Sanitair: closetpotten en sifons
Sanitair: closetpotten en sifons
Deze les bundelt de kern uit module 7, 8 en 9. De rode draad is hoe sanitaire toestellen zijn opgebouwd, welke maten en uitvoeringen belangrijk zijn, en hoe stankafsluiting veilig blijft werken.
Leerdoel
Ik kan de belangrijkste sanitaire toestellen, hun uitvoeringen, afmetingen en sifons herkennen en uitleggen waarvoor ze dienen.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden koppel jij aan closetpotten, wastafels en sifons?
Gebruik de antwoorden om voorkennis op te halen. Let op woorden als stankafsluiter, afvoer, waterslot, toilet, wastafel en douche.
Closetcombinatie
Een closetcombinatie bestaat uit closetpot, spoeltoestel, spoelbocht of valbuis en toiletzitting
Samen zorgen deze delen voor gebruik, spoeling en afvoer
Elke closetpot heeft een ingebouwde stankafsluiter
Benadruk dat de stankafsluiter essentieel is: zonder deze afsluiting kunnen rioolgassen de ruimte binnendringen.
Materialen van closetpotten
Keramiek
Kunststof
RVS
De materiaalkeuze hangt af van toepassing, onderhoud en gebruiksomgeving.
Koppel RVS aan robuuste of publieke toepassingen en keramiek aan de meest voorkomende uitvoering in woningen en utiliteit.
Soorten closetpotten
Diepspoeling
Faeces vallen direct in het water
Minder geur- en vuilproblemen
Kans op opspattend water
Vlakspoeling
Ook schotelpot
Faeces blijven zichtbaar op een schotel liggen
Geschikt voor ziekenhuizen door controlemogelijkheid
Meer stankoverlast en spoorvorming
Laat het verschil zien als functionele keuze: controleerbaarheid tegenover comfort en geurbeperking.
Uitvoeringen van de uitlaat
PK-uitlaat: horizontale zichtbare uitlaat
AO-uitlaat: verticale verdekte achteronderuitlaat
PV-uitlaat: horizontale verdekte uitlaat
De keuze hangt af van de manier waarop de afvoer is aangelegd
Benadruk dat de afvoerpositie in vloer of wand bepaalt welke closetpot past.
Wandcloset en spoeltoestellen
Wandcloset hangt vrij van de vloer
Daardoor is de vloer eenvoudiger schoon te maken
Bevestiging gebeurt aan een montageframe met ingebouwd reservoir
Spoeltoestellen: afzonderlijk, aangebouwd duoblok of spoelkraan
Koppel het montageframe aan draagconstructie én weggewerkt reservoir. Het wandcloset is dus niet alleen een pot aan de wand.
Belangrijke maten bij toiletten
Spoelvolume: 6 liter
Minimale activiteitenruimte toilet: 1250 × 800 mm
Deze maten zijn belangrijk voor goed gebruik en een juiste inpassing in de ruimte
Deze slide heeft geen instructies
Welke uitvoering heeft een horizontale zichtbare uitlaat?
AO-uitlaat
PK-uitlaat
PV-uitlaat
Wandcloset
De afleiders komen uit dezelfde reeks uitvoeringen. Controleer of leerlingen zichtbare/verdekte en horizontale/verticale uitlaten uit elkaar houden.
Maak de samenvatting compleet
Een closetcombinatie bestaat uit een closetpot, een spoeltoestel, een spoelbocht of valbuis en een toiletzitting. Een wandcloset hangt vrij van de vloer. Het standaard spoelvolume is 6 liter en de minimale activiteitenruimte is 1250 × 800 mm.
Alle antwoorden komen letterlijk uit het blok over closetpotten, uitvoeringen en maten.
Wastafels
Meestal gemaakt van kristalporselein
Montagehoogte: 0,9 m
Gebruikersruimte: 1050 × 900 mm
Afvoerleiding minimaal Ø40 mm
Benadruk dat maatvoering niet alleen over het toestel gaat, maar ook over voldoende ruimte voor de gebruiker.
Montage van een wastafel
Ophangen met plugbouten
Waterpas stellen
Controleren op beschadigingen
Controleren of de wastafel stevig vastzit
Noem dat een correcte montage zowel voor veiligheid als voor goede waterafvoer belangrijk is.
Fontein en sifons
Plugbekersifon
Plugbuissifon
Waterloze sifon
Sifons voorkomen dat rioolgassen binnendringen
Kleinere uitvoering voor toiletruimten
Alleen bedoeld voor handen wassen
Sifons bij wastafels
Fontein / handwasbak
Gebruik deze slide als overgang van toestellen naar de functie van stankafsluiting.
Waterslot
Een sifon werkt met een waterslot: een waterlaag die gassen uit de afvoer tegenhoudt. De minimale waterslothoogte is 50 mm. Dit waterslot kan verdwijnen door leegheveling of verdamping.
Leg uit dat het waterslot een praktische, zichtbare toepassing is van stankafsluiting: er blijft bewust water staan in het toestel.
Gootstenen
Ingebouwd of vrijhangend
Materialen: steenachtig, metaal of kunststof
Minimale maat: 400 × 350 × 150 mm
Deze slide heeft geen instructies
Bad en douche
Douche
Douchebak, douchebak met wand of douchegoot
Afvoerleiding minimaal Ø50 mm
Veelgebruikte maten douchebak: 800 × 800 mm en 900 × 900 mm
Standaardmaat: 1700 × 700 mm
Afvoerleiding minimaal Ø50 mm
Waterdichte afwerking is noodzakelijk
Ligbad
Benadruk het belang van waterdichte afwerking vooral bij natte ruimten om lekkage en schade te voorkomen.
