Tegelprofielen in de praktijk les 7

• newEditor
• Tegelzetten
• MBO
• Studiejaar 1

Tegelprofielen in de praktijk

De les is gebaseerd op Nederlandstalige productbladen van Schlüter-Systems, vooral SCHIENE en JOLLY. Noem aan het begin dat exacte details per profielserie kunnen verschillen.

Lesdoel

Ik kan tegelprofielen kiezen, bewerken, plaatsen en onderhouden op basis van materiaal, toepassing en producteigenschappen.

Welke risico komt er als eerste in je op bij het in korten van tegelprofielen?

Gebruik dit als activering van voorkennis. Verwachte woorden: aluminium, RVS, PVC, oxidatie, corrosie, krassen, wand, vloer, lijm, verstek.

Materialen en eigenschappen

Tegelprofielen lijken op elkaar, maar het materiaal bepaalt veel:

• waar je het profiel kunt toepassen

• hoe sterk het mechanisch belastbaar is

• hoe het reageert op vocht, cement en chemicaliën

• hoe voorzichtig je moet zijn bij verwerking en reiniging

Een goede profielkeuze begint dus niet bij de kleur, maar bij de omgeving en belasting.

Open vanuit de praktijk: een profiel bij een wandhoek in een badkamer vraagt iets anders dan een profiel op een belopen vloer of in een grootkeuken.

Messing en verchroomd messing

• Vooral voor wandhoeken

• Past mooi bij verchroomde kranen

• Alleen voor wandtoepassing

• Zichtvlak gevoelig voor krassen

• Bestand tegen vrijwel alle chemicaliën bij tegelwerk

• Geschikt voor wand en vloer

• Oppervlak wordt door oxidatie na verloop van tijd donkerder

Messing (M)

chroom (MC)

Noem dat lichte productiesporen bij messing onvermijdelijk zijn. Bij verchroomd messing moeten mortel en voegmateriaal direct verwijderd worden om het zichtvlak netjes te houden.

Aluminiumvarianten

• Toepasbaar op wand en vloer

• Gevoelig voor alkalische invloeden

• Cement en vocht kunnen corrosie veroorzaken

Geanodiseerd / gecoat

Aluminium (A)

• Geanodiseerd aluminium: veredeld oppervlak, verandert normaal niet meer

• AE ook voor wand en vloer

• Gecoat aluminium: kleur- of structuurcoating

• Gecoat aluminium alleen voor wand

Benadruk dat bij aluminium mortel en voegmateriaal direct van het zichtvlak moeten worden verwijderd. Bij gewoon aluminium is volledig inbedden belangrijk, zodat er geen alkalisch water in holle ruimten blijft staan.

Wat is het risico bij aluminium?

Bij aluminium is vooral contact met cement, vocht en alkalische resten kritisch.

Cement + vocht → alkalische invloed → kans op corrosie

Daarom:

• profiel volledig inbedden

• zichtvlak meteen schoonmaken

• vers tegelwerk niet met folie afdekken

Maak duidelijk dat het hier niet gaat om normaal gebruik, maar om ongunstige omstandigheden tijdens en vlak na het plaatsen.

RVS en PVC

• Mechanisch sterk belastbaar

• Geschikt bij chemische belasting of zuren

• Toepassingen: grootkeukens, ziekenhuizen

• Voor wand en vloer

• V2A (1.4301) of V4A (1.4404)

• Gekleurd hard-PVC

• Bestand tegen verbuiging

• Bestand tegen schimmels

• Bedoeld voor wanden

• Geen vloertoepassing

Roestvast staal (E, EB)

PVC (JOLLY-P)

Noem dat V4A gekozen wordt bij hogere belasting, zoals in zoetwaterzwembaden. Bij PVC past reinigen met neutrale middelen.

Belangrijke aandachtspunten per materiaal

• Messing: oxidatie en verkleuring mogelijk

• Verchroomd messing: gevoelig voor krassen

• Aluminium: gevoelig voor alkalische invloed

• Geanodiseerd aluminium: schades(krassen) aan anodisatie laag zijn lastig te herstellen

• Gecoat aluminium: beschermen tegen schurende belasting

• RVS: niet bestand tegen alles; vermijd contact met gewoon staal

• PVC: alleen voor wand, reinigen met neutrale middelen

Bij RVS specifiek noemen: zoutzuur, vloeizuur en bepaalde chloor- en zoutwaterconcentraties kunnen schade geven. Ook gereedschap dat eerder op gewoon staal is gebruikt kan roestproblemen veroorzaken.

