ZTH - Les 2
Module: Zorgtechnisch handelen (ZTH)
Onderwerp: Vitale functies
Semester: 3
Docenten: Joas Sterkenburg (258A) en Graciëlla Damen (258C)
ZTH - Les 2
Module: Zorgtechnisch handelen (ZTH)
Onderwerp: Vitale functies
Semester: 3
Docenten: Joas Sterkenburg (258A) en Graciëlla Damen (258C)
Deze slide heeft geen instructies
Aanwezigheidsregistratie
Aanwezigheid zal door de docent geregistreerd worden. Aanwezigheid kan meerdere malen tijdens de les worden gedaan. Bij vroegtijdig verlaten van de les, zonder geldige reden, zal je op 'ongeoorloofd afwezig' staan.
Ben je te laat? Geef dit dan door aan het einde van de les aan de docent. Dit is jouw verantwoordelijkheid.
Deze slide heeft geen instructies
Programma les 2
Totaal 90 minuten
Deel 1
- Intro 15 minuten
- Theorie 30 minuten
Deel 2
- Theorie 30 minuten
- Lesevaluatie + afsluiting 15 minuten
Deze slide heeft geen instructies
Klassenregels
Deze slide heeft geen instructies
Terugblikken: Wat weten jullie nog van de les van vorige week
Bewustzijn: Of iemand helder en aanspreekbaar is (gecontroleerd via de AVPU-methode: alert, verbaal, pijn of unresponsive).
Ademhaling: Het opnemen van zuurstof en uitstoten van kooldioxide.
Bloedsomloop (circulatie): Het rondpompen van bloed met zuurstof door het hart.
Hartslag (hartfrequentie): Het aantal hartslagen per minuut.
Bloeddruk: De druk van het bloed in de bloedvaten.
Lichaamstemperatuur: De warmte van het lichaam.
Zuurstofsaturatie: De hoeveelheid zuurstof in het bloed.
Lesdoelen
Deel 1
Aan het einde van de les kan de student:
- Uitleggen welke belangrijke waarden en frequenties uiten in ene gezond lichaam. (B)
- Uitleggen hoe deze waarden gemeten worden. (B)
Deel 2
Aan het einde van de les kan de student:
- Uitleggen hoe EHBO toegepast op diverse soorten ongelukken. (B)
Deze slide heeft geen instructies
Benoem maximaal 7 vitale functies
Bewustzijn: Of iemand helder en aanspreekbaar is (gecontroleerd via de AVPU-methode: alert, verbaal, pijn of unresponsive).
Ademhaling: Het opnemen van zuurstof en uitstoten van kooldioxide.
Bloedsomloop (circulatie): Het rondpompen van bloed met zuurstof door het hart.
Hartslag (hartfrequentie): Het aantal hartslagen per minuut.
Bloeddruk: De druk van het bloed in de bloedvaten.
Lichaamstemperatuur: De warmte van het lichaam.
Zuurstofsaturatie: De hoeveelheid zuurstof in het bloed.
Wanneer zijn je vitale functies gezond?
Die zijn te meten aan gezonde algemene waarden:
Ademhalingsfrequentie: 12 tot 15 ademhalingen per minuut.
Hartslagfrequentie: 60 tot 100 slagen per minuut.
Bloeddruk: Ongeveer 120/80 mmHg.
Lichaamstemperatuur: 36,5 °C tot 37,5 °C.
Zuurstofsaturatie: 95% tot 100%
Deze slide heeft geen instructies
Hoe meet je deze waarden?
Observatie
Aanspreken
Circulatie
Ademhaling
Hartslag
Bewustzijn
Lichaamstemperatuur
Deze slide heeft geen instructies
Wat is dit voor meetapparatuur?
Deze slide heeft geen instructies
Wat is dit voor meetapparatuur?
Bloedglucosemeter
Oor thermometer
Saturatiemeter
Deze slide heeft geen instructies
Bewustzijn
Flauwvallen komt door te weinig bloed in de hersenen. Je raakt even bewusteloos en komt na ene paar minuten vanzelf bij. Als iemand langer dan 1-3 minuten buiten bewustzijn is, neem je contact op met de eigen huisarts.
Voordat iemand flauwvalt kan diegene last hebben van: licht gevoel in het hoofd, zwart zien voor de ogen, zeten, misselijkheid, minder kleur in het gezicht en gapen.
Je contact de arts als: pijn op de borst of hartkloppingen, schokkende bewegingen, urine verlies, bijten op de tong, liggend flauwvalt, plots wegraakt, tijdens inspanning flauwvalt, herhaaldelijk flauwvalt, langer dan 1-3 minuten en na het ontwaken verward is.
Deze slide heeft geen instructies
Bloedsuikerspiegel
Een te lage bloedsuiker (hypo) is lager dan 3,9 mmol/l, en een te hoge bloedsuiker (hyper) is hoger dan 10 mmol/l.
Bij een hyper (hyperglykemie) moet de cliënt meer insuline spuiten.
Bij een hypo (hypoglykemie) moet een cliënt iets zoets eten.
Een hyper kan komen door: stress, ziekte en te veel eten.
