Samenvatting Sanitair module 7, 8 en 9

Sanitair: closetpotten en sifons

1 / 33
volgende
Slide 1: Slide
newEditorInstallatietechniekMBOStudiejaar 1,2

In deze les zitten 33 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 80 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Sanitair: closetpotten en sifons

Deze les bundelt de kern uit module 7, 8 en 9. De rode draad is hoe sanitaire toestellen zijn opgebouwd, welke maten en uitvoeringen belangrijk zijn, en hoe stankafsluiting veilig blijft werken.

Leerdoel

Ik kan de belangrijkste sanitaire toestellen, hun uitvoeringen, afmetingen en sifons herkennen en uitleggen waarvoor ze dienen.

Deze slide heeft geen instructies

Welke woorden koppel jij aan closetpotten, wastafels en sifons?

Gebruik de antwoorden om voorkennis op te halen. Let op woorden als stankafsluiter, afvoer, waterslot, toilet, wastafel en douche.

Closetcombinatie

  • Een closetcombinatie bestaat uit closetpot, spoeltoestel, spoelbocht of valbuis en toiletzitting

  • Samen zorgen deze delen voor gebruik, spoeling en afvoer

  • Elke closetpot heeft een ingebouwde stankafsluiter

Benadruk dat de stankafsluiter essentieel is: zonder deze afsluiting kunnen rioolgassen de ruimte binnendringen.

Materialen van closetpotten

  • Keramiek

  • Kunststof

  • RVS


De materiaalkeuze hangt af van toepassing, onderhoud en gebruiksomgeving.

Koppel RVS aan robuuste of publieke toepassingen en keramiek aan de meest voorkomende uitvoering in woningen en utiliteit.

Soorten closetpotten

Diepspoeling

  • Faeces vallen direct in het water

  • Minder geur- en vuilproblemen

  • Kans op opspattend water

Vlakspoeling

  • Ook schotelpot

  • Faeces blijven zichtbaar op een schotel liggen

  • Geschikt voor ziekenhuizen door controlemogelijkheid

  • Meer stankoverlast en spoorvorming

Laat het verschil zien als functionele keuze: controleerbaarheid tegenover comfort en geurbeperking.

Uitvoeringen van de uitlaat

  • PK-uitlaat: horizontale zichtbare uitlaat

  • AO-uitlaat: verticale verdekte achteronderuitlaat

  • PV-uitlaat: horizontale verdekte uitlaat

  • De keuze hangt af van de manier waarop de afvoer is aangelegd

Benadruk dat de afvoerpositie in vloer of wand bepaalt welke closetpot past.

Wandcloset en spoeltoestellen

  • Wandcloset hangt vrij van de vloer

  • Daardoor is de vloer eenvoudiger schoon te maken

  • Bevestiging gebeurt aan een montageframe met ingebouwd reservoir

  • Spoeltoestellen: afzonderlijk, aangebouwd duoblok of spoelkraan

Koppel het montageframe aan draagconstructie én weggewerkt reservoir. Het wandcloset is dus niet alleen een pot aan de wand.

Belangrijke maten bij toiletten

  • Spoelvolume: 6 liter

  • Minimale activiteitenruimte toilet: 1250 × 800 mm

  • Deze maten zijn belangrijk voor goed gebruik en een juiste inpassing in de ruimte

Deze slide heeft geen instructies

Welke uitvoering heeft een horizontale zichtbare uitlaat?

A

AO-uitlaat

B

PK-uitlaat

C

PV-uitlaat

D

Wandcloset

De afleiders komen uit dezelfde reeks uitvoeringen. Controleer of leerlingen zichtbare/verdekte en horizontale/verticale uitlaten uit elkaar houden.

Maak de samenvatting compleet

Een closetcombinatie bestaat uit een closetpot, een spoeltoestel, een spoelbocht of valbuis en een toiletzitting. Een wandcloset hangt vrij van de vloer. Het standaard spoelvolume is 6 liter en de minimale activiteitenruimte is 1250 × 800 mm.

closetcombinatie
wandcloset
spoelvolume
1250 × 800 mm
diepspoeling
duoblok
waterslot
1050 × 900 mm
0,9 m

Alle antwoorden komen letterlijk uit het blok over closetpotten, uitvoeringen en maten.