Welk materiaal is volgens de les vooral geschikt voor alleen wandhoeken?

A

Roestvast staal

B

PVC

C

Verchroomd messing

D

Messing

Test het onderscheid tussen messing en verchroomd messing. Messing kan op wand en vloer; verchroomd messing is vooral voor wandhoeken en afsluitingen.

Materiaal en aandachtspunten

Gewoon aluminium is gevoelig voor alkalische invloed van cement en vocht. RVS is sterk belastbaar, maar contact met gewoon staal moet je vermijden. PVC is bedoeld voor wandtoepassing en niet voor de vloer.

aluminium

RVS

PVC

messing

voegribje

chroompolish

verstek

De drie kernonderscheiden uit dit blok: aluminium en alkalische invloed, RVS en kruisbesmetting met staal, PVC alleen voor wand.

Bewerken: afkorten

Afkorten is meer dan alleen zagen. Het gekozen gereedschap moet passen bij het materiaal én bij een nette afwerking.

Belangrijk zijn:

• zuiver zagen zonder vervorming

• het profiel goed vastzetten

• bramen verwijderen vóór plaatsing

• beschadiging van het zichtvlak voorkomen

Leg de koppeling met materiaalkeuze: wat bij aluminium prima werkt, is niet automatisch geschikt voor RVS of PVC.

Afkorten van messing en aluminium

• Verstek- of kapzaag met non-ferroblad

• ijzer/metaalzaag

• Profiel goed vastzetten tijdens het zagen

• Zichtvlak beschermen tegen beschadiging

In de praktijk

Noem expliciet dat deze praktijkinformatie als vakkennis is aangegeven en niet letterlijk uit het productblad komt.

Afkorten van RVS en PVC

PVC

Roestvast staal

• Gereedschap met regelbaar toerental

• In de praktijk: haakse slijper met inox-doorslijpschijf 1,6mm

• Gebruik geen gereedschap of schijf die eerder op gewoon staal is gebruikt

• Fijntandige ijzerzaag met verstekbak of verstekzaag met fijn blad

• Verstek pvc knipper

Leg uit waarom kruisbesmetting met gewoon staal bij RVS ongewenst is: dat kan later roestvorming veroorzaken op of bij het profiel.

Veilig en netjes afwerken

• Volg de veiligheidsvoorschriften van de gereedschapsfabrikant

• Gebruik veiligheidsbril, gehoorbescherming en handschoenen

• Verwijder vóór plaatsing alle bramen met een vijl of de achterkant van de tegel(biscuit)

Benadruk dat ontbramen altijd nodig is, ongeacht welk gereedschap voor het afkorten is gebruikt.

Welk gereedschap past in de praktijk het best bij het afkorten van PVC?

A

Metaalzaag grof

B

Fijntandige handzaag

C

Haakse slijper

D

Inox-doorslijpschijf

Plausibele misvatting: leerlingen kiezen haakse slijper omdat die bij RVS genoemd werd. Bij PVC juist rustig zagen met fijn blad om smelten te voorkomen.

Afkorten en afwerken

Bij messing en aluminium gebruik je een zaagblad voor non-ferrometalen. Bij RVS gebruik je in de praktijk een haakse slijper met een inox-doorslijpschijf. Voor het plaatsen verwijder je altijd alle bramen met een vijl of vergelijkbaar gereedschap.

non-ferrometalen

inox-doorslijpschijf

bramen

voegmortel

radiusperforatie

staalwol

voegribje

Alle blanks zijn dragende vaktermen uit de slides over bewerken.

Buigen en hoeken

Niet elk profiel wordt op dezelfde manier gevormd. Voor rondingen en hoeken bestaan vaak;

-Met een radiusperforatie buig je de profielen rond.

-Hulpstukken om profielen rond te maken.
Dat voorkomt onnodig zagen, vervormen of een minder nette afwerking.

Gebogen vormen

Voor rondingen zijn SCHIENE-profielen met radiusperforatie.

Wil je een profiel buigen, dan bestel je dus de uitvoering met radius voor een perforatie.

Noem dat dit een belangrijk bestelpunt is: de juiste uitvoering moet vooraf gekozen worden.

Koppelstukken

Bij uitwendige zijn hoekstukken en verbindingsstukken met een steekverbinding leverbaar.

