Fictie, spanning en boekoordeel

Fictie, spanning en boekoordeel

1 / 30
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolvmbo k, havoLeerjaar 2

In deze les zitten 30 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Fictie, spanning en boekoordeel

Deze slide heeft geen instructies

Leerdoel

Ik kan het verschil uitleggen tussen fictie en non-fictie, personages herkennen, spanning en spanningsvragen in een tekst aanwijzen (en een boek op eenvoudige kenmerken beoordelen).

Deze slide heeft geen instructies

Welke woorden passen volgens jou bij een spannend boek?

Gebruik de woordenwolk als start: koppel antwoorden zoals geheim, eng, gevaar, vraag, doorlezen en verrassing aan de leerdoelen van de les.

Fictie en non-fictie

  • Fictie is een verzonnen verhaal.

  • Non-fictie geeft echte informatie.

  • Bij fictie lees je vaak over een verhaal.

  • Bij non-fictie leer je iets over de werkelijkheid.

Maak duidelijk dat fictie soms op de werkelijkheid lijkt, maar toch verzonnen is. Non-fictie hoeft niet saai te zijn; het kan ook spannend of interessant geschreven zijn.

Hoe herken je het verschil?

  • Een roman of verhaal is meestal fictie.

  • Een informatieve tekst is meestal non-fictie.

  • Fictie heeft vaak personages en gebeurtenissen.

  • Non-fictie heeft vaak feiten, uitleg en informatie.

Deze slide heeft geen instructies

Voorbeelden

  • Een boek over een jongen die een geheim ontdekt: fictie.

  • Een tekst over dieren in de zee: non-fictie.

  • Vraag steeds: is dit verzonnen of echt bedoeld als informatie?

Benadruk dat de bedoeling van de tekst helpt: wil de schrijver vooral een verhaal vertellen of vooral uitleg geven?

Waarom is dit verschil handig?

Als je weet of een tekst fictie of non-fictie is, lees je anders.


Bij fictie let je meer op het verhaal, de personages en de spanning.


Bij non-fictie let je meer op feiten, uitleg en wat je leert.

Deze slide heeft geen instructies

Welke tekst is non-fictie?

A

Een roman

B

Een verhaal

C

Een uitlegtekst

D

Een avontuur

De juiste keuze is een uitlegtekst, omdat non-fictie echte informatie en uitleg geeft.

Wat is een personage?

  • Een personage is iemand in een verhaal.

  • Het kan een mens of soms een dier zijn.

  • Een personage doet iets, voelt iets of zegt iets.

  • In fictie kom je vaak personages tegen.

Gebruik eventueel ook het woord hoofdpersoon mondeling, maar houd op de slide het vaste woord personage aan.

Personages herkennen

Je herkent een personage vaak aan wat het doet in het verhaal.


Let op:

  • naam

  • gedrag

  • gevoelens

  • wat anderen over die persoon zeggen

Deze slide heeft geen instructies

Soorten personages

  • De hoofdpersoon is vaak het belangrijkst.

  • Andere personages helpen, storen of veranderen het verhaal.

  • Samen maken personages het verhaal duidelijker en levendiger.

Houd het eenvoudig: het doel is herkennen, niet uitgebreide literaire begrippen aanbieden.

Waarom zijn personages belangrijk?

  • Door personages snap je wat er gebeurt.

  • Je kunt meeleven met wat zij voelen.

  • Door hun keuzes verandert het verhaal.

  • Zonder personages is een verhaal vaak minder boeiend.

Deze slide heeft geen instructies

Wat is spanning?

  • Spanning maakt dat je verder wilt lezen.

  • Je wilt weten wat er gaat gebeuren.

  • Spanning past vaak bij een probleem of gevaar.

  • Ook een geheim kan spanning geven.

Deze slide heeft geen instructies

Hoe ontstaat spanning?

Spanning kan op verschillende manieren ontstaan:

  • door een geheim

  • door gevaar

  • door onzekerheid

  • door een onverwachte wending

Koppel steeds terug naar leeservaring: waarom wil je als lezer dan doorlezen?

Voorbeelden van spanning

  • Iemand hoort iets achter een deur.

  • Een tas is ineens weg.

  • Een vriend vertelt niet de waarheid.

  • Opeens gebeurt iets wat niemand verwacht.

Deze slide heeft geen instructies

Wat doet spanning met een verhaal?

  • Spanning houdt je aandacht vast.

  • Je gaat nadenken over de afloop.

  • Je leest sneller verder.

  • Het verhaal voelt interessanter.

Deze slide heeft geen instructies

Wat zijn spanningsvragen?

  • Spanningsvragen zijn vragen die tijdens het lezen opkomen.

  • Ze maken je nieuwsgierig.

  • Je verwacht dat het verhaal later een antwoord geeft.

Deze slide heeft geen instructies

Voorbeelden van spanningsvragen

  • Wie heeft het gedaan?

  • Wat gaat er gebeuren?

  • Hoe loopt het probleem af?

  • Komt het geheim uit?

Laat zien dat spanningsvragen niet letterlijk in de tekst hoeven te staan; ze kunnen ook in het hoofd van de lezer ontstaan.

Spanning en spanningsvragen

Spanning en spanningsvragen horen bij elkaar.


Spanning zorgt voor nieuwsgierigheid.

Nieuwsgierigheid zorgt voor spanningsvragen.

Spanningsvragen zorgen dat je wilt doorlezen.

Deze slide heeft geen instructies

Waardoor kan spanning ontstaan?

A

Door een geheim

B

Door een titel

C

Door een plaatje

D

Door een uitleg

De foutopties lijken op onderdelen van een tekst, maar zorgen niet vanzelf voor spanning.

Een boek beoordelen

Een boek beoordelen betekent dat je zegt wat je van het boek vindt.


Dat doe je met eenvoudige kenmerken uit het verhaal.

Deze slide heeft geen instructies

Eenvoudige punten om te kijken

  • Is het verhaal duidelijk?

  • Is het interessant?

  • Zijn de personages goed te herkennen?

  • Is er genoeg spanning?

Deze slide heeft geen instructies

Zo geef je een eenvoudig oordeel

Je oordeel mag kort en duidelijk zijn.


Bijvoorbeeld:

  • Het verhaal was duidelijk.

  • Ik vond het interessant.

  • De personages waren goed te herkennen.

  • De spanning was goed opgebouwd.

Benadruk dat een oordeel beter is als je het koppelt aan iets uit het boek, ook al blijft het eenvoudig.

Van lezen naar oordeel

  • Eerst herken je fictie of non-fictie.

  • Daarna let je op personages.

  • Ook let je op spanning en spanningsvragen.

  • Zo kun je een boek beter beoordelen.

Deze slide verbindt alle onderdelen van de les en laat de samenhang zien.

Welk punt past bij een boekoordeel?

A

De kaft is zwaar

B

Het verhaal is duidelijk

C

De bladzijdes zijn wit

D

De letters zijn groot

De les noemt eenvoudige beoordelingspunten zoals duidelijk, interessant, personages en spanning.

Waar let jij het meest op bij een boek?

1

Verhaal

2

Personages

3

Spanning

4

Duidelijkheid

Deze slide heeft geen instructies

Wat heb jij vandaag geleerd?

Laat leerlingen een kort persoonlijk antwoord geven over wat ze geleerd hebben, bijvoorbeeld fictie of non-fictie herkennen, personages vinden, spanning zien of een boek beoordelen.

Wat hielp jou het best om dit te snappen?

Gebruik de antwoorden om te horen welke uitleg of welk voorbeeld het meest hielp, zoals voorbeelden van fictie/non-fictie of spanningsvragen.

Wat vond jij nog moeilijk?

Antwoorden kunnen gaan over lastige begrippen zoals spanningsvragen, fictie en non-fictie, of het geven van een oordeel over een boek.

Begrippen

fictie - een verzonnen verhaal

non-fictie - een tekst met echte informatie

personage - iemand in een verhaal

spanning - het gevoel dat je wilt doorlezen

spanningsvraag - een vraag waardoor je nieuwsgierig blijft

hoofdpersoon - het belangrijkste personage in een verhaal

oordeel - wat je van een boek vindt

Deze slide heeft geen instructies