en toe ademlucht voelbaar is.

De ademhaling is normaal wanneer:

  • de borst en buik regelmatig op en neer gaan;

  • de ademhaling rustig en zacht klinkt;

  • er ademlucht voelbaar is bij de mond.

  • de cliënt geen benauwde indruk maakt.

  • de cliënt zucht, geeuwt, rekt zich uit, niest of hoest.

  • 12 tot 20 keer per minuut in en uit ademen. 

Deze slide heeft geen instructies

Ademhaling observeren

Om de ademhaling te controleren tel je een in- en uitademing voor één ademhaling. Begin bij de inademing te tellen. De opgaande beweging van de borst is de inademing. Om de beweging duidelijker te zien, kun je een arm van Karim over de borst leggen.

Bij de ademhaling moet je letten op:

  • snelheid,

  • regelmaat,

  • diepte,

  • reuk,

  • geluid.


Als je de ademhaling gedurende 30 seconden telt, dan levert dat een betrouwbaardere waarde per minuut op dan wanneer je gedurende 15 seconden telt. Volle 60 seconden tellen kan te lang duren. 

Wanneer je afwijkingen in de ademhaling waarneemt tel je nog een minuut extra. Zo kun je controleren of het een terugkerende afwijzing is.

Deze slide heeft geen instructies

Bloeddruk

De druk die het bloed uitoefent op de slagaderwanden is de bloeddruk (tensie). We geven de bloeddruk weer in twee waarden in millimeters kwik (mmHg): de bovendruk en de onderdruk.


Wanneer het hart samentrekt, wordt het bloed de slagaders in gepompt. De druk op de vaatwanden gaat dan omhoog. Dit is de bovendruk of systolische druk.

Daarna ontspant het hart zich, waardoor de druk op de vaatwanden afneemt. Dit is de onderdruk of diastolische druk.


Bij veel bloed verlies daalt de bloeddruk en stijgt de polsslag. 

Deze slide heeft geen instructies

Zet de stappen in de juiste volgorde 

1

2

3

vijf minuten rust

beide armen meten

Minstens twee keer en aan dezelfde arm.

Deze slide heeft geen instructies

Vragen? 

Deze slide heeft geen instructies

Deel 2 

Deze slide heeft geen instructies

Lesdoelen 

Aan het einde van de les kan de student: 

- Uitleggen hoe EHBO toegepast op diverse soorten ongelukken. (B)

Deze slide heeft geen instructies

Wat moet je doen als iemand op zijn rug is gevallen? *Meerdere antwoorden goed

A

112 bellen

B

Omhoog helpen

C

Verplaatsen naar comfortabele lighouding

D

Laten liggen

Deze slide heeft geen instructies

Zet in de juiste volgorde 

1

2

3

4

5

Let op gevaar. Je eigen veiligheid.  

Ga na wat er is gebeurd en wat het slachtoffer mankeert.

Stel het slachtoffer gerust en zorg voor beschutting.

Zorg voor professionele hulp.

Help het slachtoffer op de plaats waar hij ligt of zit.

Deze slide heeft geen instructies

Stabiele zijliging 

Als het slachtoffer in de stabiele zijligging ligt, kun je de ademhaling iedere minuut blijven controleren. Je let daarbij op de regelmatigheid. Dit doe je door een hand met gespreide vingers tegen de maag te drukken en de andere hand op dezelfde plaats op de rug en tien seconden te voelen.

De belangrijkste functie van de stabiele zijligging is het vrijmaken en vrijhouden van de luchtwegen bij iemand die buiten bewustzijn is, maar wel normaal ademt.

Deze slide heeft geen instructies

Wanneer bel je de arts als een cliënt moet braken?

A

Vergiftiging

B

Verward en valt bijna flauw

C

Overgeven na het vallen

D

Bloed bij braaksel

Niet bellen als de cliënt dit doet om aandacht te vragen. 

Vergiftiging

Algemene adviezen bij vergiftiging:

  • Probeer te voorkomen dat iemand nog verder aan de gevaarlijke stof wordt blootgesteld. 

  • Bij een branderig of pijnlijk gevoel in de mond laat je het slachtoffer de mond spoelen met water en dit vervolgens uitspugen. Dit is ongeacht de kleur van de mond van het slachtoffer. 

  • Melk geef je alleen na overleg met de arts. Melk neutraliseert de maaginhoud niet en kan opname van de gifstof juist versnellen.

