CEB - VIG/VP - Les 2
CEB - VIG/VP - Les 4
Ecogram maken
Onderdelen in deze les
CEB - VIG/VP - Les 4
Ecogram maken
Wat weet je nog van vorige week?
De vorige keer
In de komende dia's blikken we terug op de vorige les.
De COUP-methode
Naastbetrokkenen
Mantelzorgers
Contactpersonen
Noem het verschil tussen mantelzorger en naastbetrokkene.
Mantelzorger
Geeft daadwerkelijke zorg of ondersteuning in het dagelijks leven.
Doet dit vanuit een persoonlijke band, niet als beroep.
Voorbeelden: helpen met wassen, boodschappen doen, administratie regelen, emotionele steun geven.
Naastbetrokkene
Is wel betrokken bij de zorgvrager, maar voert geen dagelijkse zorgtaken uit.
Maakt deel uit van het systeem rond de zorgvrager.
Voorbeelden: een broer die meedenkt of op bezoek komt, maar geen verzorging geeft.
Verschil tussen mantelzorger en naastbetrokkene
Sleepvraag
Je begroet familie bij binnenkomst, maakt een praatje en vraagt hoe het met hen gaat.
Je vraagt familie om mee te gaan naar een gezamenlijke activiteit op de afdeling.
Je laat een partner helpen bij het eten geven of meegaan naar een wandeling met de zorgvrager.
Je luistert naar een dochter die zich overbelast voelt en geeft haar ruimte om haar verhaal te doen.
Contact leggen
Ondersteunen
Uitnodigen
Participeren
Les 2. Een ecogram
Uitleggen wat een sociaal netwerk en een ecogram zijn en waarom deze belangrijk zijn voor het welzijn van de zorgvrager.
Een respectvol gesprek voeren om het netwerk en de soorten steun (praktisch, gezelschap, advies/informatie, emotioneel) in kaart te brengen.
Een overzichtelijk en correct ecogram maken en beoordelen of het netwerk sterk of kwetsbaar is.
Passende professionele acties benoemen om het netwerk te versterken, met aandacht voor privacy en samenwerking met naasten.
Waarom is het belangrijk om het sociale netwerk inzichtelijk te krijgen?
Een ecogram
Een ecogram is een schema waarmee je het sociale netwerk van een persoon overzichtelijk in beeld brengt.
Je ziet in één oogopslag:
Welke belangrijke contacten iemand heeft en hoe groot het netwerk is.
Welke praktische, emotionele en sociale steun deze contacten geven.
In een ecogram staan niet alleen familieleden, maar ook:
Vrienden, kennissen en buren, collega’s, vrijwilligers of zorg- en hulpverleners.
Zo ontstaat een compleet beeld van het netwerk rond de zorgvrager.
Welke soorten steun kunnen zichtbaar worden?
In een ecogram wordt vaak gewerkt met letters om het soort steun aan te geven:
P – Praktische steun (bijvoorbeeld helpen met boodschappen of vervoer)
G – Gezelschap (samen praten, eten of activiteiten doen)
A – Advies of informatie (meedenken en uitleggeven)
E – Emotionele steun (luisteren, troosten, begrip tonen en nabij zijn)
Dit helpt om te zien waar ondersteuning al aanwezig is en waar nog tekorten zijn.
Hoe is een ecogram opgebouwd?
Een ecogram heeft meestal de vorm van een ster:
In het midden staat de naam van de persoon/zorgvrager.
Daaromheen staan cirkels met verschillende groepen contacten, zoals:
gezin van herkomst
overige familie
vrienden
kennissen/buren/collega’s
zorgverleners of hulpverleners
Lijnen met pijlen laten zien wie steun geeft aan wie (één richting of wederzijds).
Letters bij de lijn geven aan welke soort steun wordt geboden.
Hiermee zie je niet alleen wie er is, maar ook hoe relaties functioneren.
Het maken van een ecogram gebeurt via een gesprek.
Voorbeeld vragen:
Met wie praat u als u het moeilijk heeft?
Van wie krijgt u bezoek of bij wie gaat u langs?
Met wie heeft u contact in de buurt of via telefoon/sociale media?
Met wie gaat u wel eens naar buiten?
Zijn er nog belangrijke personen die we niet genoemd hebben?
Deze vragen helpen om het volledige sociale netwerk zichtbaar te maken.
Aan de slag tot 16:10
Je voert een kort interview over het sociale netwerk met een medestudent.
Je maakt een ecogram (tekening van het netwerk).
Je analyseert de sterkte en mogelijke risico’s.
Je bedenkt wat jij als zorgprofessional zou doen.
