Goedemorgen, vandaag:
Start raadgedicht
Toets Hoofdstuk 3 (eerst nog even een samenvatting)
Uitleg signaalwoorden/verwijswoorden
Gatentekst signaalwoorden
Lezen: 4.2 (t/m opdracht 14) (samen t/m opdracht 4)
Schrijven 4.2 (t/m opdracht 10) (samen t/m opdracht 4)
Afsluiting
Goedemorgen, vandaag:
Start raadgedicht
Toets Hoofdstuk 3 (eerst nog even een samenvatting)
Uitleg signaalwoorden/verwijswoorden
Gatentekst signaalwoorden
Lezen: 4.2 (t/m opdracht 14) (samen t/m opdracht 4)
Schrijven 4.2 (t/m opdracht 10) (samen t/m opdracht 4)
Afsluiting
Onthouden >> Inleiding
De inleiding is meestal alleen de 1e alinea
De functies zijn: de aandacht trekken en het onderwerp noemen
Hoe doet de schrijver dat:
de aanleiding noemen
een vraag stellen
verwijzen naar het nieuws
een mening geven
een gebeurtenis/kort verhaal vertellen
Onthouden >> Kern
Na de inleiding komt de kern
De kern bestaat vaak uit meerdere alinea's
In de kern staat de informatie op een logische en duidelijke manier
De opbouw van de kern:
heeft alinea's (per alinea 1 deelonderwerp/argument)
tussenkopjes
kernzinnen (vaak eerste of laatste zin van een alinea)
signaalwoorden (bijv.; dus; ten slotte) en verwijswoorden (die; dat)
Onthouden >> Slot
Afronding van de tekst
Meestal 1 alinea
Er zijn verschillende manier van afsluiten
een vraag uit de inleiding beantwoorden
een conclusie trekken
de belangrijke informatie samenvatten
naar de toekomst kijken (vooruitblik)
een advies of vraag meegeven aan de lezen
Titel, tussenkopjes, kernzinnen
Titel: kort, geeft het onderwerp aan/ maakt de lezer nieuwsgierig
Tussenkopjes: beschrijven kort de deelonderwerpen, helpen om snel te zien waar de tekst over gaat
Kernzin: belangrijke zin van een alinea, staat vaak aan het begin of aan het eind van een alinea.
Schrijfplan en spreekplan
Slide tekst
Spreken voor publiek
Actieve houding
Verstaanbaar zijn
Een goed spreektempo
Voorkennis activeren
Betrek het publiek
Controleer tussendoor of iedereen het nog volgt
Pas je taalgebruik aan aan het publiek
Wat is samenhang in een tekst?
Samenhang betekent dat de zinnen en alinea’s logisch met elkaar verbonden zijn, zodat de tekst prettig leest, of luistert...
Leerdoel van deze les
Aan het einde van de les kun je uitleggen hoe je samenhang aanbrengt tussen zinnen en alinea’s met
signaalwoorden
verwijswoorden
Signaalwoorden
Signaalwoorden zoals 'ook', 'maar' en 'dus' verbinden zinnen en alinea’s.
Verwijswoorden voor samenhang
Woorden zoals 'deze', 'die', 'dat', 'hij', 'zij', 'daar' verwijzen naar eerder genoemde personen of zaken en verbinden zinnen met elkaar.
Signaalwoorden en tekstverbanden
Wat zijn signaalwoorden?
Signaalwoorden geven aan hoe zinnen of alinea's met elkaar samenhangen. Zo wordt de tekst duidelijker voor de lezer.
Doel-middel
Geeft aan welke middelen worden gebruikt om een doel te bereiken. Signaalwoorden: 'om te', 'zodat', 'door middel van'.
Oorzaak-gevolg
Laat zien dat het één het gevolg is van het ander. Signaalwoorden: 'daardoor', 'waardoor', 'als gevolg van'.
Opsomming
Signaalwoorden die onderdelen in een rijtje zetten, zoals: 'en', 'ook', 'bovendien', 'ten eerste', 'ten slotte'.
