Klinisch_redeneren_theorieles_MBO_Verpleegkunde

• newEditor
• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 2

Klinisch redeneren

Aan het eind van de module kun je:

• uitleggen wat verzorgend / klinisch redeneren inhoudt en hoe je dit kunt toepassen bij een casus.

• voorlichting, advies en instructie geven over een onderwerp dat volgens jouw professionele verantwoordelijkheid belangrijk is voor de zorgvrager.

• uitleggen hoe je gegevens kunt vastleggen en hiervan een voorbeeld geven.  

• uitleggen hoe je gegevens kunt verzamelen en vastleggen in een dossier.

• een verpleegplan opstellen en bijstellen wanneer nodig. 

• overleggen met de juiste personen.

Literatuurverwijzing Learnbeat

Thema: Begeleiden in de zorg

• Begeleiden bij het opbouwen en onderhouden van een sociaal netwerk.

  • Introductie;

  • Belang van het sociaal netwerk;

  • Begeleiden bij het opbouwen en onderhouden van een sociaal netwerk.
    

Thema: Het individuele plan

• Een individueel verpleegplan opstellen.

  • Introductie;

  • Verpleegdoelen;

  • Verpleegkundige interventies;

  • Gezamenlijke besluitvorming;

  • Het verpleegplan.
    

Thema: Klinisch redeneren

• Kennismaken met klinisch redeneren 

  • Gehele leerpad

Wat weet je al over klinisch redeneren?

Klinisch redeneren

Van signaleren naar onderbouwd verpleegkundig handelen

1
Oriëntatie

2
Probleem

3
Onderzoek

4
Beleid

5
Verloop

6
Evaluatie

1

Startcasus – wat doe jij?

Je kent deze zorgvrager goed

Vandaag is hij stiller dan normaal, eet en drinkt minder, reageert wat verward en ademt sneller.

1. Wat valt je op?

2. Welke informatie wil je nog hebbe?

3. Wat zou je als eerste doen?

2

Wat is klinisch redeneren?

Klinisch redeneren is het verbinden van observaties en interpretaties met medische kennis om te bepalen welke vervolgstap nodig is.

1
Wat zie ik?

2
Wat kan er spelen?

3
Wat mis ik?

4
Wat doe ik?

5
Wat gebeurt er?

6
Wat leer ik?

3

Waarom is klinisch redeneren belangrijk?

Als verpleegkundige ben je vaak degene die veranderingen bij een zorgvrager als eerste opmerkt.

Signaleren

Je herkent veranderingen en risico's bij een zorgvrager.

Prioriteren

Je bepaalt wat belangrijk is en wat eerst moet gebeuren.

Handelen

Je kiest passende acties en schakelt zo nodig anderen in.

Volgen

Je kijkt of de zorg het gewenste effect heeft.

Veiligheid

Je draagt bij aan veilige, passende en onderbouwde zorg.

4

Het doel: veilige en passende zorg bieden.

Klinisch redeneren doe je al

Voorbeeld uit de BPV

Een zorgvrager is normaal zelfstandig, maar kan vandaag ineens nauwelijks uit bed komen.

Je denkt verder dan wat je ziet

Waarom is dit vandaag anders?

Heeft de zorgvrager pijn?

Is hij duizelig?

Is er koorts?

Is medicatie veranderd?

Heeft hij slecht geslapen?

Zijn vitale functies afwijkend?

Dat systematisch nadenken is klinisch redeneren.

5

Klinisch redeneren in 6 stappen

1
Oriëntatie op de situatie

Wat is er aan de hand?

2
Klinische probleemstelling

Welke problemen zijn er of zouden er kunnen zijn?

3
Aanvullend onderzoek

Welke informatie heb ik nog nodig?

4
Klinisch beleid

Wat willen we bereiken en wat gaan we doen?

5
Klinisch verloop

Heeft ons handelen het gewenste effect?

6
Evalueren & reflecteren

Wat is het resultaat en wat kunnen we hiervan leren?

Het is geen rechte lijn.

Nieuwe informatie kan betekenen dat je opnieuw moet observeren, onderzoeken of je beleid moet aanpassen.

6

Wat is een redeneerhulp?

Een redeneerhulp

Een methodiek, instrument of protocol dat je helpt om een situatie systematisch te observeren, ordenen, beoordelen of bespreken.

1
Observeren

2
Ordenen

3
Beoordelen

4
Handelen

Niet iedere redeneerhulp past bij iedere situatie.

7

Redeneerhulpen hebben verschillende functies

Acute beoordeling

ABCDE
EWS / NEWS

Gegevens ordenen

Gordon
Omaha / SCEGS

Meten / signaleren

VAS / NRS
DOS / SNAQ

Communiceren

SBAR(R)
SOAP / SOEP

Probleem & doel formuleren

PES
SMART / RUMBA

Reflecteren

STARR(T)

Kies de redeneerhulp op basis van wat je wilt weten of bereiken.

8

Stap 1 – Oriëntatie op de situatie

Vragen die centraal staan

• Wat valt mij op?
• Wat is er veranderd?
• Is de situatie acuut?
• Moet ik direct handelen?

Mogelijke redeneerhulpen

ABCDE • EWS/NEWS • SBAR(R)

Belangrijk

Bij een mogelijk acute situatie heeft veiligheid prioriteit.

9

Stap 2 – Klinische probleemstelling

Een belangrijk onderdeel van klinisch redeneren is dat je niet te snel één verklaring kiest

Vragen die centraal staan

• Wat is het gezondheidsprobleem?
• Welke problemen of risico's zie ik?
• Wat kunnen oorzaken en gevolgen zijn?
• Welke gegevens horen bij elkaar?

