Verwijswoorden 1M (242/243)
Leg de volgende 'dingen' op tafel
Pen/potlood
Leesboek
Nieuw Nederlands
Klaar?
Pak jouw leesboek en start met lezen
13
m
00
s
Lesduur is: 45 minOnderdelen in deze les
Leg de volgende 'dingen' op tafel
Pen/potlood
Leesboek
Nieuw Nederlands
Klaar?
Pak jouw leesboek en start met lezen
13
m
00
s
Deze slide heeft geen instructies
Les van vandaag
Stil lezen
Uitleg over verwijswoorden
Maken van de opdrachten -> Huiswerk
Blooket verwijswoorden
Afmaken huiswerk -> iets voor jezelf?
Deze slide heeft geen instructies
Verwijzen met deze, die, dit en dat
Open met het idee dat je in taal herhaling vaak wilt vermijden. Koppel de les meteen aan zinnen die leerlingen zelf vaak schrijven.
Lesdoel
Ik kan deze, die, dit en dat goed gebruiken als verwijswoorden.
Deze slide heeft geen instructies
Welke verwijswoorden ken je al?
Gebruik de antwoorden om voorkennis op te halen. Vraag eventueel door: wanneer gebruik je deze woorden al in zinnen?
Wat is een verwijswoord?
Een verwijswoord is een woord dat terugwijst naar iets wat eerder is genoemd.
Bij deze les gaat het om deze, die, dit en dat.
Deze slide heeft geen instructies
Eerst kijk je naar het woord
Is het een de-woord?
Is het een het-woord?
Of is het meervoud?
Daarvan hangt het juiste verwijswoord af.
Zeg nog niet te veel over afstand of nadruk; houd hier de focus op de koppeling met de-woorden, het-woorden en meervoud.
Deze en die
Gebruik je bij de-woorden
Ook bij meervoud
Voorbeeld: de fiets → deze fiets
Deze slide heeft geen instructies
Deze en die bij de-woorden
de jongen → die jongen
de tafel → deze tafel
de jas → die jas
Bij een de-woord kies je dus deze of die.
Gebruik de voorbeelden uit de klas of uit het lokaal om het herkenbaar te maken.
Deze en die bij meervoud
de fietsen → deze fietsen
de boeken → die boeken
de kinderen → deze kinderen
Ook in het meervoud gebruik je deze of die.
Laat zien dat leerlingen niet naar de/het van het enkelvoud hoeven terug te gaan zodra het woord in het meervoud staat.
Voorbeelden met deze en die
Deze fiets is nieuw.
Die jongen zit in mijn klas.
Het verwijswoord past bij een de-woord of meervoud.
Deze slide heeft geen instructies
Welk verwijswoord past bij een de-woord?
dit
die
dat
het
De juiste keuze is een verwijswoord dat hoort bij een de-woord. 'Dit' en 'dat' horen bij het-woorden; 'het' is een lidwoord, geen verwijswoord.
Dit en dat
Gebruik je bij het-woorden
Voorbeeld: het boek → dit boek
Deze slide heeft geen instructies
Dit en dat bij het-woorden
het boek → dit boek
het huis → dat huis
het schrift → dit schrift
Bij een het-woord kies je dus dit of dat.
Herhaal expliciet dat leerlingen eerst moeten bepalen of het woord een het-woord is.
Voorbeelden met dit en dat
Dit boek is spannend.
Dat huis staat te koop.
Het verwijswoord past bij een het-woord.
Deze slide heeft geen instructies
Handig overzicht
de-woord → deze of die
meervoud → deze of die
het-woord → dit of dat
Deze slide is het kernschema van de les. Neem hier kort de volledige keuze nog eens samen.
Verwijzen naar een hele zin
Soms verwijst een verwijswoord niet naar één woord, maar naar een hele zin of een hele gedachte.
Daarvoor gebruik je vaak dat.
Maak duidelijk dat 'dat' hier niet meer alleen bij een het-woord hoort, maar terugwijst naar wat eerder is gezegd.
Dat verwijst terug
Sara heeft de wedstrijd gewonnen. Dat is knap.
Het regent al de hele dag. Dat is vervelend.
Dat verwijst hier naar de hele zin ervoor.
Wijs aan dat 'dat' niet verwijst naar alleen 'wedstrijd' of 'dag', maar naar de complete mededeling.
Zo kies je het goede verwijswoord
de-woord of meervoud → deze/die
het-woord → dit/dat
hele zin → vaak dat
Rond inhoudelijk af: leerlingen moeten nu drie keuzes kunnen onderscheiden.
Waarnaar verwijst dat in: Het regent. Dat is vervelend.
naar regent
naar het weer
naar de hele zin
naar vervelend
Benadruk dat 'dat' hier terugwijst naar de complete mededeling, niet naar één los woord.
Begrippen
verwijswoord - woord dat terugwijst naar iets wat eerder is genoemd
de-woord - zelfstandig naamwoord met het lidwoord de
het-woord - zelfstandig naamwoord met het lidwoord het
meervoud - vorm van een woord als het om meer dan één gaat
deze - verwijswoord bij een de-woord of meervoud
die - verwijswoord bij een de-woord of meervoud
dit - verwijswoord bij een het-woord
dat - verwijswoord bij een het-woord of bij een hele zin
Deze slide heeft geen instructies
Wat doen? -> Huiswerk komende les
Opdracht 1: Klassikaal
Opdracht 2 t/m 4: WB
Opdracht 5: Schrift
Deze slide heeft geen instructies
Waarom gebruik je verwijswoorden?
Je voorkomt herhaling
Je tekst klinkt vloeiender
Je verwijst naar iets dat al genoemd is
Benadruk dat een verwijswoord terugwijst naar een woord of een stukje tekst dat eerder kwam.
