EHBO les 1
EHBO: snel en veilig helpen
Lesduur is: 120 minOnderdelen in deze les
EHBO: snel en veilig helpen
Open met het idee dat EHBO niet alleen gaat om doen, maar vooral om veilig en passend handelen. De centrale lijn is: eerst veiligheid, dan inschatten, dan de juiste hulp, en pas daarna handelen.
Leerdoel
Ik kan de belangrijkste principes van EHBO uitleggen en toepassen: eerst de veiligheid beoordelen, bepalen welke hulp nodig is, weten wanneer 911/912, huisarts of huisartsenpost nodig is, en een bewusteloos slachtoffer in de stabiele zijligging leggen of bij gevaar verplaatsen met de Rautekgreep.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden passen volgens jou bij goede EHBO?
Gebruik de opbrengst om voorkennis op te halen. Stuur daarna naar de rode draad van de les: veiligheid, inschatten, hulp kiezen en daarna handelen.
EHBO op MBO en op het werk
EHBO is eerste hulp bij een ongeval of plotselinge ziekte
Doel: schade beperken en hulp op tijd inschakelen
Komt voor in school, stage, werkplaats en kantoor
Je helpt tot BHV of professionele hulp het overneemt
Benadruk dat EHBO vaak plaatsvindt in een school- of bedrijfsomgeving, waar ook BHV een rol kan hebben.
Wanneer snelle hulp nodig is
Sommige situaties zijn direct ernstig:
bewusteloosheid
hartstilstand
beroerte
hevige benauwdheid
verslikken of verstikken
ernstig ongeval of harde val
Ook lichte letsels zoals snijwonden, schaafwonden en kleine brandwonden vragen soms eerste hulp.
Maak onderscheid tussen direct levensbedreigend en licht letsel. Niet elk letsel vraagt 112, maar wel aandacht en goede inschatting.
Wat je zelf doet, en wat niet
Geef hulp die je veilig en verantwoord kunt uitvoeren
Schakel BHV in op school of op het werk als dat kan
Bel professionele hulp bij ernstige klachten of groot risico
Ga niet verder dan wat je kunt overzien
Onveilige of ingewikkelde zorg laat je aan professionals over
De grens in deze les: leerlingen leren basale eerste hulp, geen medische behandeling. Koppel dit aan veilig handelen en hulp inschakelen.
De vaste volgorde bij EHBO
Kijk of de plek veilig is
Kijk wat er met het slachtoffer is
Bepaal welke hulp nodig is
Bel of laat hulp halen
Geef daarna passende eerste hulp
Deze volgorde is de rode draad van de hele les. Verwijs hier later steeds naar terug.
Eerst veiligheid beoordelen
Bij EHBO let je op drie dingen:
jezelf: raak jij niet gewond?
het slachtoffer: wordt de situatie niet erger?
de omgeving: is er nog steeds gevaar aanwezig?
Als de plek niet veilig is, grijp je niet zomaar in.
Veel leerlingen willen direct helpen. Benadruk dat een tweede slachtoffer voorkomen belangrijk is.
Mogelijke gevaren herkennen
Bij mensen
verkeer
brand of rook
instortingsgevaar
bewegende machines of objecten
giftige gassen
agressie of paniek
onrustige omstanders
besmettingsrisico
elektriciteit of hete materialen dicht bij het slachtoffer
In de omgeving
Noem herkenbare voorbeelden uit school en werk: drukke parkeerplaats, practicumlokaal, magazijn, keuken, werkplaats.
Hoe maak je de plek veiliger?
Schakel elektriciteit uit als dat kan
Zet verkeer of machines stil
Draag een veiligheidsvest als dat helpt
Gebruik handschoenen bij contact met bloed
Vraag omstanders om ruimte te maken of hulp te halen
Laat zien dat veiligheid vaak niet betekent wachten, maar eerst risico verkleinen.
Niet veilig? Dan eerst afstand
Gevaar blijft aanwezig → eerst afstand nemen of de situatie beveiligen → daarna pas hulp geven.
Voorbeelden:
bij rook of gas ga je niet de ruimte in
bij verkeer zorg je eerst voor afscherming
bij agressie schakel je direct extra hulp in
Gebruik de pijlnotatie hier omdat de volgorde zelf het leerpunt is.
Wat doe je als eerste bij EHBO?
