§15.3 Groene Chemie

• Scheikunde
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 6

6VWO NOVA H15

§15.3
Groene chemie

Doelen van deze les:

15.3.1  Je kunt bij een chemisch proces berekeningen uitvoeren
              aan de E-factor en de atoomeconomie.

15.3.2 Je kunt de uitgangspunten van de groene chemie
              herkennen en gebruiken bij het beoordelen en
              formuleren van ontwerpen van industriële processen.

* Verbinden

* Wegwijs worden in Binas 

Even terugblikken:

• het verschil tussen fijnchemie en bulkchemie
• het verschil tussen continuproces en batchproces
• in een blokschema rekening houden met massabalans en energiebalans

Massabalans:

er gaat altijd evenveel massa in als eruit komt

Massabalans:

er gaat altijd evenveel massa in als eruit komt

Let op juist aansluiten van pijlen (gaat vaak mis op examen!!):

bij spui gaat deel naar buiten en deel terug naar begin

bij begin is er óók aanvoer van buiten, dus recyclestroom sluit halverwege aan op instroom

Energiebalans: wet van behoud van energie ->

er gaat altijd evenveel energie in als eruit komt

belangrijk voor fabriek:

- waar treden verliezen op?

- waar is hergebruik van energie mogelijk?

- waar moet er gekoeld worden, waar verwarmd?

Gestelde vragen

opdracht 13 a + b

opdracht 15

Doelen van deze les:

15.3.1  Je kunt bij een chemisch proces berekeningen uitvoeren
              aan de E-factor en de atoomeconomie.

15.3.2 Je kunt de uitgangspunten van de groene chemie
              herkennen en gebruiken bij het beoordelen en
              formuleren van ontwerpen van industriële processen.

Verbinden

Drie manieren om een proces te karakteriseren:

Atoomeconomie: maat voor de efficiëntie

Met massa wordt hier de molaire massa bedoeld uit de.....!

- het massapercentage atomen uit je beginstoffen dat daadwerkelijk in je product(en) terecht komt volgens 

                                                                            de .... (!) reactievergelijking

De atoomeconomie berekenen:

Atoomeconomie (oefenen)

let op! instinker....

Doelen van deze les:

15.3.1  Je kunt bij een chemisch proces berekeningen uitvoeren
              aan de E-factor en de atoomeconomie.

15.3.2 Je kunt de uitgangspunten van de groene chemie
              herkennen en gebruiken bij het beoordelen en
              formuleren van ontwerpen van industriële processen.

Verbinden

12 principes van

 Groene Chemie

leerdoelen beetje aangepast

1. je kunt mbv Binas de 12 principes van Groene Chemie toepassen op een proces
2. Je kunt een schatting geven van de Q-factor (geen CE- stof)
3. Je kunt risico's en veiligheidsmaatregelen bij het werken met stoffen opzoeken in Binas

Duurzaamheid

De manier waarop wij leven en de dingen die we produceren hebben invloed op de wereld om ons heen.

Bekijk het filmpje van Heineken in de volgende slide om een idee te krijgen van groene chemie en duurzaamheid. 

Na afloop van het filmpje volgen deze vragen:

1. Geef in eigen woorden aan welke grondstofkringloop door Heineken word beschreven

2. Wat is het doel van Heineken met al deze aanpassingen?

Geef in eigen woorden aan welke grondstofkringloop door Heineken word beschreven

Wat is het doel van Heineken met al deze aanpassingen?

1. betere voeding voor melkveehouders
2. het sluiten van grondstof kringlopen
3. klimaatneutrale brouwerij worden
4. goedkoper bier brouwen

Groene Chemie

Bedrijven willen graag bijdragen aan een duurzame wereld en toekomst. Daarom zijn er uitgangspunten geformuleerd om processen schoner en efficiënter te maken.

Dit zijn de 12 principes van de groene chemie. Je vindt ze in Binas tabel 97A

Opdracht

Zoek de 12 principes op in Binas  en maak vier kolommen in je schrift:

1. Het is veiliger
2. Gebruiken minder grondstoffen en energie
3. Geven minder vervuiling
4. Kostenbesparend 

Lees principe 1 tm 12 en noteer het nummer in de kolom(men) waar het principe bij past. Een principe mag in meerdere kolommen staan.

12 principes van Groene Chemie

Als het goed is heb je de 12 principes nu aandachtig gelezen en even nagedacht over de betekenis ervan. 

Dat was de bedoeling van deze opdracht. 

Er is niet maar één juist antwoord. 

Q-factor

Eerder heb je de E-factor leren berekenen.

Deze factor geeft aan welk deel van de atomen niet nuttig worden gebruikt voor het gewenste product.

Deze atomen zijn afval

Hoe schadelijk dit afval is, wordt aangegeven met de Q-factor

Lees de voetnoot onderaan Binas tabel 97A

EXTRA

Meer weten?

Wil je meer weten over de Q-factor en meer uitleg over de 12 principes van Groene Chemie, bekijk dan dit filmpje: