22/9: blokuur poëzie

Welkom!

Pak alvast: leesboek en Nieuw Nederlands



1 / 21
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolhavoLeerjaar 4

In deze les zitten 21 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Welkom!

Pak alvast: leesboek en Nieuw Nederlands



Mentorgesprek Amaya en Nico

Deze les

Lezen

Poëzieanalyse


Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Lesdoelen

Aan het eind van de les

... kan je het rijm en de vorm van een gedicht analyseren;

... weet je wat semantische velden zijn.

Deze slide heeft geen instructies

Even opfrissen

Hoe verschilt poëzie van proza qua vorm?

Deze slide heeft geen instructies

Poëzie analyseren

  • Soms moeilijk te begrijpen, analyse kan helpen 

  • = hulpmiddel om het gedicht te interpreteren 

  • Nu: vorm, rijm, vaste vormen en semantische velden

  • Volgende lessen: beeldspraak en stijlfiguren

Deze slide heeft geen instructies

Analyse van de vorm

  • Tel het aantal regels

  • Strofen benoemen op basis van aantal regels 

  • Strofe = soort alinea (bevat vaak ook één deelonderwerp)

  • Naam afhankelijk van aantal regels

Deze slide heeft geen instructies

Strofen

  • 2 regels: distichon  

  • 3 regels: terzine

  • 4 regels: kwatrijn

  • 5 regels: kwintet

  • 6 regels: sextet

  • 7 regels: septet

  • 8 regels: octaaf

Deze slide heeft geen instructies

Enjambement





  • Tel het aantal regels én het aantal zinnen

  • Aantal zinnen vaak niet gelijk aan aantal versregels: 

  • Enjambement: zin loopt door op de volgende versregel en wordt afgebroken waar normaal gesproken geen pauze valt

Deze slide heeft geen instructies

Doel van enjambement

  • Ritme

  • Spanning 

  • Nadruk 

  • Lezer stil laten staan

Deze slide heeft geen instructies

2. Analyse van rijm

  • Rijm= herhalen van dezelfde klank

  • Rijmschema= volgorde van rijmende woorden aan het eind van versregel

  • Rijmschema maken: kijk naar de woorden aan het eind van de versregel die op elkaar rijmen
    -> Elke nieuwe klank krijgt een volgende letter

Deze slide heeft geen instructies

Soorten rijmschema's

  • aaaa = slagrijm

  • aabb = gepaard rijm

  • abba = omarmend rijm

  • abab = gekruist rijm

  • abcb of abac (bijvoorbeeld) = gebroken rijm

  • abcabc = verspringend rijm

Deze slide heeft geen instructies

Andere soorten rijm (klank)

  • Alliteratie

  • Liesje leerde Lotje lopen langs de lange Lindelaan

  • Heerlijk Helder Heineken

  • De zoute zee slaakt een diepe zilte zucht

  • Assonantie

  • De kat zat op de mat

Deze slide heeft geen instructies

Andere soorten rijm (plek)

  • Binnenrijm: Het klinkt en blinkt als zon 

  • Middenrijm: Niet aan t begin of aan t eind
                                Maar er middenin rijmt deze zin.

Deze slide heeft geen instructies

3. Vaste vorm

Italiaans sonnet

  • Veertien regels, vier strofen

  • Twee kwatrijnen, twee terzinen 

  • Wending (bijv. tegenstelling, omslag in gevoel, etc.)

Engels sonnet

  • Drie kwatrijnen, één distichon

  • Pointe, i.p.v. wending (=soort conclusie)

Deze slide heeft geen instructies

Aan de slag

  • Maak opdracht 1 bij het beeldgedicht, blz. 207 

  • In tweetallen

  • +- 5 minuten

  • Daarna klassikaal bespreken

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Semantische velden

  • Groepjes begrippen die op grond van hun betekenis óf associatie met elkaar verbonden zijn. 

  • Staat niet vast, maar wordt bepaald door de context

  • ‘IJs’ > ‘winter’

  • Maar – in een andere context – ook ‘zomer’

  • Welke woorden horen bijv. bij 'weekend'?

Deze slide heeft geen instructies

Aan de slag

  • We lezen tekst 1: april, vroeg (blz. 208)

  • Maak a.d.h.v. opdracht 2 een analyse van dit gedicht

  • Nodig: theorie poëzieanalyse blz. 206 - 207 én het gedicht een paar keer herlezen!

  • Je mag samenwerken

  • 15 minuten, daarna klassikaal bespreken

  • Klaar? Lees de theorie nog eens door of lees in je boek

Deze slide heeft geen instructies

Even checken

  • Waarom is het belangrijk om een gedicht te analyseren? 

  • Wat is een strofe?

  • Is een versregel hetzelfde als een zin?

  • Wat is assonantie voor soort rijm?

  • Hoe maak je een rijmschema?

  • bont en blauw  - welke vorm van rijm?

Deze slide heeft geen instructies

Vooruitblik

Volgende les: beeldspraak en stijlfiguren


Vrijdag 31 oktober: toets proza & poëzie

-> dus ook je leesboek uit

Deze slide heeft geen instructies