Daardoor hoef je niet altijd in verstek te zagen. Zonder deze onderdelen maak je de hoek zelf met een verstekzaagsnede.

Maak het onderscheid duidelijk: óf werken met hulpstukken, óf zelf een verstek maken.

Wat bestel je als je een SCHIENE-profiel in een ronding wilt buigen?

A

PVC-uitvoering

B

Radiusperforatie

C

V4A-uitvoering

D

Gecoate uitvoering

Controleert of leerlingen begrijpen dat je voor rondingen een specifieke uitvoering moet bestellen, niet zelf een gewoon profiel gaat buigen.

Hoe maak je bij profielen een hoek zonder verstek te zagen?

Bespreek twee routes: werken met hoekstukken/verbindingsstukken met steekverbinding, of zonder die onderdelen zelf in verstek zagen. Laat leerlingen uitleggen wanneer hulpstukken tijd of netheid opleveren.

Plaatsen in zeven stappen

De plaatsing van een tegelprofiel volgt een vaste volgorde. Die volgorde is belangrijk voor:

• de juiste hoogte

• volledige ondersteuning in de lijm

• een strakke aansluiting met de tegel

• een correcte voeg naast het profiel

Introduceer dit als de kern van de verwerking: ook een goed gekozen profiel werkt slecht als het verkeerd wordt ingebed of uitgelijnd.

Waarom de plaatsing precies moet kloppen

Verkeerde hoogte of slechte inbedding geeft snel problemen:

• profielrand ligt te hoog of te laag

• tegel sluit niet strak aan

• als tegel te laag ligt kan het vocht of vuil vasthouden

• voeg naast het profiel blijft te zwak of onvolledig

Deze slide vat de reden achter de zeven stappen samen, zonder nieuwe informatie toe te voegen.

Hoe hoort het profiel op de vloer te liggen ten opzichte van de tegel?

A

Ongeveer 1 mm eronder

B

Ongeveer 1 mm erboven

C

Ruim 3 mm eronder

D

Gelijk bovenkant

Toetst een cruciaal detail uit stap 5. Veelgemaakte fout: profiel te hoog laten uitsteken.

Plaatsen in de juiste volgorde

Je kiest eerst de profielhoogte op basis van tegeldikte en plaatsingsmethode. Daarna druk je het profiel met het geperforeerde bevestigingsvlak in het lijmbed. De tegel plaats je tegen het voegribje en de ruimte tussen tegel en profiel vul je volledig met voegmortel.

profielhoogte

lijmbed

voegribje

oxidelaag

verstek

chroompolish

folie

Laat leerlingen de kernbegrippen uit de 7 stappen terughalen zonder alle stappen letterlijk te laten opsommen.

Waarom zou jij in de praktijk eerst informatie voor opzoeken bij leverancier?

1

Materiaalkeuze

2

Afkorten

3

Plaatsing

4

Onderhoud

Waarom

Materiaal

Hoeken en bochten

Bewerken

Veiligheid

Plaatsen

Voeg hier je vraag toe

Begrippenlijst

Tegelprofiel - Afwerkprofiel voor randen, hoeken of overgangen bij tegelwerk

Messing - Sterk profielmateriaal dat goed bestand is tegen mechanische belasting en veel chemicaliën

Aluminium - Licht metaal voor wand en vloer, maar gevoelig voor alkalische invloeden

Geanodiseerd aluminium - Aluminium met een veredelde oppervlaktelaag die bij normaal gebruik niet meer verandert

Gecoat aluminium - Aluminium met een kleur- of structuurcoating, bedoeld voor wandtoepassing

Roestvast staal - Sterk en corrosiebestendig materiaal voor hoge mechanische of chemische belasting

PVC - Hard kunststof profielmateriaal voor wandtoepassing

Begrippenlijst

Non-ferrometaal - Metaal zonder ijzer als hoofdbestanddeel, zoals messing en aluminium

Oxidelaag - Verkleuring of laag die door reactie met lucht op het oppervlak ontstaat

Alkalische invloed - Chemische invloed van basische stoffen, zoals cement in combinatie met vocht

Radiusperforatie - Speciale perforatie waardoor een profiel in een ronding kan worden gebogen

Voegribje - Opstaande rand die helpt om een voegbreedte aan te houden

Verstek - Schuine zaagsnede om twee profielstukken netjes in een hoek te laten aansluiten

Inbedden - Een profiel volledig in de lijm drukken en rondom ondersteunen