Wastafels

  • Meestal gemaakt van kristalporselein

  • Montagehoogte: 0,9 m

  • Gebruikersruimte: 1050 × 900 mm

  • Afvoerleiding minimaal Ø40 mm

Benadruk dat maatvoering niet alleen over het toestel gaat, maar ook over voldoende ruimte voor de gebruiker.

Montage van een wastafel

  • Ophangen met plugbouten

  • Waterpas stellen

  • Controleren op beschadigingen

  • Controleren of de wastafel stevig vastzit

Noem dat een correcte montage zowel voor veiligheid als voor goede waterafvoer belangrijk is.

Fontein en sifons

  • Plugbekersifon

  • Plugbuissifon

  • Waterloze sifon

  • Sifons voorkomen dat rioolgassen binnendringen

  • Kleinere uitvoering voor toiletruimten

  • Alleen bedoeld voor handen wassen

Sifons bij wastafels

Fontein / handwasbak

Gebruik deze slide als overgang van toestellen naar de functie van stankafsluiting.

Waterslot

Een sifon werkt met een waterslot: een waterlaag die gassen uit de afvoer tegenhoudt. De minimale waterslothoogte is 50 mm. Dit waterslot kan verdwijnen door leegheveling of verdamping.

Leg uit dat het waterslot een praktische, zichtbare toepassing is van stankafsluiting: er blijft bewust water staan in het toestel.

Gootstenen

  • Ingebouwd of vrijhangend

  • Materialen: steenachtig, metaal of kunststof

  • Minimale maat: 400 × 350 × 150 mm

Deze slide heeft geen instructies

Bad en douche

Douche

  • Douchebak, douchebak met wand of douchegoot

  • Afvoerleiding minimaal Ø50 mm

  • Veelgebruikte maten douchebak: 800 × 800 mm en 900 × 900 mm

  • Standaardmaat: 1700 × 700 mm

  • Afvoerleiding minimaal Ø50 mm

  • Waterdichte afwerking is noodzakelijk

Ligbad

Benadruk het belang van waterdichte afwerking vooral bij natte ruimten om lekkage en schade te voorkomen.

Waardoor kan een waterslot verdwijnen?

A

Leegheveling

B

Beluchting

C

Montageframe

D

Waterpas stellen

Juiste antwoord: leegheveling. Verdamping is ook genoemd op de contentslide, maar staat hier bewust niet tussen zodat er maar één correct antwoord is.

Vul de begrippen in

Een wastafel wordt meestal van kristalporselein gemaakt en de montagehoogte is 0,9 m. Bij een wastafel is de afvoerleiding minimaal Ø40 mm. Een sifon houdt met een waterslot rioolgassen tegen.

kristalporselein
0,9 m
Ø40 mm
waterslot
keramiek
0,8 m
Ø50 mm
duoblok
plugbouten

Laat leerlingen de koppeling maken tussen toestelgegevens en de functie van de sifon.

Functie van een sifon

  • Voorkomt dat rioolgassen in een ruimte komen

  • Werkt met een waterslot van minimaal 50 mm

  • Een sifon wordt ook stankafsluiter genoemd

Verbind dit met eerdere toestellen: een closetpot heeft ingebouwde stankafsluiting, bij andere toestellen zit de sifon vaak zichtbaar of in de constructie.

Werking van de sifon

Lozing van water → water blijft deels in de sifon staan → er ontstaat een afsluiting tegen rioolgassen.


Deze werking is gebaseerd op de wet van communicerende vaten.

Leg uit dat niet al het water wegloopt; juist het achterblijvende water maakt de afsluiting mogelijk.

Onderdruk en restwaterhoogte

  • Maximale toegestane onderdruk: 300 Pa

  • Hierdoor kan het waterslot 15 mm afnemen

  • De restwaterhoogte blijft nodig als bescherming tegen verdamping

Koppel onderdruk aan het risico dat het waterslot kleiner wordt. Dit helpt bij het begrijpen van zelfsifonage en het belang van voldoende waterslot.

