Gesprekken en feedback als timmerman
Gesprekken en feedback als timmerman
Open met het belang van duidelijke communicatie op de bouwplaats: veilig werken, fouten voorkomen en prettig samenwerken.
Lesdoel
Ik kan in mijn werk als timmerman goed gesprekken voeren
door helder te communiceren.
Ik ken de begrippen formeel - informeel en verbaal - non-verbaal.
Ik weet het verschil tussen open en gesloten vragen.
Ik kan op de juiste manier feedback geven en ontvangen.
Deze slide heeft geen instructies
Welk woord past voor jou bij goed samenwerken op de bouwplaats?
Gebruik de woordenwolk als start: vraag kort door op woorden als veiligheid, duidelijk, luisteren, klant, collega, afspraken of respect.
Waarom gesprekken belangrijk zijn
Samenwerken
Fouten voorkomen
Veilig werken
Professioneel
Houd het praktisch: laat leerlingen denken aan overdracht, overleggen met collega's, contact met uitvoerder en klant.
Verbaal en non-verbaal
Verbaal = wat je zegt, met woorden.
Non-verbaal = hoe je iets laat zien zonder woorden, zoals houding, gezichtsuitdrukking en stem.
Bij een gesprek tellen dus je woorden én je uitstraling mee.
Benadruk dat non-verbaal gedrag op de bouwplaats snel wordt opgepikt: wegkijken, zuchten, hard praten of juist rustig blijven.
Voorbeelden op het werk
Verbaal: 'De kozijnen staan klaar bij bus 2.'
Non-verbaal: knikken, wijzen naar de plek, rustig blijven praten
Niet handig non-verbaal: ogen draaien, mopperen, met je rug naar iemand staan
Woorden en lichaamstaal moeten bij elkaar passen
Deze slide heeft geen instructies
Formeel en informeel
Formeel gebruik je als de situatie zakelijk is.
Informeel gebruik je bij collega’s die je goed kent.
Je kiest de juiste taal bij de persoon en de situatie.
Noem voorbeelden: klant, docent, leermeester of uitvoerder vaak formeler; vaste collega soms informeler.
Zo klinkt dat verschil
Informeel
'Waar moet deze heen?'
'Ik snap die tekening niet.'
'Kijk jij even of dit klopt?'
Formeel
'Kunt u aangeven waar dit moet komen?'
'Ik heb een vraag over de tekening.'
'Wilt u controleren of dit zo klopt?'
Leg uit dat informeel niet hetzelfde is als onbeleefd. Toon en respect blijven belangrijk.
Gesloten en open vragen
Gesloten vraag = je krijgt vaak een kort antwoord, zoals ja, nee of één feit.
Open vraag = je krijgt meer uitleg.
Beide soorten vragen zijn nuttig op het werk.
Koppel aan werksituaties: gesloten vragen voor snelle controle, open vragen voor uitleg of afstemming.
Wanneer gebruik je welke vraag?
Gesloten vraag
Open vraag
Voor een snelle check
Voor duidelijke afspraak
Voor veiligheid en controle
Voorbeeld: 'Is deze maat 88 centimeter?'
Voor uitleg of overleg
Om misverstanden te voorkomen
Om iemands idee te horen
Voorbeeld: 'Hoe wil je dat we dit aanpakken?'
Deze slide heeft geen instructies
Passend praten op de werkvloer
Bij een klant meestal formeler
Bij een collega vaak informeler
Bij onduidelijk werk: liever open vragen
Bij controle: vaak gesloten vragen
Let altijd op je non-verbale houding
Maak de koppeling tussen de drie begrippen: woordkeuze, vraagsoort en lichaamstaal horen bij elkaar.
Wat is een voorbeeld van non-verbaal gedrag?
Knikken
Een vraag stellen
Iets uitleggen
Een afspraak maken
Toetst het verschil tussen woorden gebruiken en iets laten zien zonder woorden.
Welke vraag is open?
Is deze maat goed?
Hoe wil je dit aanpakken?
Komt dit hier te staan?
Is het hout binnen?
De juiste optie vraagt om uitleg. De andere opties geven meestal een kort antwoord.