Plek beoordelen
Wond verbinden
Slachtoffer optillen
Direct 112 bellen
Toetst de vaste volgorde uit slides 5-9. Veel leerlingen willen direct handelen; de kern is eerst veiligheid beoordelen.
Veilig handelen
Bij EHBO kijk je eerst of de plek veilig is. Je let op jezelf, het slachtoffer en de omgeving. Bij bloed gebruik je handschoenen. Blijft er gevaar, dan neem je eerst afstand.
Laat leerlingen de kernwoorden uit de veiligheidsstappen terughalen.
De situatie snel inschatten
Kijk of het slachtoffer aanspreekbaar is
Vraag wat er is gebeurd als dat kan
Kijk naar ademhaling en algemene toestand
Let op signalen van ernstig letsel
Gebruik informatie van omstanders
Koppel dit aan de vraag: wat is er nu nodig? Niet meteen aan behandeling beginnen zonder inschatting.
Is het slachtoffer aanspreekbaar?
Spreek het slachtoffer duidelijk aan
Reageert iemand niet, dan is dat een alarmsignaal
Bewusteloosheid vraagt direct om snelle hulp
Reageert iemand wel, vraag dan rustig wat er gebeurd is
Maak duidelijk verschil tussen aanspreekbaar en bewusteloos. Geen reactie betekent altijd serieus nemen.
Welke hulp past bij de situatie?
112
bewusteloosheid
ernstige benauwdheid
ernstig ongeval
val met mogelijk ernstig letsel
Huisarts of huisartsenpost
klachten die niet direct levensbedreigend zijn
medische beoordeling nodig
buiten kantooruren: huisartsenpost
Leg uit dat huisartsenpost bedoeld is voor spoed buiten kantooruren, maar niet voor directe levensbedreiging.
Wanneer bel je 911/912?
Bel 911/912 bij situaties met direct gevaar, zoals:
bewusteloosheid
ernstige benauwdheid
ernstig ongeval
val met mogelijk ernstig letsel
Twijfel je en is er mogelijk groot gevaar, dan kies je voor snelle professionele hulp.
Houd het bij de voorbeelden uit het lesmateriaal en voeg geen extra triagecriteria toe.
Informatie verzamelen helpt
Goede inschatting begint met informatie:
wat is er gebeurd?
wanneer gebeurde het?
wat zien omstanders?
hoe reageert het slachtoffer?
Met deze informatie kun je beter bepalen welke hulp nodig is.
Benadruk dat omstanders vaak belangrijke informatie hebben, vooral als het slachtoffer niet goed kan praten.
Welke situatie past bij 911/912?
Kleine schaafwond
Bewusteloos persoon
Lichte snijwond
Vraag om zalf
Sluit aan op slides 10-14: 112 bij direct gevaar, niet bij lichte letsels.
Juiste hulp kiezen
Je kijkt eerst of het slachtoffer aanspreekbaar is. Bij klachten zonder direct levensgevaar past de huisarts of buiten kantooruren de huisartsenpost. Bij bewusteloosheid bel je 112.
Controleert het onderscheid tussen aanspreekbaar, huisarts, huisartsenpost en 112.
Stabiele zijligging: waarom?
De stabiele zijligging is voor een bewusteloos slachtoffer dat op de rug ligt.
Doel:
de luchtweg vrij houden
zorgen dat braaksel of bloed uit de mond kan lopen
Noem steeds de voorwaarde: bewusteloos, maar in deze les ligt de nadruk op houding en controle van ademhaling.
Belangrijke houding van hoofd en mond
Bij de stabiele zijligging let je op:
het hoofd iets naar achteren
de mond naar beneden
het lichaam stabiel op de zij
Zo blijft de luchtweg beter open en kan vocht wegstromen.
Gebruik consequent dezelfde woorden: hoofd iets naar achteren, mond naar beneden.
Ademhaling blijven controleren
Controleer regelmatig de ademhaling gedurende 10 seconden:
kijken naar beweging van de borst
luisteren naar ademgeluiden
voelen of er luchtstroom is
Blijf dit herhalen terwijl je wacht op hulp.
De formulering kijken, luisteren en voelen moet exact terugkomen; dat is kernwoordenschat voor de leerlingen.
Wanneer gebruik je deze houding?
als het slachtoffer bewusteloos is
als het slachtoffer op de rug ligt
als de omgeving veilig genoeg is om te blijven
terwijl je de ademhaling blijft controleren
Verbind deze slide aan de vorige subtopic: alleen toepassen nadat je veiligheid en hulpvraag hebt beoordeeld.
