8.2 Hoe sociale ongelijkheid ontstaat (1)

Hoe sociale ongelijkheid ontstaat

§8.2

1 / 18
volgende
Slide 1: Slide
newEditorMaatschappijwetenschappenMiddelbare schoolhavoLeerjaar 5

In deze les zitten 18 slides, met interactieve quiz en tekstslides.

time-iconLesduur is: 80 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Hoe sociale ongelijkheid ontstaat

§8.2

Programma

  • 20 minuten Uitleg begrippen


  • 10 minuten: Quiz begrippen


  • 20 minuten: Examenvragen maken in stilte


  • 20 minuten Nakijken/bespreken


Leerdoelen

  •  Je herkent de begrippen positieverwerving en positietoewijzing en kunt deze  toepassen op het onderwijs en de arbeidsmarkt.

  • Je weet op welke manier de verschillende soorten kapitaal van invloed is op positieverwerving.

  • Je weet welke vijf veranderingen van invloed zijn op sociale ongelijkheid.

  • Je kent de twee theorieën over hoe de macht verdeeld is.


Positietoewijzing en -verwerving

  • Positietoewijzing  Maatschappelijke oorzaken die van buitenaf van invloed zijn op iemands positie in de maatschappij.


  • Positieverwerving  Het verkrijgen van een maatschappelijke positie door de eigen bijdrage van een persoon of een groep waartoe hij behoort.


  • Zowel in onderwijs als op arbeidsmarkt.

Arbeidsmarkt

  • Kwetsbare positie: vrouwen, jongeren, ouderen, laagopgeleiden, gedeeltelijk arbeidsgeschikten en Nederlanders met een niet-westerse migratieachtergrond.


  • Mede door:

    • Positietoewijzing  Discriminatie bij sollicitatieprocedures of een taalachterstand.

    • Subjectieve arbeidsmarktkansen  Wanneer mensen hun kansen op de arbeidsmarkt zelf negatief inschatten en daardoor minder naar een baan zoeken.


Kapitaal en positieverwerving

  • Economisch kapitaal  Bezit of inkomen.


  • Sociaal kapitaal  Connecties, netwerken en de mate van respect die mensen genieten.


  • Cultureel kapitaal  Culturele competenties zoals kennis, houdingen, opvattingen en smaak die kenmerkend zijn voor hoge sociale posities.


Omgevingsfactoren

  • Ontwikkelingen die de sociale ongelijkheid beïnvloeden:

    • Europeanisering en globalisering

    • Informatisering en digitalisering

    • Veranderende man-vrouwverhouding

    • Stijging opleidingsniveau

    • Ontwikkeling naar postindustriële samenleving



Theorieën over verdeling van macht

  • Pluralismetheorie  Spreiding van macht over verschillende groepen die aandacht kunnen vragen voor hun belangen. Er is sprake van machtsevenwicht.


  • Machtselitetheorie  Een kleine elite heeft de macht in handen, die meerdere sleutelposities vervult en zo veel macht heeft. Macht is geconcentreerd.

Toewijzing

Verwerving

Een kind van twee ouders die uit de bijstand leven, heeft een hbo-diploma behaald en daarna een baan aangeboden gekregen.

In een streng hindoeïstische samenleving wordt een jongen christelijk waardoor hij thuis niet meer welkom is en ook zijn baan verliest.

Een lerares haalt haar eerstegraads bevoegdheid en gaat daardoor direct meer verdienen. Ze is immers hoger gekwalificeerd.

Toen haar opa overleed, kreeg het meisje geld en bezittingen omdat dit was vastgelegd in haar opa’s testament.

Toen aan het licht kwam dat de advocate fraude had gepleegd, werd zij per direct ontslagen en kreeg ze een strafblad.

Een rijke zakenman emigreert vanuit Polen naar Nederland maar blijkt hier minder sociale status te hebben dan hij in Polen had.

  1. Een kind van twee ouders die uit de bijstand leven, heeft een hbo-diploma behaald en daarna een baan aangeboden gekregen.

