1.1 De agrarische revolutie
Jagers en boeren
1.1 De agrarische revolutie
1
Lesduur is: 45 minOnderdelen in deze les
Jagers en boeren
1.1 De agrarische revolutie
1
Leerdoelen
Ik kan een aantal kenmerken noemen van de levenswijze van jagers en verzamelaars.
Ik kan een verklaring geven voor de overgang naar landbouw.
Ik kan uitleggen welke sociale, demografische, economische en technologische gevolgen de agrarische revolutie had.
Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.
De mens
Lees de tekst die je bij binnenkomst hebt gekregen. blz. 125 t/m 129 en 132 t/m 139 uit Mythos.
De tekst bevat fragmenten van een vertelling van een Griekse mythe over het ontstaan van de mens.
Waarom wilde Zeus niet dat de mens 'kennis over het vuur' zou krijgen?
'Het Vuur' heeft zowel een letterlijke als figuurlijke betekenis in dit verhaal. Leg dit uit.
Vergelijk dit verhaal met wat je weet over het Bijbelse scheppingsverhaal. Wat zijn overeenkomsten en verschillen tussen beide verhalen?
Beide verhalen lijken ons iets te willen vertellen over wat het betekent om 'mens' te zijn. Wat is dat volgens jou?
Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.
De eerste mens
Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.
De eerste mens
Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.
De eerste mens
Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.
Verschillen tussen homo sapiens en voorouders:
gesproken taal (collectief leren)
symbolisch denken (fantasie)
Een nomadisch bestaan
Wat zijn kenmerken van de levenswijze van jager-verzamelaars?
Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.
Jager-verzamelaars
Nomaden
kleine groepen
levend van jacht en verzamelen voedsel
klimaat van grote invloed op levenswijze
eerste moderne mensen in Europa arriveerden tijdens een ijstijd
maakten gereedschap voornamelijk van dierenbotten en vuursteen (paleolithicum)
De agrarische revolutie
Waar en waardoor ontstond de landbouwrevolutie?
Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.
Een van de grootste veranderingen in de prehistorie is de verandering van leefwijze.
Landbouw vervangt langzaam de jacht als belangrijkste middel van bestaan.
Mogelijke oorzaken:
meer kennis planten (wilde granen)
groei bevolking
verandering klimaat, einde laatste ijstijd
Neolitische revolutie
Waar en waardoor ontstond de landbouwrevolutie?
Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.
Rond 12.000 v.C. steeg de temperatuur en ging het meer regenen.
Klimaat ideaal voor overvloedige groei wilde granen en andere gewassen, voedsel aanbod stijgt.
Op sommige plaatsen, zoals vruchtbare halvemaan, voldoende voedsel voor sedentair bestaan.
Neolitische revolutie
Wat waren de gevolgen van de landbouwrevolutie en hoe kun je deze verklaren?
Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.
sedentair leven (ontstaan dorpen)
nieuwe gebruiksvoorwerpen (aardewerk)
bezit (sociale verschillen bleven in de vroegste landbouwsamenlevingen beperkt)
Hoewel de overgang erg langzaam ging, zo bleven veel boeren jagen en verzamelen, spreken we wel van een 'revolutie'. De agrarische revolutie of neolithische revolutie. De gevolgen zouden namelijk bepalend zijn voor de toekomst van de mens.
(Huiswerk)opdracht
Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.
Lees de tekst uit het boek Sapiens blz. 89 - 96 (zie magister huiswerk)
Waarom is volgens Harari de landbouwrevolutie de grootste zwendel van de geschiedenis? leg je antwoord uit.
Wat vind jij? Moeten we de landbouwrevolutie zien als iets positiefs of iets negatiefs? Onderbouw je antwoord met argumenten.
Verwerking
Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.
Maken casus op blz. 14
Maken vraag 7 t/m 10 (basis) of vraag 1 HD blz. 26
uitwerken leerdoelen 1.1 in schrift of schema oorzaak/gevolg (padlet?)
Afmaken lees opdracht Sapiens (vorige slide)
En toen veranderde (heus niet) alles
Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.
De grootste zwendel uit de geschiedenis?
De landbouwrevolutie zorgde voor de grootste verandering ooit, die was niet per se positief.
Of viel het allemaal wel mee?
Geschiedenis/archeologie als wetenschap.
Oude en nieuwe inzichten.
Mensen werden ongezonder (minder gevarieerd eten, werkzaamheden, ziektes)
er was één landbouwrevolutie
landbouw zorgt voor ongelijkheid (bezit)