  • Bel 112 bij ernstige brandwonden, wanneer het slachtoffer suf, bewusteloos of benauwd is.

  • Bel in alle andere gevallen de huisarts of huisartsenpost om te vragen wat je moet doen.

  • Neem of geef de verpakking of resten mee als het slachtoffer naar het ziekenhuis moet.

  • Laat het slachtoffer niet op zijn rug liggen, alleen op de zij in verband met eventueel braken. Stabiele zijligging!

Deze slide heeft geen instructies

Pluis niet-pluis? 

Signalen van voedselvergiftiging zijn: overgeven, diarree, buikkrampen, koorts, hoofdpijn, spierpijn en duizeligheid.

 Vertrouw je de situatie niet, blijf dan iemand goed observeren en kijk of er verbetering optreedt of schakel deskundige hulp in.


Wacht niet te lang; uitdroging en een zonnesteek zijn levensbedreigend. Probeer steeds kleine slokjes, ook als iemand weigert. Ook met waterijsjes komt er vocht binnen. Lukt het niet, schakel medische hulp in. Een niet-pluisgevoel is niet alleen van belang voor verpleegkundigen, maar ook voor een vader, moeder of medewerker maatschappelijke zorg.

Deze slide heeft geen instructies

Verslikken 

Zolang er bij verslikking sprake is van een effectieve hoest is het belangrijk om de cliënt aan te moedigen, uit te hoesten/spugen. Vaak helpt dit aanmoedigen al bij het verslikken. Zorg ervoor dat de cliënt rechtop zit. 


Pas wanneer een cliënt niet meer effectief hoest, moet een hulpverlener proberen de obstructie te verwijderen. Symptomen van een niet-effectieve hoest:

  • hoest wordt minder hevig,

  • cliënt wordt bleek/grauw/blauw,

  • ademhaling vermindert of is afwezig.



De obstructie verwijderen, doe je in eerste instantie door vijf buikstoten toe te dienen. 

Dit wordt ook wel de Heimlich-manoeuvre genoemd. 

Hierbij plaats je een vuist boven de navel van de cliënt en pak je met de andere hand deze vuist vast. 

Trek nu de vuist naar binnen en omhoog, alsof je de cliënt probeert op te tillen.

Deze slide heeft geen instructies

De tetanus bacterie zit in straatvuil, aarde, mest en in de darmen van dieren. Als er bij een wond een kans is dat deze met tetanus is besmet is het mogelijk dat je een injectie krijgt. In welk geval is dat?

A

Als je nog nooit gepikt bent

B

Na 5 jaar

C

Na 10 jaar

D

Na 20 jaar

Deze slide heeft geen instructies

Brandwonden

Er zijn drie gradaties in brandwonden:

  1. Bij een eerstegraadsverbranding is de huid rood verkleurd, oppervlakkig beschadigd en pijnlijk (de beschadiging is behalve de roodheid niet altijd even goed zichtbaar).

  2. Bij een tweedegraadsbrandwond is de huid dieper beschadigd. Er kan blaarvorming optreden en er is (veel) pijn.

  3. Bij een derdegraadsbrandwond zijn naast de diepere huidlagen ook de zenuwen beschadigd. Het slachtoffer voelt daarom geen pijn bij deze wonden.


Brandwonden dien je gedurende tien minuten te koelen met lauw leidingwater (15 tot 30 graden Celsius). Bij een tweede- en derdegraadsbrandwond is daarna professionele hulpverlening nodig.

Deze slide heeft geen instructies

Hoe zit een brandwond eruit? 

Bij een eerstegraadsverbranding is koelen vaak voldoende. Smeer de huid daarna in met een neutrale vette crème.


Bij een tweedegraadsverbranding prik geen blaren door, want dit voorkomt infecties. Dek een open wond of kapotte blaren losjes af met schone, niet-pluizende doeken of plastic huishoudfolie (blinkende kant naar de wond). Raadpleeg een arts.


Een derdegraadsverbranding is altijd een medische noodsituatie. Bel direct 112 of ga naar de spoedeisende hulp. Koel de wond wel direct 10 minuten met lauw water. Dek de wond direct af met plastic huishoudfolie of een schone, niet-pluizende doek. Smeer absoluut niets op de wond.

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Les evaluatie

Schrijf op de post-its...

Welke vragen wil je nog beantwoord hebben voor de toets? 


Deze slide heeft geen instructies

De volgende les gaat over...

Deze slide heeft geen instructies