Buissifon en bekersifon

Buissifon

  • Goede doorstroming

  • Minder verstoppingen

  • Meer inbouwruimte nodig

  • Compact

  • Eenvoudig te reinigen

  • Verstopt sneller

Bekersifon

Laat leerlingen het verschil onthouden als afweging tussen ruimte en doorstroming.

Waterloze en speciale sifons

  • Waterloze sifon werkt met een membraan

  • Kan horizontaal en verticaal worden geplaatst

  • Voorkomt terugstroming

  • Speciale sifons: inbouwsifon, afsluitbare sifon met keerklep, sifon met beluchter

Noem bij de inbouwsifon de toepassing onder rolstoeltoegankelijke wastafels, waar vrije beenruimte belangrijk is.

Doucheput en douchegoot

  • Een doucheput is een vloersifon

  • Een douchegoot verwerkt grote hoeveelheden water

  • Veel toegepast in inloopdouches

Leg eventueel het verschil uit tussen puntafvoer en lijnafvoer als praktische toepassing in de vloeropbouw.

Waarop is de werking van een sifon gebaseerd?

A

Wet van Ohm

B

Wet van Pascal

C

Communicerende vaten

D

Wet van Archimedes

Toetst het kernmechanisme achter de sifon, niet alleen de definitie.

Welke sifon kies je bij weinig inbouwruimte?

1

Buissifon

2

Bekersifon

3

Waterloze sifon

4

Inbouwsifon

Deze slide heeft geen instructies

Waarom past die keuze beter bij weinig ruimte?

Verwacht antwoordelementen: bekersifon is compact en past daarom beter bij weinig inbouwruimte; buissifon heeft juist meer ruimte nodig. Bespreek dat keuze vaak een afweging is tussen ruimte, reiniging en doorstroming.

Wat is één inzicht dat je vandaag meeneemt?

Laat leerlingen kort benoemen wat inhoudelijk is blijven hangen, bijvoorbeeld waterslot, soorten closetpotten, uitlaten of sifons.

Welk onderdeel vond je het lastigst?

Gebruik de antwoorden om te zien waar herhaling nodig is, bijvoorbeeld maatvoering, uitlaattypen of werking van onderdruk.

Begrippenlijst

Closetcombinatie - Samenstel van closetpot, spoeltoestel, spoelbocht of valbuis en toiletzitting

Stankafsluiter - Afsluiting die voorkomt dat rioolgassen een ruimte binnendringen

Vlakspoeling - Closetpot met schotel waarop faeces zichtbaar blijven liggen

Diepspoeling - Closetpot waarbij faeces direct in het water vallen

PK-uitlaat - Horizontale zichtbare uitlaat van een closetpot

AO-uitlaat - Verticale verdekte achteronderuitlaat

PV-uitlaat - Horizontale verdekte uitlaat

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst

Wandcloset - Closetpot die vrij van de vloer aan een frame wordt bevestigd

Duoblok - Closet met aangebouwd spoeltoestel

Sifon - Afvoeronderdeel dat met een waterslot rioolgassen tegenhoudt

Waterslot - Waterlaag in een sifon die voor de afsluiting zorgt

Buissifon - Sifon met goede doorstroming en meer inbouwruimte

Bekersifon - Compacte sifon die eenvoudiger te reinigen is

Waterloze sifon - Sifon met membraan in plaats van een waterslot

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst

Plugbekersifon - Bekersifon toegepast bij een wastafel of fontein

Plugbuissifon - Buissifon toegepast bij een wastafel of fontein

Gootsteen - Sanitaire bak voor huishoudelijk gebruik, ingebouwd of vrijhangend

Doucheput - Vloersifon voor afvoer van douchewater

Douchegoot - Langwerpige afvoer die veel water kan verwerken

Restwaterhoogte - Overblijvende waterhoogte in de sifon als bescherming tegen verdamping

Deze slide heeft geen instructies