Herkennen aan: veel dorst, vaak plassen, niet lekker voelen, misselijk zijn, braken, moe zijn, snel boos en geen honger.
Een hypo kan komen door: voeding, medicatie, lichamelijke inspanning of alcohol.
Herkennen aan: Zweten, trillen, honger, duizeligheid, hartkloppingen, wazig zien en warrig zijn.
Deze slide heeft geen instructies
Op welke manier kan je lichaamstemperatuur meten?
Via de anus
Via de mond
Via de oksel
Via het oor
Rectaal
Oraal
Axillair
Tympaan
Deze slide heeft geen instructies
Lichaamstemperatuur meten
De meest betrouwbare manier is een rectale meting, omdat het dichtbij de kern van je lichaam (je organen) is en geen invloeden geeft van buitenaf.
Tympaan, via het oor meten, wordt vaak gedaan. Hierbij moet de gehoorgang helemaal schoon zijn, gebruik een beschermingskapje en doe het niet bij oorontsteking of beschadiging aan het trommelvlies.
Een oor thermometer kan een afwijking hebben van 0,3 graden Celsius.
Bij een temp. van 37,5 t/m 38 graden Celsius heeft iemand verhoging. Boven de 38 graden Celsius is er sprake van koorts.
Deze slide heeft geen instructies
Wat moet je doen bij koorts? *meerdere antwoorden mogelijk
Extra drinken
Dunne kleding dragen
Altijd in bed blijven
Voldoende rust nemen
Deze slide heeft geen instructies
Ademhaling
De ademhaling is niet normaal wanneer:
je de borst en/of buik niet of nauwelijks op en neer ziet gaan;
je rochelende of gierende geluiden hoort;
er geen ademlucht voelbaar is;
er slechts af en toe ademlucht voelbaar is.
De ademhaling is normaal wanneer:
de borst en buik regelmatig op en neer gaan;
de ademhaling rustig en zacht klinkt;
er ademlucht voelbaar is bij de mond.
de cliënt geen benauwde indruk maakt.
de cliënt zucht, geeuwt, rekt zich uit, niest of hoest.
12 tot 20 keer per minuut in en uit ademen.
Deze slide heeft geen instructies
Ademhaling observeren
Om de ademhaling te controleren tel je een in- en uitademing voor één ademhaling. Begin bij de inademing te tellen. De opgaande beweging van de borst is de inademing. Om de beweging duidelijker te zien, kun je een arm van Karim over de borst leggen.
Bij de ademhaling moet je letten op:
snelheid,
regelmaat,
diepte,
reuk,
geluid.
Als je de ademhaling gedurende 30 seconden telt, dan levert dat een betrouwbaardere waarde per minuut op dan wanneer je gedurende 15 seconden telt. Volle 60 seconden tellen kan te lang duren.
Wanneer je afwijkingen in de ademhaling waarneemt tel je nog een minuut extra. Zo kun je controleren of het een terugkerende afwijzing is.
Deze slide heeft geen instructies
Bloeddruk
De druk die het bloed uitoefent op de slagaderwanden is de bloeddruk (tensie). We geven de bloeddruk weer in twee waarden in millimeters kwik (mmHg): de bovendruk en de onderdruk.
Wanneer het hart samentrekt, wordt het bloed de slagaders in gepompt. De druk op de vaatwanden gaat dan omhoog. Dit is de bovendruk of systolische druk.
Daarna ontspant het hart zich, waardoor de druk op de vaatwanden afneemt. Dit is de onderdruk of diastolische druk.
Bij veel bloed verlies daalt de bloeddruk en stijgt de polsslag.
Deze slide heeft geen instructies
Zet de stappen in de juiste volgorde
1
2
3
vijf minuten rust
beide armen meten
Minstens twee keer en aan dezelfde arm.
Deze slide heeft geen instructies
Vragen?
Deze slide heeft geen instructies
Deel 2
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoelen
Aan het einde van de les kan de student:
- Uitleggen hoe EHBO toegepast op diverse soorten ongelukken. (B)
Deze slide heeft geen instructies
Wat moet je doen als iemand op zijn rug is gevallen? *Meerdere antwoorden goed
112 bellen
Omhoog helpen
Verplaatsen naar comfortabele lighouding
Laten liggen
Deze slide heeft geen instructies
Zet in de juiste volgorde
1
2
3
4
5
Let op gevaar. Je eigen veiligheid.
Ga na wat er is gebeurd en wat het slachtoffer mankeert.
Stel het slachtoffer gerust en zorg voor beschutting.
Zorg voor professionele hulp.
Help het slachtoffer op de plaats waar hij ligt of zit.
Deze slide heeft geen instructies
Stabiele zijliging
Als het slachtoffer in de stabiele zijligging ligt, kun je de ademhaling iedere minuut blijven controleren. Je let daarbij op de regelmatigheid. Dit doe je door een hand met gespreide vingers tegen de maag te drukken en de andere hand op dezelfde plaats op de rug en tien seconden te voelen.
De belangrijkste functie van de stabiele zijligging is het vrijmaken en vrijhouden van de luchtwegen bij iemand die buiten bewustzijn is, maar wel normaal ademt.