De gezondheidspatronen van Gordon helpen je om informatie over een zorgvrager systematisch te verzamelen en te ordenen.

Je kijkt niet alleen naar de ziekte, maar naar verschillende onderdelen van het functioneren.

Kijk breed

Lichamelijk • mentaal • sociaal

Niet te snel concluderen

Onderzoek meerdere mogelijke verklaringen en onderbouw met gegevens.

10

Stap 3 – Aanvullend onderzoek

Vragen die centraal staan

• Welke gegevens ontbreken?
• Wat moet ik verder observeren?
• Welke metingen zijn nodig?
• Welk instrument kan helpen?

Voorbeelden

Pijnscore • saturatie • glucose • DOS • SNAQ

Een score is niet het eindpunt!

Je moet altijd nadenken:

Wat betekent deze uitslag voor deze zorgvrager en wat moet ik ermee doen?

11

Stap 4 – Klinisch beleid

Vragen die centraal staan

• Welk probleem heeft prioriteit?
• Wat willen we bereiken?
• Welke interventies zijn nodig?
• Wie doet wat, wanneer en hoe?

Moet een andere discipline worden ingeschakeld?

Denk ook aan de wensen van de zorgvrager;

behandeldoelen;

protocollen;

wet- en regelgeving;

ethische afwegingen;

je eigen bevoegdheid en bekwaamheid.

Van probleem naar plan

PES → SMART/RUMBA → interventies

12

Stap 5 – Klinisch verloop

Na het inzetten van interventies ben je niet klaar.

Je blijft de zorgvrager observeren.

Vragen die centraal staan

• Verbetert of verslechtert de situatie?
• Hebben interventies effect?
• Wordt het doel bereikt?
• Ontstaan nieuwe risico's of complicaties?

Volgen met

Observaties • metingen • rapportages

Rapporteren

SOAP/SOEP helpt veranderingen en vervolgacties zichtbaar te maken.

13

Stap 6 – Evalueren en reflecteren

Vragen die centraal staan

• Is het doel bereikt?
• Wat werkte wel of niet?
• Moet de zorg worden aangepast?
• Wat heb ik geleerd voor een volgende keer?

Mogelijke redeneerhulp

STARR(T)

Reflectie

Kijk niet alleen naar de zorgvrager, maar ook naar je eigen handelen.

14

Gezondheidspatronen van Gordon

Waarom gebruiken?

Om gegevens over de zorgvrager systematisch en breed te verzamelen en te ordenen.

• Gezondheidsbeleving & instandhouding

• Voeding & stofwisseling

• Uitscheiding

• Activiteit & bewegen

• Slaap & rust

• Cognitie & waarneming

• Zelfbeleving

• Rollen & relaties

• Seksualiteit & voortplanting

• Stressverwerking

• Waarden & overtuigingen

15

SBAR(R) – gestructureerd overdragen

S – Situation

Wat is er nu aan de hand?

B – Background

Welke achtergrondinformatie is relevant?

A – Assessment

Wat heb je geobserveerd en beoordeeld?

R – Recommendation

Wat is nu nodig / wat vraag je?

Bij SBARR wordt vaak een extra R gebruikt voor Read back / Repeat: controleer of informatie en afspraken goed zijn begrepen.

16

SOAP – gestructureerd rapporteren

S – Subjectief

Wat zegt de zorgvrager zelf?

O – Objectief

Wat observeer of meet jij?

A – Analyse

Wat maak je op uit de gegevens?

P – Plan

Wat moet er vervolgens gebeuren?

Doel

Voor collega's zichtbaar maken wat er is veranderd en wat ermee is gedaan.

17

Van klinisch redeneren naar verpleegplan

1
Gegevens verzamelen

2
Probleem formuleren (PES)

3
Doel bepalen (SMART/

RUMBA)

4
Interventies kiezen

5
Uitvoeren & rapporteren

6
Evalueren

De kern

Je verpleegplan is geen los formulier: het is het resultaat van klinisch redeneren.

18

Belangrijk verschil

Redeneerhulp

Geeft structuur.

EWS geeft een score.
Gordon ordent gegevens.
SBAR helpt overdragen.
SOAP helpt rapporteren.

Klinisch redeneren

Jij geeft betekenis aan de gegevens.

Wat betekent dit voor deze zorgvrager?
Wat heeft prioriteit?
Welke vervolgstap is nodig?

Een instrument ondersteunt je denken – het vervangt je denken niet.

21

Wat moet je na deze les kunnen?

• Uitleggen wat klinisch redeneren is en waarom het belangrijk is.

• De zes stappen van klinisch redeneren benoemen en uitleggen.

• Uitleggen wat een redeneerhulp is.

• Verschillende redeneerhulpen herkennen en passend kiezen.

• Gegevens uit een eenvoudige casus koppelen aan de zes stappen.

• Uitleggen waarom jouw keuze of vervolgstap passend is.

22

Check jezelf

Vraag 1

Wat is het verschil tussen observeren en klinisch redeneren?

Vraag 2

Waarom trek je niet meteen een conclusie bij een verandering?

Vraag 3

Welke zes stappen kent klinisch redeneren?

Vraag 4

Wat is een redeneerhulp?

Vraag 5

Noem drie redeneerhulpen en leg uit waarvoor je ze gebruikt.

Vraag 6

Waarom blijf je na een interventie observeren?

23

Hierna: de grote deelopdracht

1

Verpleegplan
Van der Slikke

2

Redeneerhulp /
instrument

3

Klinisch redeneren
Van der Slikke

4

Rapporteren

5

Checking /
quizvragen

Niet alleen: WAT doe je?
Maar vooral: WAAROM kies je hiervoor?

24

AAN DE SLAG

Opdrachten uit de Canvas module!