Examenvragen TH8 en TH11
Oefenen voor de PTA-toets aan de hand van examenvragen.
Deze vragen komen uit je boek en zijn hier en daar iets
aangepast om het geschikt te maken voor LessonUp.
Examenvragen TH8 en TH11
Oefenen voor de PTA-toets aan de hand van examenvragen.
Deze vragen komen uit je boek en zijn hier en daar iets
aangepast om het geschikt te maken voor LessonUp.
Thema 8 Stofwisseling
Gebruikte examenvragen uit het boek:
Vraag 1, 4, 5, 7, 9 en 10
Bij welk proces ontstaat de grote hoeveelheid CO2 tijdens de wijnbereiding?
Biologische wijnboer Bernhard maakt bij de druiventeelt en de productie van zijn wijnen zo veel mogelijk gebruik van natuurlijke processen.
Bernhard maakt wijn van de geoogste druiven. Nadat hij de druiven heeft geperst, voegt hij gist toe aan het druivensap. De flessen met het mengsel van druivensap en gist sluit hij af met een waterslot (zie afbeelding 1). Hij zet de flessen op een donkere plaats bij een temperatuur van ongeveer 20 °C. Door gisting ontstaat dan wijn. Die gisting is nogal rumoerig: het borrelt alsof het een werkende vulkaan is. Het waterslot laat het gevormde CO2 ontsnappen en houdt ongewenste micro-organismen buiten de fles.
Bij welk proces ontstaat de grote hoeveelheid CO2 tijdens de wijnbereiding?
Bij aerobe dissimilatie door de gistcellen
Bij aerobe dissimilatie door druivencellen
Bij anaerobe dissimilatie door gistcellen
Bij anaerobe dissimilatie door druivencellen
Welke stoffen worden door de zoöxanthel opgenomen uit het cytoplasma van de poliep?
Koraalriffen hebben al jaren te lijden van opwarming van het zeewater door het versterkte broeikaseffect.
Koraal (zie afbeelding 2) bestaat uit poliepen, die in kolonies samenleven en een gezamenlijk skelet opbouwen van kalk (CaCO3). Veel koralen hebben een symbiotische relatie ontwikkeld met algen. Deze algen, zoöxanthellen geheten, leven in de cellen van de poliepen en geven de koralen hun prachtige kleuren.
Zoöxanthellen produceren organische stoffen waarvan ze het grootste deel aan de poliep afstaan. De zoöxanthellen gebruiken een groot deel van de afvalproducten van de poliepen voor hun stofwisselingsactiviteit.
Vier stoffen of groepen van stoffen zijn:
1 chlorofyl
2 glucose
3 koolstofdioxide
4 water
Vraag: welke stoffen worden door de zoöxanthel opgenomen uit het cytoplasma van de poliep?
Chlorofyl
Glucose
Koolstofdioxide
Water
Welk van de genoemde processen draagt bij aan
een daling van de CO2-concentratie in de atmosfeer?
Koraal (zie afbeelding 2) bestaat uit poliepen, die in kolonies samenleven en een gezamenlijk skelet opbouwen van kalk (CaCO3). Veel koralen hebben een symbiotische relatie ontwikkeld met algen. Deze algen, zoöxanthellen geheten, leven in de cellen van de poliepen en geven de koralen hun prachtige kleuren.
Zoöxanthellen produceren organische stoffen waarvan ze het grootste deel aan de poliep afstaan. De zoöxanthellen gebruiken een groot deel van de afvalproducten van de poliepen voor hun stofwisselingsactiviteit.
Op een gezond koraalrif vinden processen plaats die effect hebben op de CO2-concentratie in de atmosfeer:
1 de dissimilatie in de poliepen tijdens de groei
2 de voortgezette assimilatie in de poliepen
3 de vorming van het kalkskelet door de poliepen
4 het afsterven van de zoöxanthellen in de poliepen
Vraag: Welk van de genoemde processen draagt bij aan een daling van de CO2-concentratie in de atmosfeer?
Proces 1
Proces 2
Proces 3
Proces 4
Tot welke scheikundige groep behoort cellulase?