Reden en verklaring
Een reden of verklaring legt uit waarom iets gebeurt. Signaalwoorden: 'want', 'omdat', 'daarom'.
Samenvatting
Geeft de kern van de tekst weer. Signaalwoorden: 'kortom', 'samenvattend', 'al met al'.
Tegenstelling
Signaalwoorden die een tegenstelling aangeven, zoals: 'maar', 'echter', 'daarentegen', 'toch'.
Tijdsvolgorde
Geeft aan in welke volgorde iets gebeurt. Signaalwoorden: 'eerst', 'daarna', 'vervolgens', 'ten slotte'.
Vergelijking
Vergelijkingen tonen overeenkomsten of verschillen. Signaalwoorden: 'zoals', 'evenals', 'net als', 'in vergelijking met'.
Voorbeeld en toelichting
Signaalwoorden die uitleg of voorbeelden geven zijn: 'bijvoorbeeld', 'zoals', 'ter illustratie'.
Voorwaarde
Een voorwaarde geeft aan waaraan voldaan moet worden. Signaalwoorden: 'als', 'indien', 'mits', 'tenzij'.
Vaste tekststructuren ontrafeld
Leerdoel
Aan het einde van deze les kun je verschillende vaste tekststructuren herkennen en toepassen in je eigen teksten.
Wat zijn vaste tekststructuren?
Vaste tekststructuren geven een logische en duidelijke opbouw aan een tekst. Ze helpen de lezer de samenhang te begrijpen.
Waarom zijn tekststructuren belangrijk?
Ze zorgen voor overzicht, maken een tekst makkelijker te begrijpen en zorgen dat informatie goed overkomt.
Soorten vaste tekststructuren
We onderscheiden acht hoofdstructuren:
indelingstructuur
onderzoekstructuur
probleem-oplossingstructuur
standpunt-argumentstructuur
tijdstructuur
verschijnsel-verklaringstructuur
voordelen-nadelenstructuur
vraag-antwoordstructuur.
Indelingstructuur
Deze structuur ordent verschillende aspecten van een onderwerp, bijvoorbeeld trends in woonstijl.
Onderzoekstructuur
Beschrijft het opzetten en de resultaten van een onderzoek, zoals: welke jongerenscene is het populairst?
Probleem-oplossingstructuur
Eerst wordt een probleem uitgelegd, vervolgens worden oorzaken, gevolgen en mogelijke oplossingen besproken.
Standpunt-argumentstructuur
Het standpunt staat centraal, met daarbij argumenten en tegenargumenten, bijvoorbeeld over fast fashion.
Tijdstructuur
Een onderwerp wordt in chronologische volgorde besproken, zoals mode door de eeuwen heen.
Verschijnsel-verklaringstructuur
Een verschijnsel wordt uitgelegd met bijbehorende oorzaken of redenen, bijvoorbeeld de populariteit van sociale media.
Voordelen-nadelenstructuur
Hierin worden de positieve en negatieve kanten van een onderwerp tegenover elkaar gezet.
8 Vraag-antwoordstructuur
Begint met een vraag en werkt toe naar het antwoord, zoals: waarom is anime zo populair in Japan?
Combineren van structuren
Soms worden meerdere structuren gecombineerd in één tekst voor meer diepgang en duidelijkheid.
Hoe herken je een structuur?
Wat is het centrale onderwerp of probleem in de tekst? Dit helpt bij het bepalen van de structuur.
Hoofdvraag
Signaalwoorden
Woorden als ’ten eerste’, ’vervolgens’, ’omdat’ en ’dus’ geven verbanden aan tussen delen van de tekst.
Voorbeeld: indelingstructuur
Denk aan een tekst over verschillende woontrends. Elk hoofdstuk behandelt een andere stijl.
Voorbeeld: probleem-oplossingstructuur
Een tekst over milieuvervuiling beschrijft eerst het probleem en werkt dan naar oplossingen toe.
Doen:
3F: toets heropenen (klaar: spelling)
2F: toets individueel bespreken
Warmlopen
Theorie
Tekst wolf
Signaalwoorden bij verbanden