Waardoor kan een waterslot verdwijnen?
Leegheveling
Beluchting
Montageframe
Waterpas stellen
Juiste antwoord: leegheveling. Verdamping is ook genoemd op de contentslide, maar staat hier bewust niet tussen zodat er maar één correct antwoord is.
Vul de begrippen in
Een wastafel wordt meestal van kristalporselein gemaakt en de montagehoogte is 0,9 m. Bij een wastafel is de afvoerleiding minimaal Ø40 mm. Een sifon houdt met een waterslot rioolgassen tegen.
Laat leerlingen de koppeling maken tussen toestelgegevens en de functie van de sifon.
Functie van een sifon
Voorkomt dat rioolgassen in een ruimte komen
Werkt met een waterslot van minimaal 50 mm
Een sifon wordt ook stankafsluiter genoemd
Verbind dit met eerdere toestellen: een closetpot heeft ingebouwde stankafsluiting, bij andere toestellen zit de sifon vaak zichtbaar of in de constructie.
Werking van de sifon
Lozing van water → water blijft deels in de sifon staan → er ontstaat een afsluiting tegen rioolgassen.
Deze werking is gebaseerd op de wet van communicerende vaten.
Leg uit dat niet al het water wegloopt; juist het achterblijvende water maakt de afsluiting mogelijk.
Onderdruk en restwaterhoogte
Maximale toegestane onderdruk: 300 Pa
Hierdoor kan het waterslot 15 mm afnemen
De restwaterhoogte blijft nodig als bescherming tegen verdamping
Koppel onderdruk aan het risico dat het waterslot kleiner wordt. Dit helpt bij het begrijpen van zelfsifonage en het belang van voldoende waterslot.
Buissifon en bekersifon
Buissifon
Goede doorstroming
Minder verstoppingen
Meer inbouwruimte nodig
Compact
Eenvoudig te reinigen
Verstopt sneller
Bekersifon
Laat leerlingen het verschil onthouden als afweging tussen ruimte en doorstroming.
Waterloze en speciale sifons
Waterloze sifon werkt met een membraan
Kan horizontaal en verticaal worden geplaatst
Voorkomt terugstroming
Speciale sifons: inbouwsifon, afsluitbare sifon met keerklep, sifon met beluchter
Noem bij de inbouwsifon de toepassing onder rolstoeltoegankelijke wastafels, waar vrije beenruimte belangrijk is.
Doucheput en douchegoot
Een doucheput is een vloersifon
Een douchegoot verwerkt grote hoeveelheden water
Veel toegepast in inloopdouches
Leg eventueel het verschil uit tussen puntafvoer en lijnafvoer als praktische toepassing in de vloeropbouw.
Waarop is de werking van een sifon gebaseerd?
Wet van Ohm
Wet van Pascal
Communicerende vaten
Wet van Archimedes
Toetst het kernmechanisme achter de sifon, niet alleen de definitie.
Welke sifon kies je bij weinig inbouwruimte?
Buissifon
Bekersifon
Waterloze sifon
Inbouwsifon
Deze slide heeft geen instructies
Waarom past die keuze beter bij weinig ruimte?
Verwacht antwoordelementen: bekersifon is compact en past daarom beter bij weinig inbouwruimte; buissifon heeft juist meer ruimte nodig. Bespreek dat keuze vaak een afweging is tussen ruimte, reiniging en doorstroming.
Wat is één inzicht dat je vandaag meeneemt?
Laat leerlingen kort benoemen wat inhoudelijk is blijven hangen, bijvoorbeeld waterslot, soorten closetpotten, uitlaten of sifons.
Welk onderdeel vond je het lastigst?
Gebruik de antwoorden om te zien waar herhaling nodig is, bijvoorbeeld maatvoering, uitlaattypen of werking van onderdruk.
Begrippenlijst
Closetcombinatie - Samenstel van closetpot, spoeltoestel, spoelbocht of valbuis en toiletzitting
Stankafsluiter - Afsluiting die voorkomt dat rioolgassen een ruimte binnendringen
Vlakspoeling - Closetpot met schotel waarop faeces zichtbaar blijven liggen
Diepspoeling - Closetpot waarbij faeces direct in het water vallen
PK-uitlaat - Horizontale zichtbare uitlaat van een closetpot
AO-uitlaat - Verticale verdekte achteronderuitlaat
PV-uitlaat - Horizontale verdekte uitlaat
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
Wandcloset - Closetpot die vrij van de vloer aan een frame wordt bevestigd
Duoblok - Closet met aangebouwd spoeltoestel
Sifon - Afvoeronderdeel dat met een waterslot rioolgassen tegenhoudt
Waterslot - Waterlaag in een sifon die voor de afsluiting zorgt
Buissifon - Sifon met goede doorstroming en meer inbouwruimte
Bekersifon - Compacte sifon die eenvoudiger te reinigen is
Waterloze sifon - Sifon met membraan in plaats van een waterslot
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
Plugbekersifon - Bekersifon toegepast bij een wastafel of fontein
Plugbuissifon - Buissifon toegepast bij een wastafel of fontein
Gootsteen - Sanitaire bak voor huishoudelijk gebruik, ingebouwd of vrijhangend
Doucheput - Vloersifon voor afvoer van douchewater
Douchegoot - Langwerpige afvoer die veel water kan verwerken
Restwaterhoogte - Overblijvende waterhoogte in de sifon als bescherming tegen verdamping
Deze slide heeft geen instructies