Koeien produceren in hun spijsverteringskanaal grote hoeveelheden brandbaar methaangas (CH4). Het opvangen (zie afbeelding 3) en gebruiken van koeienwinden als duurzame energiebron lijkt dan ook een voor de hand liggende gedachte.
Wetenschappers proberen echter de methaanproductie bij koeien te verkleinen, omdat methaan een zeer sterk broeikasgas is. Hiervoor doen zij onderzoek naar het verband tussen de voerefficiëntie en de methaanproductie van een koe. De voerefficiëntie is de hoeveelheid melk die een koe per kilogram voer produceert.
In de pens, de eerste grote maag van een koe, wordt gras afgebroken door micro-organismen. De tussenproducten komen beschikbaar voor de koe. Methaanbacteriën, die zich ook in de pens bevinden, vergisten enkele van die tussenproducten tot methaan. Het methaangas komt vrij via winden en oprispend gas. Per dag produceert een koe honderden liters methaangas.
De celwanden van cellen van gras bestaan uit cellulose. Cellulose wordt afgebroken door cellulase in de pens van de koe.
Vraag: tot welke scheikundige groep behoort cellulase?
Tot de aminozuren
Tot de eiwitten
Tot de polysachariden
Tot de vetzuren
Waardoor ontstaat er zuurstofarm water bij zeevonkbloei?
In de zomer van 2015 werd aan de Zuid-Hollandse kust een rode kleur in het water gesignaleerd. Het bleek te gaan om zeevonk (zie afbeelding 4). ’s Nachts werd in het water een blauwgroene gloed waargenomen. De gloed wordt veroorzaakt doordat zeevonken, als het water in beweging wordt gebracht, kleine lichtflitsjes afgeven. Dit verschijnsel heet bioluminescentie.
Zeevonken (Noctiluca scintillans, letterlijk vertaald flitsend nachtlichtje) zijn eencellige organismen van gemiddeld 0,5-1,0 millimeter groot, met een flagel van 0,2 millimeter.
In de Waddenzee eet de zeevonk algen, bacteriën en jonge larven van bijvoorbeeld mossels en kokkels en daarnaast afgestorven plantaardig en dierlijk materiaal. De zeevonk wordt zelf gegeten door de pijlworm en de zeedruif (een kwallensoort). Als dit gebeurt, kunnen deze predatoren op hun beurt ook weer lichtgevend worden.
De zeedruif en de pijlworm hebben als predatoren een nuttige functie. Een teveel aan zeevonken per volume-eenheid zeewater (zeevonkbloei) kan tot zuurstofarm water leiden. Zeevonkbloei is op het wateroppervlak zichtbaar als een geeloranje drijvende laag. Niet de zeevonken veroorzaken deze kleur, maar bacteriën die de gestorven zeevonken afbreken.
Vraag: waardoor ontstaat er zuurstofarm water bij zeevonkbloei?
Doordat er zoveel bacteriën zijn, die als producent vrijwel alle zuurstof gebruiken voor hun dissimilatie
Doordat er zoveel bacteriën zijn, die als reducent vrijwel alle zuurstof gebruiken voor hun dissimilatie
Doordat er zoveel bacteriën zijn, die als consument vrijwel alle zuurstof gebruiken voor hun assimilatie
Doordat er zoveel zeevonken zijn, die als reducent vrijwel alle zuurstof gebruiken voor hun assimilatie
Invuloefening
Het licht van zeevonken is blauwgroen van kleur en schrikt sommige predatoren af. Zeevonken produceren dit licht voornamelijk in het donker als het water in beweging wordt gebracht. Het licht ontstaat tijdens een chemisch proces, waarbij energie vrijkomt. Het wordt geproduceerd in speciale organellen, de scintillons, waarin zich de stoffen luciferine en luciferase bevinden. Bij de juiste pH, voldoende zuurstof en beweging van het water wordt oxiluciferine gevormd en komt het blauwgroene licht vrij (zie afbeelding 5 rechts bovenin).
