Rekenen: volgorde en wisselen
Rekenen: volgorde en wisselen
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoel
Ik kan uitleggen wat het wisselen van getallen met de uitkomst doet en ik kan de goede volgorde van berekenen gebruiken.
Deze slide heeft geen instructies
Welke rekentekens of regels ken je al?
Gebruik de antwoorden om voorkennis op te halen, zoals plus, min, keer, delen, haakjes of eerst keer dan plus.
Getallen wisselen
Soms mag je getallen omwisselen.
Bij sommige bewerkingen blijft de uitkomst dan gelijk.
Bij andere bewerkingen verandert de uitkomst juist.
Open vanuit herkenning: leerlingen denken vaak dat wisselen altijd mag. Deze les laat het verschil zien tussen optellen/vermenigvuldigen en aftrekken/delen.
Bij optellen mag het
Bij optellen blijft de uitkomst hetzelfde.
3 + 5 = 8
5 + 3 = 8
De som verandert dus niet.
Deze slide heeft geen instructies
Bij vermenigvuldigen mag het
Bij vermenigvuldigen blijft de uitkomst ook hetzelfde.
4 × 2 = 8
2 × 4 = 8
Het product blijft gelijk.
Gebruik hier het woord product alleen kort; voor deze doelgroep is vooral het idee belangrijk dat de uitkomst gelijk blijft.
Bij aftrekken mag het niet
Bij aftrekken verandert de uitkomst vaak.
9 - 4 = 5
4 - 9 = -5
De volgorde van de getallen is dus belangrijk.
Als negatieve getallen nog lastig zijn, benoem vooral: de uitkomst is anders. Dat is de kern van deze slide.
Bij delen mag het niet
Bij delen verandert de uitkomst ook.
12 : 3 = 4
3 : 12 = 0,25
De volgorde is dus belangrijk.
Benadruk dat delen niet hetzelfde werkt als optellen of vermenigvuldigen. Het eerste getal en het tweede getal hebben een andere rol.
Bij welke bewerking mag je getallen wisselen zonder andere uitkomst?
Aftrekken
Delen
Optellen
Min doen
Optellen blijft gelijk als je de getallen omwisselt. Aftrekken en delen niet.
Vul de goede woorden in
Bij optellen en vermenigvuldigen blijft de uitkomst gelijk als je getallen wisselt. Bij aftrekken en delen verandert de uitkomst vaak.
Controleer of leerlingen het verschil zien tussen bewerkingen waarbij wisselen wel en niet mag.
Eerst dit, dan dat
In één som staan soms meer bewerkingen.
Dan reken je niet zomaar van links naar rechts.
Je gebruikt vaste afspraken over de volgorde.
Deze slide heeft geen instructies
De volgorde van berekenen
Werk in deze volgorde:
Eerst haakjes
Dan vermenigvuldigen en delen
Daarna optellen en aftrekken
Noem dat vermenigvuldigen en delen even sterk zijn. Dan werk je van links naar rechts. Dat geldt ook voor optellen en aftrekken.
Voorbeeld zonder haakjes
Kijk naar: 3 + 2 × 4
Eerst doe je de vermenigvuldiging:
2 × 4 = 8
Daarna tel je op:
3 + 8 = 11
Veel leerlingen zeggen hier 20 omdat zij eerst 3 + 2 doen. Gebruik dit als klassiek tegenvoorbeeld.
Voorbeeld met haakjes
Kijk naar: (3 + 2) × 4
Eerst doe je wat tussen haakjes staat:
3 + 2 = 5
Daarna vermenigvuldig je:
5 × 4 = 20
Leg het contrast met de vorige slide duidelijk naast elkaar: dezelfde getallen, andere volgorde, andere uitkomst.
Waarom de volgorde telt
De volgorde van rekenen geeft één duidelijke uitkomst.
Zonder afspraken kan dezelfde som twee antwoorden lijken te hebben.
Met de rekenregels weet iedereen wat bedoeld wordt.
Deze slide heeft geen instructies
Wat reken je eerst uit in 3 + 2 × 4?
3 + 2
2 × 4
3 + 4
Alles tegelijk
Veel leerlingen kiezen 3 + 2. Herhaal de regel: eerst vermenigvuldigen en delen, daarna optellen en aftrekken.
Vul de rekenvolgorde in
Bij een som met meer bewerkingen werk je in een vaste volgorde. Eerst doe je haakjes. Daarna vermenigvuldigen en delen. Als laatste doe je optellen en aftrekken.
Laat leerlingen de volgorde hardop meelezen: haakjes, keer en delen, plus en min.
Waarom zijn rekenregels handig?
Bespreek antwoorden zoals: haakjes eerst, anders andere uitkomst; vaste regels zorgen dat iedereen dezelfde som hetzelfde uitrekent; zonder volgorde kun je twee antwoorden krijgen.
Wat heb jij vandaag geleerd?
Laat leerlingen kort noemen wat ze nu begrijpen, bijvoorbeeld wisselen mag bij plus en keer, of eerst haakjes dan keer/delen.
Wat hielp jou het best om dit te snappen?
Verwachte reflecties: voorbeelden hielpen, stap voor stap rekenen hielp, verschil tussen bewerkingen werd duidelijk.
Wat vond jij nog lastig?
Mogelijke antwoorden: delen en aftrekken uit elkaar houden, haakjes onthouden, de juiste volgorde kiezen.
Woordenlijst
bewerking - een manier van rekenen, zoals optellen of delen
uitkomst - het antwoord van een som
optellen - getallen bij elkaar tellen
aftrekken - een getal van een ander getal afhalen
vermenigvuldigen - rekenen met keer
delen - rekenen met gedeeld door
haakjes - tekens die laten zien wat je eerst moet uitrekenen
Deze slide heeft geen instructies