3.3 De taal die je spreekt
3.3 De taal die je spreekt
Onderdelen in deze les
3.3 De taal die je spreekt
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoel
Ik kan relevante informatie gebruiken om conclusies te trekken.
De prompt noemt meerdere leerdoelen. Voor deze les is gekozen voor één centraal doel dat het best de andere onderdelen verbindt: informatie herkennen, verbanden leggen en verwerken om tot een conclusie te komen.
Welke woorden horen voor jou bij slim lezen?
Gebruik de reacties als start: stuur naar woorden als hoofdzaak, conclusie, verband, feit, mening en samenvatting.
Relevante informatie
Relevante informatie helpt je bij je leesdoel
Niet elk detail is even belangrijk
Let op feiten, kernzinnen en signaalwoorden
Vraag steeds: helpt dit mij verder?
Deze slide heeft geen instructies
Hoofdzaak en bijzaak
Hoofdzaak: de belangrijkste boodschap
Bijzaak: extra uitleg of voorbeeld
Voor een conclusie gebruik je vooral de hoofdzaak
Deze slide heeft geen instructies
Conclusies trekken
Een conclusie is wat je kunt afleiden uit de informatie in een tekst. Je noemt dus niet zomaar een mening, maar gebruikt aanwijzingen uit de tekst.
Benadruk het verschil tussen letterlijk gegeven informatie en informatie die je afleidt.
Van informatie naar conclusie
Feiten en aanwijzingen → samen nadenken → conclusie
Gebruik meerdere stukjes informatie, niet maar één zin.
Deze slide heeft geen instructies
Wat gebruik je vooral om een conclusie te trekken?
de hoofdzaak
elk detail
een voorbeeld
je mening
Sluit aan op de slides over relevante informatie, hoofdzaak en conclusie. Distractors komen uit veelgemaakte fouten: te veel details, voorbeeld verwarren met kern, eigen mening invullen.
Van informatie naar conclusie
Voor een goede conclusie gebruik je niet elk detail. Je let vooral op de hoofdzaak en op relevante informatie uit de tekst. Zo kun je iets afleiden in plaats van zomaar een mening te geven.
Alle woorden komen letterlijk uit het eerste lesblok terug.
Verbanden tussen alinea's
Alinea's staan bijna nooit los van elkaar
Samen bouwen ze de tekst op
Een schrijver vergelijkt, legt uit of trekt een gevolg
Dat verband helpt bij het begrijpen
Deze slide heeft geen instructies
Signaalwoorden
omdat, daardoor → oorzaak-gevolg
maar, toch → tegenstelling
dus, kortom → conclusie
Deze slide heeft geen instructies
Veelvoorkomende verbanden
oorzaak en gevolg
tegenstelling
opsomming
voorbeeld
conclusie
Houd het kort en functioneel. Het doel is herkennen en gebruiken, niet een volledige lijst uit het hoofd leren.
Waarom verbanden belangrijk zijn
Als je het verband tussen alinea's ziet, snap je beter waarom informatie op een bepaalde plek staat. Daardoor kun je de tekst sneller en nauwkeuriger begrijpen.
Deze slide heeft geen instructies
Welk signaalwoord past bij oorzaak-gevolg?
kortom
toch
omdat
maar
Checkt herkenning van signaalwoorden en verbanden.
Verbanden herkennen
Alinea's staan meestal niet los van elkaar. Een signaalwoord laat zien welk verband er is. Woorden als daardoor passen bij oorzaak en gevolg. Daardoor begrijp je de tekst beter.
De derde blank is één vaste woordgroep uit de les.
Informatie en meningen
Informatie is controleerbaar
Een mening laat zien wat iemand vindt
In teksten staan vaak allebei
Voor goed begrip moet je het verschil zien
Deze slide heeft geen instructies
Feit of mening
Feit: je kunt het nagaan
Mening: persoonlijk oordeel
Let op woorden als ik vind, volgens, beste
Deze slide heeft geen instructies
Samenvatten
Neem alleen de kern op
Laat voorbeelden en herhaling weg
Gebruik je eigen woorden
Houd de volgorde van de tekst aan
Deze slide heeft geen instructies
Kort en duidelijk
Een goede samenvatting is kort, maar bevat wel de belangrijkste informatie en standpunten uit de tekst.