Hieronder vind je een soortgelijk schema als in afbeelding 5. Vul het schema in met de juiste naam van het enzym, van het substraat en van het product van de in de bovenstaande tekst beschreven reactie.
luciferase
luciferine + zuurstof ------------> oxiluciferine + licht
Thema 11 Transport
Gebruikte examenvragen uit het boek:
Vraag 3, 4, 5, 6, 8, 9 en 10
Wanneer iemand besmet is met het mazelenvirus wordt dit virus vaak opgemerkt door een macrofaag (type witte bloedcel). Het mazelenvirus wordt niet afgebroken door deze macrofaag. De macrofaag brengt het virus naar een dichtbijgelegen lymfeknoop, waar lymfocyten (een ander type witte bloedcel) worden geïnfecteerd met het virus. De geïnfecteerde lymfocyten reizen vervolgens via lymfevaten en bloedvaten door het lichaam en bereiken onder andere de milt, waar nog meer lymfocyten worden geïnfecteerd met het virus. Hierdoor wordt het afweersysteem ernstig verstoord. Door welke van deze bloedvaten gaat de geïnfecteerde lymfocyt op de kortste weg vanuit de sleutelbeenader tot aan de milt?
Invuloefening - Dubbele bypass
Bij een bypassoperatie maakt hartchirurg Layla Faysal een omleiding bij een vernauwde
of verstopte kransslagader. Als op twee plaatsen op het hart een kransslagader is
vernauwd, maakt ze een dubbele bypass (zie afbeelding 1).
In afbeelding 1 zijn met P, Q, R en S mogelijke plaatsen aangegeven waar vernauwing
kan optreden in kransslagaders. Met 1, 2, 3 en 4 zijn stroomrichtingen in de bypasses
aangegeven.
Welke twee letters geven de juiste plaatsen van de vernauwingen in de kransslagaders aan die met deze bypasses worden behandeld? Noteer je antwoord in alfabetische volgorde, gescheiden door een komma (bijv. A,B) P,R
Welke twee cijfers geven de stroomrichtingen van het bloed in de bypasses juist weer? Noteer je antwoord van klein naar groot, gescheiden door een komma (bijv. 10,11) 1,3
Dokter Faysal gebruikt voor het maken van een bypass bij voorkeur een slagader uit de borstkas. Waarom heeft een slagader de voorkeur boven een ader?
Dubbele bypass
Bij een bypassoperatie maakt hartchirurg Layla Faysal een omleiding bij een vernauwde of verstopte kransslagader. Als op twee plaatsen op het hart een kransslagader is vernauwd, maakt ze een dubbele bypass (zie afbeelding 1).
Dokter Faysal gebruikt voor het maken van een bypass bij voorkeur een slagader uit de borstkas. Waarom heeft een slagader de voorkeur boven een ader?
Slagaders hebben een kleinere diameter
Slagaders kunnen een hogere bloeddruk weerstaan
Slagaders laten geen weefselvocht door
Slagaders vervoeren zuurstofrijk bloed
Een hartoperatie is complexer dan een blindedarmoperatie. Dit komt niet alleen doordat het hart een vitaal orgaan is, maar ook omdat een chirurg meer moeite moet doen om het hart te bereiken.
Verklaar dat door de ligging van het hart de chirurg meer moeite moet doen het hart te bereiken.
Invuloefening
De bloedzuiger Hirudo medicinalis zuigt zich bij
zoogdieren vast met hun en maken met hun
scherpe tandjes een wondje. In het speeksel van
de bloedzuiger zit een verdovende stof en een stof die de bloedstolling remt (hirudine).
Hirudine blokkeert het enzym trombine, dat nodig is voor de bloedstolling. In normale situaties veroorzaakt trombine de omzetting van een oplosbaar plasma-eiwit naar onoplosbare eiwitdraden, waardoor een bloedstolsel ontstaat. Door de werking van hirudine ontstaat er geen stolsel, waardoor de bijtwond blijft bloeden. Afbeelding 3 is een schematische weergave van dit proces. Hierin zijn vier eiwitten met een nummer aangegeven.
Noteer achter elk nummer de naam van het juiste eiwit, kies uit: fibrine, fibrinogeen, hirudine, trombine
1 =fibrinogeen 2 =hirudine 3 = trombine 4 =fibrine