  2. In een streng hindoeïstische samenleving wordt een jongen christelijk waardoor hij thuis niet meer welkom is en ook zijn baan verliest.

  3. Een lerares haalt haar eerstegraads bevoegdheid en gaat daardoor direct meer verdienen. Ze is immers hoger gekwalificeerd.

  4. Toen haar opa overleed, kreeg het meisje geld en bezittingen omdat dit was vastgelegd in haar opa’s testament.

  5. Een rijke zakenman emigreert vanuit Polen naar Nederland maar blijkt hier minder sociale status te hebben dan hij in Polen had.

  6. Toen aan het licht kwam dat de advocate fraude had gepleegd, werd zij per direct ontslagen en kreeg ze een strafblad.

  7. Een geneeskunde-student had als bijbaantje kranten rondbrengen, maar kan nu door het deels afronden van zijn opleiding alvast gaan werken in het ziekenhuis.

  8. Een moeder die stopt met werken, wordt door werkende moeders al snel gezien als ‘soft’ omdat ze werken en zorgen voor de kinderen blijkbaar niet kan combineren.


Verwerving

Toewijzing

Verwerving/ Toewijzing

Toewijzing

Toewijzing

Verwerving

Verwerving

Toewijzing

Sociaal kapitaal

Cultureel kapitaal


Economisch kapitaal

Leerling Matthijs krijgt bijles wiskunde van zijn buurjongetje Ahmed. Ahmed heeft net een wiskundewedstrijd gewonnen.

Op een cursus sollicitatietraining krijgen werklozen in een buurt in Arnhem de mogelijkheid om hun presentatievaardigheden te verbeteren.

De oom van Sanne vindt het heel belangrijk om Sanne de prachtige wereld van de Mexicaanse feministische kunstenaar Frida Kahlo te laten zien. Hij hoopt Sanne daarmee te inspireren.

Via een fonds van de plaatselijke buurtvereniging kunnen gepensioneerden les krijgen in digitale vaardigheden.

De ouders van Anna’s beste vriendin willen Anna steunen bij haar plannen om een wereldreis te gaan maken. Ze storten wat geld op haar crowdfunding pagina.

  1. Leerling Matthijs krijgt bijles wiskunde van zijn buurjongetje Ahmed. Ahmed heeft net een wiskundewedstrijd gewonnen.

  2. Op een cursus sollicitatietraining krijgen werklozen in een buurt in Arnhem de mogelijkheid om hun presentatievaardigheden te verbeteren.

  3. De oom van Sanne vindt het heel belangrijk om Sanne de prachtige wereld van de Mexicaanse feministische kunstenaar Frida Kahlo te laten zien. Hij hoopt Sanne daarmee te inspireren.

  4. Via een fonds van de plaatselijke buurtvereniging kunnen gepensioneerden les krijgen in digitale vaardigheden.

  5. De ouders van Anna’s beste vriendin willen Anna steunen bij haar plannen om een wereldreis te gaan maken. Ze storten wat geld op haar crowdfunding pagina.

  6. In het programma ‘Hoe heurt het eigenlijk’ laat Jort Kelder aan kijkers zien wat de etiquette en omgangsvormen zijn in met name de rijkere laag van de bevolking.

  7. In het programma ‘Dragon’s Den’ krijgen jonge ondernemers de kans om een plan voor hun bedrijf te pitchen. Ze hopen dat één van de vijf investeerders iets in hun plannen ziet.


Cultureel

Sociaal

Cultureel

Cultureel

Economisch

Cultureel

Sociaal

De macht terug naar de bevolking.

Forum voor Democratie wil een Nederland waar de stem van de burger echt telt.


Deze uitspraak past bij de..

A

Answer A

B

Answer B

C

Answer C

D

Answer D


Vraag 23 T1 2024

Opdrachten

  • Lees par. 8.2 (p. 146 t/m 152)

  • Maak opdracht 7 t/m 10 (p. 74 t/m 77)