Deze slide heeft geen instructies
Wanneer bel je de arts als een cliënt moet braken?
Vergiftiging
Verward en valt bijna flauw
Overgeven na het vallen
Bloed bij braaksel
Niet bellen als de cliënt dit doet om aandacht te vragen.
Vergiftiging
Algemene adviezen bij vergiftiging:
Probeer te voorkomen dat iemand nog verder aan de gevaarlijke stof wordt blootgesteld.
Bij een branderig of pijnlijk gevoel in de mond laat je het slachtoffer de mond spoelen met water en dit vervolgens uitspugen. Dit is ongeacht de kleur van de mond van het slachtoffer.
Melk geef je alleen na overleg met de arts. Melk neutraliseert de maaginhoud niet en kan opname van de gifstof juist versnellen.
Bel 112 bij ernstige brandwonden, wanneer het slachtoffer suf, bewusteloos of benauwd is.
Bel in alle andere gevallen de huisarts of huisartsenpost om te vragen wat je moet doen.
Neem of geef de verpakking of resten mee als het slachtoffer naar het ziekenhuis moet.
Laat het slachtoffer niet op zijn rug liggen, alleen op de zij in verband met eventueel braken. Stabiele zijligging!
Deze slide heeft geen instructies
Pluis niet-pluis?
Signalen van voedselvergiftiging zijn: overgeven, diarree, buikkrampen, koorts, hoofdpijn, spierpijn en duizeligheid.
Vertrouw je de situatie niet, blijf dan iemand goed observeren en kijk of er verbetering optreedt of schakel deskundige hulp in.
Wacht niet te lang; uitdroging en een zonnesteek zijn levensbedreigend. Probeer steeds kleine slokjes, ook als iemand weigert. Ook met waterijsjes komt er vocht binnen. Lukt het niet, schakel medische hulp in. Een niet-pluisgevoel is niet alleen van belang voor verpleegkundigen, maar ook voor een vader, moeder of medewerker maatschappelijke zorg.
Deze slide heeft geen instructies
Verslikken
Zolang er bij verslikking sprake is van een effectieve hoest is het belangrijk om de cliënt aan te moedigen, uit te hoesten/spugen. Vaak helpt dit aanmoedigen al bij het verslikken. Zorg ervoor dat de cliënt rechtop zit.
Pas wanneer een cliënt niet meer effectief hoest, moet een hulpverlener proberen de obstructie te verwijderen. Symptomen van een niet-effectieve hoest:
hoest wordt minder hevig,
cliënt wordt bleek/grauw/blauw,
ademhaling vermindert of is afwezig.
De obstructie verwijderen, doe je in eerste instantie door vijf buikstoten toe te dienen.
Dit wordt ook wel de Heimlich-manoeuvre genoemd.
Hierbij plaats je een vuist boven de navel van de cliënt en pak je met de andere hand deze vuist vast.
Trek nu de vuist naar binnen en omhoog, alsof je de cliënt probeert op te tillen.
Deze slide heeft geen instructies
De tetanus bacterie zit in straatvuil, aarde, mest en in de darmen van dieren. Als er bij een wond een kans is dat deze met tetanus is besmet is het mogelijk dat je een injectie krijgt. In welk geval is dat?
Als je nog nooit gepikt bent
Na 5 jaar
Na 10 jaar
Na 20 jaar
Deze slide heeft geen instructies
Brandwonden
Er zijn drie gradaties in brandwonden:
Bij een eerstegraadsverbranding is de huid rood verkleurd, oppervlakkig beschadigd en pijnlijk (de beschadiging is behalve de roodheid niet altijd even goed zichtbaar).
Bij een tweedegraadsbrandwond is de huid dieper beschadigd. Er kan blaarvorming optreden en er is (veel) pijn.
Bij een derdegraadsbrandwond zijn naast de diepere huidlagen ook de zenuwen beschadigd. Het slachtoffer voelt daarom geen pijn bij deze wonden.
Brandwonden dien je gedurende tien minuten te koelen met lauw leidingwater (15 tot 30 graden Celsius). Bij een tweede- en derdegraadsbrandwond is daarna professionele hulpverlening nodig.
Deze slide heeft geen instructies
Hoe zit een brandwond eruit?
Bij een eerstegraadsverbranding is koelen vaak voldoende. Smeer de huid daarna in met een neutrale vette crème.
Bij een tweedegraadsverbranding prik geen blaren door, want dit voorkomt infecties. Dek een open wond of kapotte blaren losjes af met schone, niet-pluizende doeken of plastic huishoudfolie (blinkende kant naar de wond). Raadpleeg een arts.
Een derdegraadsverbranding is altijd een medische noodsituatie. Bel direct 112 of ga naar de spoedeisende hulp. Koel de wond wel direct 10 minuten met lauw water. Dek de wond direct af met plastic huishoudfolie of een schone, niet-pluizende doek. Smeer absoluut niets op de wond.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Les evaluatie
Schrijf op de post-its...
Welke vragen wil je nog beantwoord hebben voor de toets?
Deze slide heeft geen instructies
De volgende les gaat over...
Deze slide heeft geen instructies