Nederlands: herhaling theorie leerjaar 1
Lesdoel
Aan het eind van deze les kan je de theorie van leerjaar 1 terugvinden in het Naslagwerk Lezen en Luisteren en weet je wat de belangrijkste theorie van leerjaar 1 is.
Lesduur is: 45 minOnderdelen in deze les
Lesdoel
Aan het eind van deze les kan je de theorie van leerjaar 1 terugvinden in het Naslagwerk Lezen en Luisteren en weet je wat de belangrijkste theorie van leerjaar 1 is.
Deze slide heeft geen instructies
Welke onderwerpen hebben we behandeld in leerjaar 1?
Gebruik de reacties als startpunt: noem daarna begrippen die in de les terugkomen, zoals tekstdoel, onderwerp, hoofdgedachte en signaalwoorden.
Waarom tekstdoelen belangrijk zijn
Als je het tekstdoel kent, begrijp je sneller:
waarom de tekst is geschreven
welke informatie belangrijk is
hoe je de tekst moet lezen
of de schrijver vooral uitlegt, overtuigt of aanzet tot actie
Deze slide heeft geen instructies
Welk tekstdoel past het best bij een handleiding?
amuseren
instrueren
overtuigen
informeren
Een handleiding legt stap voor stap uit hoe iets werkt of moet. Dat past bij instrueren.
Tekstdoelen invullen
Een schrijver heeft altijd een doel met een tekst. Een tekst die vooral feiten en uitleg geeft, wil de lezer informeren. Een tekst met meningen en argumenten wil vaak overtuigen. Bij een stappenplan is het tekstdoel meestal instrueren.
Alle woorden komen letterlijk terug uit de behandelde dia's over tekstdoelen en taalgebruik.
Wat is een verschil tussen onderwerp en hoofdgedachte?
Geen verschil
Onderwerp is kort
Hoofdgedachte is kort
Onderwerp is mening
Onderwerp = waarover de tekst gaat, vaak in enkele woorden. Hoofdgedachte = belangrijkste boodschap, meestal een zin.
Onderwerp en hoofdgedachte
Het onderwerp zegt waarover een tekst gaat. Je noemt het meestal kort. De hoofdgedachte is de belangrijkste boodschap van de hele tekst. Die is vaak een volledige zin en zegt wat de schrijver over het onderwerp wil zeggen.
Let op de bekende verwarring: onderwerp is geen volledige boodschap, hoofdgedachte meestal wel.
Welk deel van een tekst bevat meestal de meeste informatie?
slot
titel
kern
inleiding
In de kern werkt de schrijver het onderwerp uit met uitleg, argumenten, voorbeelden en feiten.
Opbouw van een tekst
De inleiding staat aan het begin van de tekst en trekt aandacht. In de kern werkt de schrijver het onderwerp uit met uitleg en voorbeelden. Het slot rondt de tekst af, bijvoorbeeld met een conclusie of advies.
Deze invuloefening controleert of leerlingen functie en plaats van de drie tekstdelen uit elkaar houden.
Signaalwoorden
Signaalwoorden laten zien hoe zinnen en alinea's met elkaar samenhangen.
Ze helpen je om de structuur van een tekst te volgen.
Benadruk dat signaalwoorden niet alleen woordkennis zijn, maar vooral leesstrategische hulpmiddelen.
Welk signaalwoord past bij een tegenstelling?
maar
dus
doordat
zoals
Maar hoort bij tegenstelling. Dus = conclusie, doordat = oorzaak-gevolg, zoals = voorbeeld.
Signaalwoorden en verbanden
Signaalwoorden laten zien hoe zinnen samenhangen. Het woord daarom past bij oorzaak-gevolg. Het woord echter laat een tegenstelling zien. Met bijvoorbeeld geeft de schrijver een voorbeeld. Het woord kortom past bij een conclusie.
Alle gekozen woorden en verbanden zijn rechtstreeks behandeld op de dia's over signaalwoorden.
Welke zin heeft de beste samenhang?
Ik was moe, want ik ging vroeg slapen.
Ik was moe, dus ik ging vroeg slapen.
Ik was moe, maar ik ging vroeg slapen.
Ik was moe, nadat ik vroeg ging slapen.
Deze slide heeft geen instructies
Waarom gebruik je signaalwoorden in een tekst?
Voor meer spanning
Voor mooie woorden
Zodat de tekst begrijpelijker wordt
Om te zorgen voor het gebruik van kortere zinnen
Deze slide heeft geen instructies
Noem één begrip uit de les die je begrijpt.
Gebruik de woordwolk als snelle afsluiting en check welke kernbegrippen het best zijn blijven hangen.