Waarom ligt de mond naar beneden?
Voor meer warmte
Voor snelle slaap
Voor vrije afvoer
Voor minder pijn
De juiste reden is dat braaksel of bloed uit de mond kan lopen en de luchtweg vrij blijft.
Stabiele zijligging
Bij een bewusteloos slachtoffer leg je het lichaam op de zij. Het hoofd gaat iets naar achteren en de mond wijst naar beneden. De ademhaling controleer je 10 seconden lang.
Echoot exact de kernwoorden uit slides 15-18.
Hoe controleer je de ademhaling?
Bespreek dat een goed antwoord deze punten noemt: kijken, luisteren en voelen; 10 seconden; ademhaling blijven herhalen terwijl je wacht op hulp.
Verplaatsen alleen bij gevaar
Een slachtoffer verplaats je niet zomaar.
Wel verplaatsen:
als de omgeving gevaarlijk is
als blijven liggen meer risico geeft
Niet verplaatsen:
als de plek veilig is en er geen directe noodzaak is
Dit is een belangrijk grensprincipe: verplaatsen is een uitzondering, geen standaardhandeling.
De Rautekgreep
De Rautekgreep gebruik je om een slachtoffer naar een veilige plaats te brengen:
bij een bewusteloos slachtoffer
of bij iemand die niet kan lopen
alleen als snel verplaatsen nodig is door gevaar
Houd het functioneel: doel en wanneer toepassen. Geen technische stap-voor-stap instructie toevoegen buiten wat de input geeft.
Na het verplaatsen
Na verplaatsen zorg je opnieuw voor veiligheid:
bescherm tegen kou
bescherm tegen hitte
let op besmetting
blijf de toestand van het slachtoffer volgen
regel verdere hulp
Maak duidelijk dat verplaatsen niet het einde is; daarna begint opnieuw beoordelen en beschermen.
Van gevaar naar hulp
Onveilige plek → slachtoffer verplaatsen met de Rautekgreep → veilige plaats bereiken → toestand opnieuw beoordelen → passende hulp inschakelen.
Gebruik deze samenvattende keten om de logica van handelen af te ronden.
Wanneer gebruik je de Rautekgreep?
Bij kleine brandwond
Als de plek veilig is
Bij direct gevaar
Voor meer comfort
Toetst het grensprincipe: verplaatsen alleen als blijven liggen meer risico geeft.
Verplaatsen bij gevaar
Een slachtoffer verplaats je niet zomaar. De Rautekgreep gebruik je alleen als snel verplaatsen nodig is. Daarna bescherm je tegen kou of hitte en regel je verdere hulp.
Verbindt slides 19-22: uitzondering, doel en wat je daarna doet.
Wat is één ding dat jij hebt geleerd over EHBO?
Reflectie zonder goed of fout. Laat studenten één kerninzicht noemen, bijvoorbeeld veiligheid eerst, juiste hulp kiezen, zijligging of Rautekgreep bij gevaar.
Welk deel van de les hielp jou het meest?
Reflectie zonder goed of fout. Gebruik antwoorden om te zien welke werkvorm of uitleg het meest hielp.
Welk onderdeel vond jij nog lastig?
Reflectie zonder goed of fout. Gebruik dit als snelle diagnose voor herhaling of extra oefening.
Begrippenlijst
EHBO - eerste hulp bij een ongeval of plotselinge ziekte
BHV - bedrijfshulpverlening die hulp geeft op school of op het werk
bewusteloos - iemand reageert niet wanneer je hem of haar aanspreekt
huisarts - arts voor gewone medische hulp en beoordeling
huisartsenpost - hulp voor spoedklachten buiten kantooruren
911/912- alarmnummer voor directe professionele spoedhulp
stabiele zijligging - houding op de zij om de luchtweg vrij te houden
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
Rautekgreep - manier om iemand snel naar een veilige plaats te verplaatsen
aanspreekbaar - iemand reageert als je praat of iets vraagt
ernstige benauwdheid - ademhalen gaat moeilijk en is direct zorgwekkend
verslikken - iets komt verkeerd in keel of luchtweg terecht
verstikken - te weinig lucht krijgen door afsluiting van de luchtweg
ademhaling controleren - 10 seconden kijken, luisteren en voelen
besmetting - risico dat bloed of andere stoffen ziekte kunnen overdragen
Deze slide heeft geen instructies
