Thema's ML HAVO 1.3 Kritisch omgaan met media

• newEditor
• Maatschappijleer
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4

1.3

Kritisch omgaan met media

• ©2026 Malmberg, ’s-Hertogenbosch. Alle rechten voorbehouden.

• Geen tekst- en datamining toegestaan.

1.3

Welk nepnieuws over gezondheid heb jij gehoord op sociale media?

• ©2026 Malmberg, ’s-Hertogenbosch. Alle rechten voorbehouden.

• Geen tekst- en datamining toegestaan.

1.3 Kritisch omgaan met media

• Je kunt uitleggen wat de risico’s van desinformatie zijn voor de samenleving.

• Je kunt het verband leggen tussen het referentiekader en informatieverwerking.

• Je kunt de betrouwbaarheid van informatie beoordelen.

• ©2026 Malmberg, ’s-Hertogenbosch. Alle rechten voorbehouden.

• Geen tekst- en datamining toegestaan.

• 
  

• 
  

• 
  

• 
  

• 
  

• 
  

• 
  

• De centrale vraag is:

• Waarom moet je kritisch omgaan met informatie en hoe doe je dat?

1.3 Kritisch omgaan met media

• ©2026 Malmberg, ’s-Hertogenbosch. Alle rechten voorbehouden.

• Geen tekst- en datamining toegestaan.

1.3 Kritisch omgaan met media

• Desinformatie: het opzettelijk verspreiden van onjuiste informatie om te misleiden of schade aan te richten.

• Bij desinformatie is er sprake van manipulatie: het opzettelijk verdraaien of weglaten van feiten, vaak zonder dat de lezer of kijker zich ervan bewust is.

• Mensen maken en verspreiden desinformatie om geld te verdienen of de publieke mening te beïnvloeden.

• ©2026 Malmberg, ’s-Hertogenbosch. Alle rechten voorbehouden.

• Geen tekst- en datamining toegestaan.

• Motieven voor verspreiding

1.3 Kritisch omgaan met media

• Nepnieuws is een vorm van desinformatie. Het zijn verzonnen nieuwsberichten, met sensationele koppen die uitnodigen om te klikken en te delen (clickbait).

• Bij reclame komt ook manipulatie voor, bijvoorbeeld door influencers.

• ©2026 Malmberg, ’s-Hertogenbosch. Alle rechten voorbehouden.

• Geen tekst- en datamining toegestaan.

• ©2026 Malmberg, ’s-Hertogenbosch. Alle rechten voorbehouden.

• Geen tekst- en datamining toegestaan.

1.3 Kritisch omgaan met media

• Movies that matter: Pizza Verdi

• Hoe je kijkt en oordeelt, heeft te maken met je referentiekader: alles wat je bezit aan kennis, ervaringen, normen, waarden en gewoonten.

• Door je referentiekader neem je maar een deel van de werkelijkheid waar. Dit heet selectieve waarneming: iemand ziet alleen wat zij of hij wil zien.

• Hoe werkt desinformatie?

1.3 Kritisch omgaan met media

• ©2026 Malmberg, ’s-Hertogenbosch. Alle rechten voorbehouden.

• Geen tekst- en datamining toegestaan.

• Filterbubbel

1.3 Kritisch omgaan met media

• Mensen omringen zich het liefst met personen die hetzelfde denken als zij. Daardoor belanden ze in een echokamer, waar ze steeds dezelfde meningen horen.

• Online kunnen mensen door de echokamer en algoritmes in een filterbubbel terecht komen: het verschijnsel waarbij websites hun resultaten afstemmen op het eerdere zoekgedrag.

• ©2026 Malmberg, ’s-Hertogenbosch. Alle rechten voorbehouden.

• Geen tekst- en datamining toegestaan.

1.3 Kritisch omgaan met media

• ©2026 Malmberg, ’s-Hertogenbosch. Alle rechten voorbehouden.

• Geen tekst- en datamining toegestaan.

• Desinformatie kan zorgen voor meer wantrouwen, omdat mensen niet meer weten wat waar is en wat niet. ​

• ​

• Als groepen in de samenleving onjuiste informatie over elkaar krijgen kan dat leiden tot polarisatie: het proces waarbij de tegenstellingen tussen groepen groter worden en ze steeds meer tegenover elkaar komen te staan.

• Als mensen tegenover elkaar staan, is samenleven lastiger en staat de sociale cohesie onder druk.

• Betrouwbaarheid beoordelen

1.3 Kritisch omgaan met media

• Om informatie te kunnen beoordelen, moet je feiten en meningen van elkaar onderscheiden.

• Feiten zijn objectief, ze geven aan hoe

• iets werkelijk is.

• Meningen zijn subjectief, ze geven aan wat iemand ergens van vindt.

• ©2026 Malmberg, ’s-Hertogenbosch. Alle rechten voorbehouden.

• Geen tekst- en datamining toegestaan.

• Professionele nieuwsmdia

1.3 Kritisch omgaan met media

• Professionele nieuwsmedia, zoals de NOS, RTL Nieuws, NU.nl baseren zich zo veel mogelijk op feiten en proberen niet te framen.

• Zij hebben in journalistieke regels vastgelegd dat ze hun nieuws zo onafhankelijk en objectief mogelijk brengen.

• Ze verschillen dus van andere nieuwskanalen of juicekanalen.

• ©2026 Malmberg, ’s-Hertogenbosch. Alle rechten voorbehouden.

• Geen tekst- en datamining toegestaan.

• Mediawijsheid

1.3 Kritisch omgaan met media

• Als kritisch denker heb je een open houding en luister je naar standpunten van een ander. Ook ben je je bewust van je eigen referentiekader.

• Ga je bovendien zorgvuldig om met de privacy en de veiligheid van jezelf en anderen? Dan ben je mediawijs.

• Kritisch denken is belangrijk voor

• het functioneren van de maatschappij.

• ©2026 Malmberg, ’s-Hertogenbosch. Alle rechten voorbehouden.

• Geen tekst- en datamining toegestaan.

• ©2026 Malmberg, ’s-Hertogenbosch. Alle rechten voorbehouden.

• Geen tekst- en datamining toegestaan.

1.3 Kritisch omgaan met media

• Twee begrippen over kritisch omgaan met media

Kijkvraag: Noem twee begrippen uit deze paragraaf die met het filmpje te maken hebben. Leg uit waarom.

1.3 Kritisch omgaan met media

• Maak nu de opdrachten van paragraaf 1.3 in het digitale werkboek (huiswerk)

• ©2026 Malmberg, ’s-Hertogenbosch. Alle rechten voorbehouden.

• Geen tekst- en datamining toegestaan.

1.3 Kritisch omgaan met media

• Je kunt uitleggen wat de risico’s van desinformatie zijn voor de samenleving.

• Je kunt het verband leggen tussen het referentiekader en informatieverwerking.

• Je kunt de betrouwbaarheid van informatie beoordelen

• ©2026 Malmberg, ’s-Hertogenbosch. Alle rechten voorbehouden.

• Geen tekst- en datamining toegestaan.