H4 (1)(2)

• newEditor
• Studielessen
• MBO
• Studiejaar 2

Thema pedagogie

Pedagogische modellen

Hoofdstuk 4

1. Historische pedagogische visies

1. Historische pedagogische visies

19-1-2026

4

1.1 Confucius

• Chinese filosoof

  • Staatsideologie

• Moraal

  • Karaktervorming > kennisoverdracht

    • Orde persoonlijk leven en maatschappelijke harmonie

      • Onlosmakelijk verbonden

        • Lkr als goede voorbeeld

          • Opvoeding en onderwijs

            • Bekwaamheid > afkomst

              • Geïndividualiseerde aanpak

• Kritiek: niet tolereren afwijkende denkbeelden

1.2 Plato

• Een van de eerste filosofen die nadachten
  over opvoeding, onderwijs

• Verzet tegen sofisten:

  • Enkel kinderen van de aristocratie

    • Les welsprekendheid en overtuiging

1.2 Plato

• Opvoeding + onderwijs

  • Verplicht onderwijs

    • Basisopleiding

      • Lezen, schrijven, rekenen en gymnastiek

        • Selectietesten

          • Iedereen heeft bepaalde plek in samenleving

            • Plicht om naar beste vermogen staat te dienen

1.2 Plato

8

1.3 Al-Ghazali

1.3 Al Ghazali

• Opvoeding en onderwijs

  • Niet alleen kennis

    • Internaliseren van waarden en normen

• Onderwijs

  • Voorbereiding op aardse en eeuwige leven

    • Brede vorming: morele, intellectuele, sociale en fysieke vorming als ook spel en ontspanning

      • Opvoeders perfecte voorbeeld

        • Aanpassen aan mogelijkheden en niveau van de leerlingen.

          • Opvoeden met geduld en liefde

1.4 Comenius
! Extra info!

1.4 Comenius

1.5 Rousseau
! Extra info !

1.5 Rousseau
! Extra info !

1.6 Pestalozzi
! Extra info !

1.7 Don Bosco

1.8 Dewey

Extra!

1/19/2026

17

Opdracht

• Lees de schoolvisie van SJB en bekijk je lesrooster eens.

• Welke ideeën van de geziene denkers vind je terug?

2. Klassieke pedagogische stromingen

2. Klassieke pedagogische stromingen

• Pedagogiek

Grote diversiteit aan ideeën en theorieën

Grote rol filosofische ideeën

Vaak gezien als normatieve wetenschap

2. Klassieke pedagogische stromingen

2. Klassieke pedagogische stromingen

• Opdracht

• Lees en structureer de volgende pagina’s a.d.h.v. de vragen op de volgende slides

2.1 Geesteswetenschappelijke pedagogiek

2.2 Empirisch-analytische pedagogiek

2.3 Kritisch-emancipatorische pedagogiek

4. Hedendaagse pedagogische modellen

4.1 Balansmodel

• Ina Bakker

• Transactioneel opvoedingsmodel

4.1 Balansmodel

4.1 Balansmodel

4.1 Balansmodel

• Draagkracht en draaglast: gewichten in de weegschaal

• Balans in onevenwicht => opvoedingsproblemen

• Niet altijd even groot => opdelen van licht naar ernstiger

4.1 Balansmodel

Oefening

Zie tekst SmS

4.2 Model van Hellinckx, Grietens en Geeraert

4.2 Model van Hellinckx, Grietens en Geeraert

4.2 Model van Hellinckx, Grietens en Geeraert

4.2 Model van Hellinckx, Grietens en Geeraert

4.2 Model van Hellinckx, Grietens en Geeraert

4.2 Model van Hellinckx, Grietens en Geeraert

Opvoeden = een proces

4.2 Model van Hellinckx, Grietens en Geeraert

4.2 Model van Hellinckx, Grietens en Geeraert

4.2 Model van Hellinckx, Grietens en Geeraert

Elk kind eigen pedagogische aanpak

4.2 Model van Hellinckx, Grietens en Geeraert

Goed verloop opvoedingsproces:

Kind heeft schild voor

eventuele problemen

Oefening

p.149 oef. 36

Herhaling: bio-ecologisch model van Bronfenbrenner

4.3 Behoefteondersteunende opvoeding

4.3 Behoefteondersteunende opvoeding

4.3 Behoefteondersteunende opvoeding

Drie psychologische basisbehoeften:

1. Autonomie

   1. Verbondenheid

      1. Competentie

• motor ontwikkeling

  • Universeel

    • Alle drie van even groot belang

      • Naast fysiologische behoeften

4.3 Behoefteondersteunende opvoeding

4.3 Behoefteondersteunende opvoeding

Drie dimensies

4.3.1 Autonomieondersteunend VS controlerend opvoeden

Grondhouding

Autonomieondersteunend opvoeden

Prosociaal gedrag

Welbevinden van het kind

4.3.1 Autonomieondersteunend VS controlerend opvoeden

Grondhouding

Controlerend opvoeden

Probleemgedrag

4.3.1 Autonomieondersteunend VS controlerend opvoeden

Bouwstenen

4.3.2 Structurend vs. chaotisch opvoeden

Grondhouding

Structurend opvoeden

4.3.2 Structurend vs. chaotisch opvoeden

Bouwstenen

4.3.3 Relationele steun vs. afwijzijng

Grondhouding

Relationele steun

4.3.3 Relationele steun vs. afwijzijng

Bouwstenen

Met elkaar verweven en komen samen voor

Oefening

p.154 - 155
oef. 48 + 49 + 50

Het zakgeld volgens de bouwstenen van autonomie-ondersteunende opvoeding

Het zakgeld volgens de bouwstenen van structurend opvoeding

Het zakgeld volgens de bouwstenen van relationele steun

Samen slapen volgens de bouwstenen van autonomie-ondersteunend opvoeden

Samen slapen volgens de bouwstenen van structurend opvoeden

Samen slapen volgens relationele steun

4.4 Nieuwe autoriteit

4.4 Nieuwe autoriteit

• Handvaten aanbieden om opvoeders te versterken in autoriteit

• Opvoeder-kindrelatie verbeteren

• Wederzijds respect

4.4 Nieuwe autoriteit

4.4 Nieuwe autoriteit

• Twee componenten opvoeder-kindrelatie

Verzet

• Grenzen stellen

  • Optreden vanuit gezag

Steun

• Kind staat er niet alleen voor

4.4.1 Geweldloos verzet

• Non-violent resistance (NVR)

Op geweldloze manier verzetten tegen ongewenste gedrag kind

Medewerking kind niet noodzakelijk

Andere hulpmiddelen al gebruikt

• Interventies grote onmacht

  • Bv. sit-in

Metafoor vuurtoren

4.4.1 Geweldloos verzet

4.4.1 Geweldloos verzet

Andere interventies

4.4.2 Waakzame zorg

4.4.2 Waakzame zorg

• Basishouding alle opvoeders

• Drie niveaus

1. Open opmerkzaamheid

2. Verhoogde opmerkzaamheid

3. Eenzijdige acties van geweldloos verzet

 Hoe hoger niveau  hoe sterker inzet zes pijlers

• Metafoor anker

4.4.2 Waakzame zorg

4.4.2 Waakzame zorg

4.4.2 Waakzame zorg

Oefening

p.160
oef. 58-62

Fragment oef. 60

5 Methodeonderwijs

• Opdracht