Deze slide heeft geen instructies
Waaraan herken je een mening het best?
je kunt het nagaan
het is controleerbaar
het geeft een oordeel
het noemt een datum
Verbindt de uitleg over feit of mening aan herkenning in teksten.
Samenvatten
Een goede samenvatting is kort en duidelijk. Je neemt alleen de kern op en laat herhaling en voorbeelden weg. Je gebruikt daarbij je eigen woorden.
Controleert de kernregels van samenvatten zonder nieuwe context toe te voegen.
Hoe help jij jezelf bij feit, mening en samenvatten?
Bespreek dat leerlingen kunnen noemen: controleerbaar/nagaan = feit; persoonlijk oordeel/woorden als volgens, beste, ik vind = mening; alleen kern opschrijven bij samenvatten.
Vraaggesprek
Bij een vraaggesprek verzamel je informatie door gerichte vragen te stellen. Daarna verwerk je de antwoorden tot bruikbare informatie.
Deze slide heeft geen instructies
Goede vragen stellen
stel duidelijke vragen
vraag door als iets onduidelijk is
luister precies naar het antwoord
Deze slide heeft geen instructies
Informatie verwerken
noteer kernwoorden
kies relevante informatie
orden de antwoorden
trek daarna een conclusie of maak een samenvatting
Deze slide heeft geen instructies
Van gesprek naar tekst
De informatie uit een vraaggesprek gebruik je op dezelfde manier als bij een tekst: selecteren, begrijpen, verbinden en samenvatten.
Deze slide heeft geen instructies
Wat doe je na een vraaggesprek met de antwoorden?
letterlijk overnemen
alle details bewaren
alleen één antwoord kiezen
ordenen en verwerken
Sluit aan op vraaggesprek, goede vragen stellen en informatie verwerken.
Van gesprek naar tekst
Bij een vraaggesprek stel je gerichte vragen. Daarna noteer je kernwoorden en kies je relevante informatie. Zo kun je de antwoorden samenvatten of er een conclusie uit trekken.
Echoot de laatste slides bijna letterlijk, zodat de focus ligt op de stappen.
Wat is bij een vraaggesprek voor jou het belangrijkst?
Goede antwoorden noemen elementen als: duidelijke vragen stellen, doorvragen, goed luisteren, kernwoorden noteren, relevante informatie kiezen, ordenen, samenvatten of concluderen.
Wat heb jij vandaag geleerd?
Laat leerlingen kort terugkijken op hun leerwinst. Mogelijke thema's: hoofdzaak herkennen, signaalwoorden zien, feit en mening onderscheiden, samenvatten, vraaggesprek.
Wat hielp jou het best om dit te begrijpen?
Gebruik de antwoorden om zicht te krijgen op werkzame uitleg of strategieën, zoals voorbeelden, signaalwoorden, stappenplan of samen oefenen.
Wat vond jij nog lastig in deze les?
Laat leerlingen benoemen waar ze nog steun nodig hebben. Denk aan conclusies trekken, verbanden zien, feit of mening, of samenvatten.
Begrippen
relevante informatie - informatie die belangrijk is voor je doel
conclusie - uitkomst die je afleidt uit informatie
hoofdzaak - de belangrijkste boodschap
bijzaak - extra informatie die minder belangrijk is
alinea - stukje tekst met een deelonderwerp
signaalwoord - woord dat een verband aangeeft
verband - relatie tussen zinnen of alinea's
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
feit - informatie die je kunt controleren
mening - wat iemand ergens van vindt
samenvatting - korte weergave van de belangrijkste informatie
vraaggesprek - gesprek om informatie te verzamelen
kernwoord - belangrijk woord uit een tekst of antwoord
Deze slide heeft geen instructies