Kies de juiste woorden
Bij een klant praat je vaak wat formeler. Voor een snelle controle stel je vaak een gesloten vraag. Let ook op je non-verbaal gedrag, want woorden en uitstraling moeten bij elkaar passen.
Herhaalt de kern van de eerste subtopic: passend taalgebruik, vraagsoort en houding.
Feedback: wat is het?
Feedback geeft informatie over iemands handelen.
Het gaat over wat iemand doet (gedrag), niet over wie iemand is als persoon.
Goede feedback helpt iemand om beter te werken.
Benadruk expliciet het verschil tussen gedrag en persoon, omdat dit vaak misgaat in praktijkvoorbeelden.
Waar gaat goede feedback over?
Over zichtbaar gedrag
Over iets dat je zelf hebt waargenomen
Over een concrete situatie
Met als doel: leren of verbeteren
Niet als aanval of verwijt
Gebruik voorbeelden uit timmerwerk: opruimen, meten, overleggen, veilig werken, luisteren naar instructies.
Zo geef je goede feedback
Begin met iets positiefs
Benoem daarna concreet wat je zag
Spreek in de ik-vorm
Blijf rustig en duidelijk
Zeg wat het effect is op het werk
Noem eventueel een vaste volgorde: positief → waarneming → effect → verbeterpunt.
Voorbeeld van goede feedback
'Ik vind het goed dat je snel doorwerkt. Ik zag dat je het hout net niet nog een keer hebt nagemeten. Daardoor kan de maat fout uitkomen. Ik wil graag dat je voor het zagen nog één controle doet.'
Lees de feedback hardop voor en laat horen waarom dit werkt: positief, ik-vorm, concreet gedrag, effect, duidelijk vervolg.
Wat is minder goede feedback?
'Jij bent slordig.'
'Jij luistert ook nooit.'
'Dit is echt slecht.'
Deze zinnen zijn te algemeen of gaan over de persoon in plaats van het gedrag.
Leg uit dat zulke uitspraken vaak weerstand oproepen en niet helpen om beter te werken.
Zo ga je goed met feedback om
Luisteren
Reageer rustig
Vraag om een concreet voorbeeld
Denk na over wat je ermee kunt doen
Bedank iemand voor bruikbare feedback
Maak duidelijk dat feedback ontvangen niet betekent dat je het direct persoonlijk moet opvatten.
Feedback op de bouwplaats
Over meten, zagen, monteren of opruimen
Over samenwerken en overleggen
Over veilig werken
Gericht op beter werk, niet op afkraken
Koppel terug aan het dagelijkse werk: feedback hoort bij vakmanschap.
Welke feedback gaat over gedrag?
Jij bent slordig
Jij bent ongemotiveerd
Je ruimde het afval niet op
Jij bent altijd lastig
Alleen de juiste optie benoemt zichtbaar gedrag in een concrete situatie.
Maak de uitleg compleet
Goede feedback gaat over gedrag en niet over de persoon. Je begint met iets positiefs en noemt daarna concreet wat je zelf hebt waargenomen. Daarbij spreek je in de ik-vorm.
Laat leerlingen de vaste lijn van goede feedback terughalen.
Wat doe jij eerst als je feedback krijgt?
Bespreek of het antwoord deze punten bevat: eerst luisteren, rustig blijven, om een concreet voorbeeld vragen, nadenken wat je ermee doet en feedback niet persoonlijk maken.
Eén woord: wat onthoud jij van deze les?
Gebruik dit als korte afsluiting. Laat enkele leerlingen hun gekozen woord toelichten.
Begrippen
verbaal - communiceren met woorden
non-verbaal - communiceren zonder woorden, bijvoorbeeld met houding of gezichtsuitdrukking
formeel - zakelijke en nette manier van spreken
informeel - losse, gewone manier van spreken
gesloten vraag - vraag met een kort antwoord, vaak ja of nee
open vraag - vraag die uitnodigt tot uitleg
feedback - informatie over iemands handelen om van te leren
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
gedrag - wat iemand doet en laat zien
ik-vorm - spreken vanuit je eigen waarneming, bijvoorbeeld: 'Ik zag...'
waarneming - wat je zelf hebt gezien of gehoord
concreet - duidelijk en precies benoemd
effect - gevolg van iemands handelen op het werk
Deze slide heeft geen instructies